اگیر ترکی
نام های دیگر: اِگِر ترکی، اَگر ترکی، اکسیر ترکی، وَج، عودالوج، بچ، وجه، ریشه سوسن، بیخ سوسن، قصب الزریره، اقدرون، کول
فارسی: اگیرترکی عربی: وج، عودالوج فرانسه: Acore Vrai، Roseav aromatique انگلیسی: Sweet flag، Sweet sedge، calamus لاتین: Acroos calamus
مشخصات
گیاهی است چند ساله علفی دارای ساقه زیرزمینی با بیخ ضخیم مفصل دار و گره دار که ریشکها به آن اتصال دارند و خوشبو میباشد. این گیاه در کنار رودخانه ها و در باتلاقها و نقاط مرطوب در اروپا بخصوص در آلزاس فرانسه، بلژیک و در آسیا، هند و ایران میروید. ایران؛ در بلوچستان در تپه های جلاوان دیده می شود و در محل با نام "کول " شناخته می شود.
ترکیب شیمیایی
اسانس فرار به مقدار 1 تا 5/3 درصد، دارای گلوکوزیدی به نام آکورین و یک آلکالوئید در اسانس روغنی معطر آن مواد کالامن، کالامنون، کالامئون و آسارون یافت میشود.
قسمت مورد استفاده: ریزوم (ساقه زیرزمینی) مورد استفاده است. در پائیز جمع آوری کرده و آن را پاک میکنند و برش طولی میدهند و در سایه میخشکانند.
خواص دارویی
ریزوم ها را بعنوان یک ماده معطر تلخ، تونیک، محرک، مقوی معده، از بین برنده نفخ و دارای اثر ضد نزله است. مقوی دستگاه هضم است، و چون اثر مدر و معرق دارد، مصرف آن در موارد نقرس لنفاتیسم و کم خونی و زردی، درمان بیماری لوی کمی (نوعی بیماری است که بر تعداد گلبولهای سفید خون اضافه میشود). برای بند آوردن خونریزی بینی و خونرریزیهای رحمی نیز استفاده میشود.
طریقه مصرف
1- از دم کرده 20 در هزار و مصرف 3 فنجان در روز قبل یا بعد از غذا
2- دم کرده یک قاشق چایخوری پودر آن در یک فنجان آب و مصرف 3 فنجان در روز
3- یک قاشق چایخوری از پودر گیاه را در یک فنجان آبجوش بریزید و بهم بزنید و به مدت یک دقیقه آن را دم کرده و روزانه 6 قاشق از این دم کرده را برای درمان بیماری لوی کمی بیاشامید.
4- یک قاشق غذاخوری از قطعات کوچک ریزوم این گیاه را در یک لیتر آب سرد ریخته و می جوشانید و میگذارید تا 15 دقیقه بماند و دم بکشد و درموارد فقدان اشتها و برای مصارف خارجی زخمها مصرف میکنند.
5- به کار بردن جوشانده آن به صورت حمامهای موضعی برای اطفال مبتلا به نرمی استخوان و به طور کلی جهت رفع التهاب و بیماریهای استخوان توصیه شده است.
6- یک قاشق غذاخوری از آن با آب گرم اثر قی آور دارد.
از دیدگاه حکمای طب سنتی ایران
از نظر طبیعت خیلی گرم و خشک است. خوردن آن تنها یا با مصطکی برای تنقیه و پاک کردن دماغ، فلج، خواب رفتگی اعضاء، سستی بدن و لکنت زبان مفید است. جویدن و در دهان نگه داشتن آن باعث سرعت تکلم اطفال است و اگر کم کم به اطفال داده شود برای رفع سنگینی زبان و رفع درد دندان نافع است. آشامیدن عصاره آن برای افزایش قوه حافظه، خشک کردن رطوبت دماغ و معده و پاک کردن آنها، تصفیه خون، صفرا و تسکین درد سینه، پهلو، سرفه سرد، تقویت معده، کبد سرد، تحلیل باد، نفخ معده، روده ها و طحال و خرد کردن سنگ مثانه، گرم کردن کلیه و تقویت نیروی جنسی نافع است. ضماد آن برای فلج، تشنج بلغمی، خواب رفتگی اعضاء، دردهای مفاصل و سرین و رحم، تحلیل باد و نفخ و استحکام اطحال مفید است.
روش تهیه گرد اگیر ترکی: اگیر ترکی 25 گرم ، مصطکی 25 گرم، نبات سفید 25 گرم و زنجیل 10 گرم. اینها را کوبیده و از الک ریز رد کنند و هر بار حدود 5 گرم از آن خورده شود برای موارد نامبرده شده مفید است.
تذکر: اگیر برای گرم مزاجان مضر است و اخلاط راخشک می کند و برای رفع عوارض آن باید با سکنجبین میل شود
نظرات ()
