چغندر

چغندر یکی از گیاهان دو لپه می‌باشد. خانواده چغندر که نام علمی آن chenopodiaceae است، با حدود 105 جنس و 1400 گونه و دارای پراکندگی وسیع در سطح دنیاست و از نظر تنوع و تعداد گونه‌ها ، دومین مقام را بین خانواده‌های گیاهی دنیا دارد. خانواده chenopodiaceae از خانواده‌های بزرگ در ایران و دارای پراکندگی وسیعی در اکثر نقاط کشور ، بخصوص در مناطق شور ، از خاکهای شورها و بیابانها ، تا سواحل شور دریاها و دریاچه‌های شور (دریای خزر ، خلیج فارس ، دریاچه نمک و ...) می‌باشد. اغلب گیاهان این خانواده ، هالوفیت و پساموفیت هستند و دارای اهمیت اکولوژیکی فراوان و همچنین اهمیت اقتصادی می‌باشند. اغلب گیاهان هالوفیت که پوشش گیاهی کویرهای ایران را تشکیل می‌دهند، به خانواده chenopodiaceae تعلق دارند.


گیاهان خانواده Chenopodiaceae عمدتا علفی و یکساله‌اند ولی در میان آنها انواع چند ساله ، درختچه‌ای و بندرت درختی هم مشاهده می‌شود. بسیاری از اعضای این خانواده ، دارای ساقه‌های گوشتی و آبدار ، . شبیه کاکتوسها هستند. تعداد معدودی از گیاهان این خانواده ، بالا رونده‌اند. برگهای گیاهان خانواده چغندر ، اغلب ساده و در بسیاری از آنها بسیار ریز و فلس مانند و یا تحلیل رفته هستند. اکثر اعضای این خانواده ، تک پایه و برخی از آنها دو پایه می‌باشند. گل آذین گرزنهای مجتمع و کوچک و گاه سنبله دم گربه‌ای است که در مسیر تکامل در این خانواده ، تغییر از گل آذین گرزن دو سویه به گرزن یک سویه و سپس به گل آذینهای کروی و فشرده مشاهده می‌شود.

گلها دو جنسی و یا تک جنسی و دارای 5 کاسبرگ معمولا گوشتی و فاقد گلبرگ هستند. گلهای برهنه (فاقد گلبرگ و کاسبرگ) نیز در این گیاهان دیده می‌شود. گلها عمدتا 5 پرچم دارند که گاه به 2 یا 3 پرچم کاهش یافته است. مادگی معمولا 5 برچه‌ای و گاه 3 - 2 برچه‌ای و تخمدان در همه اعضای خانواده ، تک خانه‌ای و فوقانی و دارای یک تخمک است. میوه (کاربران ثبت نام کرده قادر به مشاهده لینک می باشند) در گیاهان خانواده Chenopodiaceae معمولا فندقه است و اغلب باله‌های رنگینی دارند که از رشد کاسبرگها بوجود آمده‌اند. دانه‌ها دارای نشاسته دو و بندرت سه لپه‌ای ، و دارای رویان خمیده‌اند و رویش دانه‌ها به صورت رو زمینی است (لپه‌ها همراه با ساقه‌چه از خاک بیرون می‌آیند.)




خواص دارویی

مفیدترین و بهترین اعضای چغندر برگ آن است و بعد ساقه‌های آن و بعد از آن ریشه که پخته آن لبو نام دارد. قند ریشه چغندر برای مبتلایان به دیابت ) مضر است. خوردن پخته چغندر رعشه را معالجه می‌کند. برگ سرخ رنگ آن اگر خام با سرکه و خردل خورده شود طحال  را باز می‌کند و ورم آن را فرو می‌نشاند. جهت درد پشت و مثانه و امراض مقعد مفید است. آب برگ چغندر برای جهت درد مفاصل و نقرس سودمند است. خوردن آب برگ آن جهت سردرد و دندان درد مفید است. ضماد برگ با اسید بوریک باعث بهبود کک و مک و طاسی می‌شود.

مالیدن برگ پخته چغندر پس از سرد شدن درمان سوختگی آتش و آب جوش است و آفتاب زدگی را معالجه می‌کند. چغندر به علت داشتن ارسنیک و روبیدیوم  از بیماری جذام جلوگیری می‌کند. و به علت داشتن فسفر غذای مغز  بوده و نیروی حافظه را زیاد می‌کند. اعصاب و استخوان بندی را تقویت می‌کند. برای درد کلیه مفید است. آب لبو برای بهبود التهاب مثانه ، ‌رفع یبوست و بیماریهای پوست مصرف می‌شود. بو داده پوست ریشه چغندر را می‌توان مانند قهوه دم کرد و نوشید

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ٥:٠٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۸/۱٩