سرخارگل برای مقابله با سرماخوردگی

آشنایی با اکیناسه

 

سرماخوردگی و آنفلوآنزا از شایع ‌ترین علل مراجعه به پزشک و غیبت از کار و مدرسه است. گرچه تا کنون 200 نوع ویروس سرماخوردگی معمولی شناخته شده ‌اند، هنوز ویروس‌ های عامل 30 تا 50 درصد موارد سرماخوردگی افراد بالغ ناشناخته باقی مانده و پیش گیری و درمان این بیماری‌ ها از دغدغه‌ های همیشگی جامعه پزشکی است.

به رغم پیشرفت ‌های علمی در زمینه ایمنی ‌سازی علیه بسیاری از بیماری‌ های عفونی واگیردار در مورد سرماخوردگی و آنفلوآنزا، به علت تنوع زیاد ویروس‌ های ایجاد کننده ی این دو بیماری، بروز سو‌ش‌ های جهش یافته جدید در شروع هر فصل سرما و نیز متفاوت بودن ویروس ‌های غالب بیماری‌ زا در مناطق جغرافیایی مختلف، نمی‌ توان با ساخت یک واکسنخاص در سطح بین‌المللی یا حتی منطقه‌ ای علیه آن ها ایمنی‌ ایجاد کرد. به نظر می ‌رسد با شروع هر فصل جدید از سرماخوردگی و آنفلوآنزا نیاز به تولید و ارایه یک واکسن جدید در هر منطقه جغرافیایی است! این امر بسیار دشوار بوده و هزینه‌ های هنگفتی نیز در پی دارد. بنابراین باید برای مقابله با این بیماری ‌ها چاره ی دیگری اندیشید.

اکیناسه(Echinacea) چیست؟

تحقیقات نشان داده ‌اند که تعدیل و تقویت سیستم ایمنی بدن با روش ‌هایی غیر از واکسیناسیون نه تنها می ‌تواند شانس ابتلا به برخی بیماری ‌های عفونی واگیردار را کاهش دهد، بلکه در کاهش شدت علایم و دوره بیماری نیز بسیار موثر است.

در راستای تحقق این هدف و با توجه به گرایش عمومی به سمت مصرف فرآورده‌ های طبیعی، بسیاری از ترکیبات طبیعی مورد آزمایش قرار گرفته و نقش تعدادی از گیاهان به عنوان محرک و مقوی سیستم ایمنی در مقیاس آزمایشگاهی و نیز کارآزمایی ‌های بالینی مشخص شده است.

یکی از گیاهانی که اثر آن به عنوان تعدیل ‌کننده و تقویت ‌کننده ی قدرت دفاعی و ایمنی بدن به ‌طور مسلم و قطعی به اثبات رسیده است گیاه دارویی اکیناسه است که بومی آمریکا بوده و در ایران با نام سرخارگل شناخته می ‌شود.

اکیناسه گیاهی علفی و چندساله، از تیره کاسنی با گل ‌های مخروطی شکل و ارغوانی رنگ است.

اکیناسه از گیاهان دارویی منتخب سازمان بهداشت جهانی و به‌ عنوان یکی از مهم ‌ترین گیاهان دارویی مطرح در جهان است که کشت آن به‌ طور فزاینده ‌ای در حال افزایش است.

 

از معروف ‌ترین گونه‌ های این گیاه، اکیناسه پورپورا(Echinacea purpurea) است که به خوبی در شرایط آب و هوایی شمال ایران قابل پرورش است.

مستندات علمی متعددی مبنی بر اثر بخشی قسمت ‌های مختلف این گیاه به‌ عنوان ضد باکتری، ضد ویروس، ضد التهاب، تعدیل کننده و تقویت کننده سیستم ایمنی، ترمیم کننده زخم، ضد نئوپلاستیک و ضد عفونی کننده در دسترس است.

در مطالعات بالینی و آزمایشگاهی مختلف، متعاقب مصرف فرآورده‌های حاوی اکیناسه، افزایش فعالیت فاگوسیتوزی گرانولوسیت ‌های انسانی، افزایش تعداد سلول‌ های سفید خون، افزایش تعداد و فعالیت لکوسیت‌ ها و افزایش تولید IgM و اینترفرون ‌بتا گزارش شده است که این آثار را می ‌توان در ایمنی ‌زایی این گیاه دخیل دانست.

در اروپا و آمریکا، فرآورده‌ های دارویی حاصل از قسمت ‌های مختلف اعم از ریشه و اندام ‌های هوایی اکیناسه پورپورا به‌ طور گسترده ‌ای برای پیشگیری و درمان عفونت ‌های باکتریایی و ویروسی به ویژه سرماخوردگی و آنفلوآنزا و نیز به عنوان تقویت‌ کننده سیستم ایمنی و افزایش دهنده قدرت دفاعی بدن استفاده می ‌شود.

ویژگی ‌های مذکور عمدتا به وجود آلکامیدها، گلیکوپروتئین‌ ها، مشتقات کافئیک اسید (چیکوریک اسید) و پلی ‌ساکاریدها در گیاه مربوط می ‌شوند.

مطالعات بالینی متعدد حاکی از آن است که مصرف فرآورده‌ های دارویی حاوی اکیناسه می‌ تواند احتمال ابتلا به سرماخوردگی را به نصف تقلیل دهد.

همچنین مشخص شده مصرف این فرآورده‌ ها به همراه ویتامین" C " خطر ابتلا را بیش از 80 درصد کاهش می ‌دهد.

تحقیقات دیگر نشان‌ داده ‌اند که مصرف فرآورده‌ های حاوی اکیناسه در شروع نشانه ‌های سرماخوردگی، نه تنها شدت علایم بیماری مانند سرفه، سردرد و سرماخوردگی بینی، بلکه تعداد روزهای علامت‌ دار یعنی دوره بیماری را نیز به طور چشم‌ گیری کاهش می ‌دهد.

این فرآورده ‌ها همچنین به عنوان درمان کمکی در عفونت‌ های راجعه دستگاه ادراری آثار خوبی نشان داده‌ اند.

استعمال موضعی فرآورده‌ های حاوی اکیناسه به طور سنتی در تسریع التیام زخم‌ ها و ترمیم بافت ‌ها کاربرد داشته است که این اثر مربوط به مهار فعالیت آنزیم هیالورونیداز بافتی و میکروبی توسط مواد موثره این گیاه است.

 

همانند هر فرآورده‌ دارویی در مورد مصرف فرآورده ‌های دارویی حاوی اکیناسه نیز نکاتی را باید مورد توجه قرار داد.

* به جز مواردی نادر از واکنش‌ های آلرژیک نسبت به اکیناسه، عارضه جانبی دیگری متعاقب مصرف فرآورده ‌های آن گزارش نشده است.

* مصرف هم‌ زمان این فرآورده‌ ها با داروهایی که توسط آنزیم‌ های کبدی متابولیزه می‌ شوند، داروهای سرکوب گر سیستم ایمنی و کورتیکواستروئیدها توصیه نمی ‌شود.

* مصرف فرآورده ‌های اکیناسه در کودکان باید با احتیاط و با نظر پزشک صورت گیرد.

* زنان باردار و شیرده و افرادی که نسبت به فرآورده‌ های گیاهی حساسیت نشان می ‌دهند باید از مصرف فرآورده‌ های اکیناسه خودداری کنند.

* مصرف فرآورده‌ های اکیناسه در بیماری‌ هایی مانند سل، ام اس، کلاژنوسیس، ایدز یا عفونت‌ های اچ ‌آی ‌وی و دیگر بیماری‌ های خود ایمنی ممنوع است.

* مصرف فرآورده‌ های دارویی حاوی اکیناسه در فصل زمستان و با تجویز پزشک به منظور پیشگیری از سرماخوردگی و آنفلوآنزا به ویژه برای افرادی که دچار ضعف سیستم ایمنی هستند یا به‌ طور مکرر دچار سرماخوردگی می‌ شوند، توصیه می‌ شود.

* در عین حال مصرف مداوم این فرآورده‌ ها بیش از 8 هفته منع شده است.

* افراد سالم نباید به مدت طولانی از این فرآورده‌ ها استفاده کنند.

* بهتر است این فرآورده‌ ها به صورت مقطعی به مدت یک یا دو هفته مصرف شده و سپس برای مدتی مصرف آن ها متوقف شود تا فعالیت طبیعی سیستم ایمنی بدن مختل نشود.

* ذکر این نکته لازم است که فرآورده‌ های دارویی تولید شده توسط شرکت‌ های داروسازی مختلف لزوما از نظر نوع و مقادیر ترکیبات موثره یکسان نیستند؛ لذا توصیه می ‌شود برای اطلاع از دوز مصرف دارو به برگه راهنمای مربوط به شرکت سازنده توجه کرده و در این زمینه از توصیه ‌های داروساز یا پزشک نیز بهره‌ مند شوند

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ٢:۳۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱٢/۱۸

 

اکی هرب به انگلیسی : (Echeherb)، دارویی گیاهی است که به عنوان تقویت کنندهٔ سیستم ایمنی بدن به کار برده می‌شود.

رده درمانی: تقویت کننده سیستم ایمنی .

اشکال دارویی: قرص روکش دار.

مکانیسم اثر: گیاهی...

جهت افزایش ایمنی بدن، به منظور پیشگیری از ابتلا به عفونت‌های شایع (مثل سرما خوردگی‌های مکرر و.....)و به طور کلی در مواردی که تقویت سیستم ایمنی بدن مد نظر قرار دارد.

منبع دیگر: اکی هرب به عنوان تقویت کنندهٔ قدرت دفاعی بدن در برابر عفونتهای میکروبی و ویروسی بویژه عفونتهای مجاری تنفسی،عفونتهای ادراری و همچنین در سرماخوردگی، تقویت سیستم ایمنی بدن در موقع انجام ورزشهای سنگین و خستگیهای مفرط به کار برده می‌شود..

  • در بالغین : روزی ۳ بار و هر بار یک قرص.
  • در کودکان : روزی ۳ بار و هر بار یک سوم تا نصف قرص  ترکیبات""
    • شیرابه خشک اندام هوایی [شیرابه خشک شده اندام هوایی گیاه بابونه به میزان ۱۹٪ (در هر قرص حدود ۱۱۴ میلی گرم شیرابه خشک شده وجود دارد)].
    • سرخار گل

    برخی منابع: داروی «اکی هرب» از گیاه اکیناسه پورپوراEchinacea purpure ساخته می‌شود..

    موارد منع مصرف :داروی اکی هرب در موارد سل، کلاژنوزیس، لکوزیس، بیماری MS، ایدز و عفونت HIV و همینطور در اختلالات اتوایمیون، منع مصرف دارد.

    در حاملگی، شیردهی و کودکان زیر ۲ سال نیز، باید با احتیاط از این دارو استفاده کرد.

    مصرف این دارو، به صورت ممتد، بیش از ۸ هفته توصیه نمی‌شود.

    عوارض جانبی :گاهی مصرف اکی هرب در افراد حساس به تیرهٔ کاسنی (کاسنی‌سانان) عوارض آلرژیک بروز می‌کند

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۱:۳٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱٢/۱۸

 

اکینا شیا

نام های دیگر: فرانسه: Rudbeckie     انگلیسی: Echinacea     لاتین: Echinacea Purpurea     فارسی: اکیناشیا

 

مشخصات:

گیاهی است پایا از خانواده Compasitae، برگهای آن بیضی نیزه ای کشیده گلهای آن رنگ ارغوانی شرابی.

گیاه اکینا شیا از جمله گیاهان دارویی معدودی است که اسرار شفا بخشی آن تا قرن‌ها نا شناخته بوده است. ریشه و ساقه زیر زمینی ضخیم آن سیاه و قابل خوردن است. این گیاه بومی آمریکای شمالی است که در سال 1779 به اروپا برده شد.

 

خواص درمانی آن:

1. خون را تصفیه می کند

2. خواص ضد سرطان دارد

3. برای آرتروز و رماتیسم مؤثر است

4. برای تحریک و کمک به سیستم دفاعی بدن و مبارزه با عفونتها مؤثر است.

5. پادزهر مؤثری در درمان مارگزیدگی به خصوص مارزنگی است.

6. برای درمان سرماخوردگی و آنفلونزا و عفونتهای مثانه و ورم لوزه ها، آبله، سرخک، جوش ها، کورک ها و گوش درد مؤثر است.

7. ضماد آن برای التیام زخمها، بریدگی ها، پزوریازیس و اگزما، نیش حشرات، مارگزیدگی، گاز جانوران سمی و التهاب مفید است.

 

طرز مصرف:

هر روز دو قاشق مربا خوری نیمکوب شده ریشه آن را در دو لیوان آب جوش بریزید و روی حرارت ملایم تا پانزده دقیقه بجوشانید آب آن را صاف نموده و سه قسمت کنید و صبح و ظهر و شب هر بار یک قسمت از آن را بنوشید.

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۱۱:٢٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/۸/۳

 


مشخصات:
گیاهی است دو ساله یا بیشتر با قوام سخت که دارای ریشه ای منفرد با چندین شاخه فرعی می باشد . شاخه منفرد یا چند گانه ، با ارتفاع 10 تا 50 سانتی متر که برگهایی با اشکال خنجری تا بیضوی با حاشیه ای دندانه دار، بصورت متناوب بر روی آن قرار می گیرند. در انتهای شاخه ها گل منفرد به رنگ بنفش مایل به صورتی قرار دارد .

پراکندگی:
گیاه بومی آمریکای شمالی می باشد و در اروپا کشت می گردد.
در ایران بصورت کاشته شده یافت می شود.

بخش های مورد استفاده:
گیاه و ریشه

ترکیبات شیمیائی:
پلی یین ، پلیوینیل ، روغن فرار ، رزین ، الکیلامید و هتروپلی ساکاریدها از ترکیبات اصلی می باشند.


خواص:
_ ضد عفونت : با اثر مستقیم و غیر مستقیم منجر به مسدود شدن مسیر متابولیسم ( سیستم هیالورونیک/ هیالورونیداز) گشته و بدین ترتیب رشد باکتری ها متوقف می گردد.

_ ضد التهاب : بدلیل وجود الکیلامید ها و پلی ساکاریدها اثر ضد التهابی موضعی دارد .

_ افزایش قوای ایمنی : با افزایش میزان گلبولهای سفید ، افزایش بلع عوامل خارجی ( فاگوسیتوز ) منجر به افزایش مقاومت بدن در برابر بیماریها می گردد .


موارد مصرف :
پیشگیری:
_ عفونتهای ویروسی : با بالا بردن توان سیستم ایمنی بدن از بروز عفونتهای ویروسی مخصوصا " سرماخوردگی" پیشگیری می کند .{ کمکی ، معادل ( خوراکی)}

_ عفونتهای مکرر تنفسی : تعداد موارد بروز عفونتهای تنفسی را کاهش می دهد. { کمکی ( خوراکی)}

_ عفونتهای مکرر ادراری : تعداد موارد بروز را کاهش می دهد . { کمکی ( خوراکی)}

درمان :
_ عفونتهای مزمن و مکرر تنفسی و ادراری : منجر به بهبود سریعتر و عود کمتر می گردد . { کمکی ( خوراکی)}
_ عفونتهای مزمن ترشح دار پوستی : بهبود این عفونتها را تسریع می بخشد . {کمکی ( موضعی)}

موارد منع مصرف و احتیاط :

_ در افرادی که سابقه حساسیت دارند مصرف نوع تزریقی ممنوع است .
_ در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس بدلیل تحریک سیستم ایمنی و شعله ور شدن بیماری مصرف سرخارگل ممنوع است .
_ در بیماران ایدزی به دلیل افزایش میزان ترشح اینترفرون آلفا و فاکتور نکروز توموری آلفا علی الرغم افزایش گلبولهای سفید که برای این بیماران مفید می باشد ، به طور متناقضی منجر به افزایش وخامت بیماری می گردد و منع مصرف دارد .
_ در بیماریهای خود ایمنی ( آرتریت روماتوئید ، لوپوس ) بدلیل تحریک سیستم ایمنی منجر به افزایش آسیب بیماری می گردد .
_ در فرم حاد و پیشرفته بیماری سل بدلیل مشابهت ترکیبات سرخارگل ( آرابینوگالاکتانی) با دیواره سلولی مایکوباکتریوم منجر به تضعیف پاسخهای گلبولهای سفید ( لنفوسیت ) می گردد و منع مصرف دارد .
_ در سرطانهای خون که با افزایش گلبولهای سفید خون تظاهر می کنند ، مصرف سرخارگل ممنوع است .
_ در مواردی که بصورت تزریقی استفاده می شود عوارضی کوتاه مدتی چون تب ، استفراغ و تهوع گردد.
_ در کلاژنوز بواسطه تحریک فیبروبلاست ها منع مصرف دارد.
_ مصرف بیشتر از 8 هفته بطور مداوم توصیه نمی گردد.
تداخلات داروئی :
_ در صورت مصرف توام با کتوکونازول در درمان بیماریهای قارچی ناحیه رحم موارد عود را به میزان زیادی افزایش می دهد.
مصرف در دوران بارداری:
با توجه به عدم وجود مطالعات کافی با احتیاط مصرف گردد.

مصرف در دوران شیردهی:
با توجه به عدم وجود مطالعات کافی با احتیاط مصرف گردد.

سرخارگل و پیشگیری
سرخپوستان آمریکا از گذشته دور از این گیاه در درمان بیماریها استفاده می کردند . با توجه به اثرات محرکی که سرخارگل بر سیستم ایمنی بدن دارد می تواند در پیشگیری از:
_ سرماخوردگی
_ عود بیماریهای مزمن تنفسی و ادراری

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۱۱:۳۳ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱٠/۳٠