خواص شگفت انگیز گیاه جینکو

 

جینکو یکی از قدیمی‌ترین گیاهان آسیایی است که خواص شگفت انگیز متعددی دارد. جینکو ضد آلزایمر بوده، برای تقویت حافظه و قوای جنسی مفید است و جلوی سکته‌ی قلبی و مغزی را می‌گیرد. از این گذشته این گیاه پیری پوست را به تأخیر می‌اندازد.

برای آشنایی بیشتر با این گیاه شگفت انگیز و طریقه‌ی مصرف آن با ما همراه باشید.

جینکو

جینکو ضد آلزایمر است

نتایج پژوهش‌های متعدد نشان می‌دهد که جینکو قادر است جلوی پیشرفت بیماری آلزایمر را بگیرد و علائم آن را کمتر کنند. البته نتایج پژوهش‌ها گاهاً متضاد از آب در آمده است. به عنوان مثال در سال 2008 محققان آمریکایی روی 3000 داوطلب بررسی‌هایی انجام دادند و هیچ تأثیر مشهودی از این گیاه برای مقابله با زوال قدرت عقل مشاهده نکردند. اما بر عکس نتایج پژوهش‌های سال 2010 نشان می‌دهد که جینکو روی عملکرد قدرت درک ذهنی انسان تأثیر مثبتی می‌گذارد.

روش مصرف

جینکو به صورت کپسول در داروخانه‌ها و عطاری‌ها موجود است. داروهای دیگری نیز وجود دارد که از این گیاه درست شده‌اند. با پزشک خود مشورت کنید و در صورت لزوم از خواص این گیاه بهره‌مند شوید.

جینکو برای تقویت قدرت جنسی آقایان

از آن جایی که جینکو باعث بهبود جریان خون و اکسیژن رسانی به بافت‌ها می‌شود می‌تواند باعث نعوظ بهتر آقایان شده و به این ترتیب لذت جنسی آن‌ها را بالا ببرد. نتایج یک پژوهش آلمانی که روی 60 مرد انجام شد نشان می‌دهد مصرف روزانه 60 میلی گرم جینکو بعد از دو ماه مشکل زود انزالی آن‌ها را بهبود داده است.

نتایج پژوهش دیگری که در سال 1998 منتشر شد نشان می‌دهد که این گیاه برای رفع ناتوانی جنسی ناشی از مصرف داروهای ضدافسردگی مفید است.

روش مصرف

برای مقابله با مشکلات جنسی می‌توانید از کپسول‌های موجود در داروخانه‌ها یا عطاری‌ها استفاده کنید. توصیه می‌کنیم اول با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

جینکو جریان خون در مویرگ‌ها را تحریک می‌کند و به این ترتیب می‌تواند باعث تسکین وز وز گوش شود

جینکو برای جلوگیری از سکته‌ی قلبی و مغزی

جینکو برای سلامت رگ‌ها مفید است. اول به این دلیل که این گیاه حاوی ترکیباتی است که به افزایش قطر رگ‌ها کمک کرده و باعث گردش خون بهتری می‌شود. دوم به این دلیل که ترکیبات موجود در این گیاه از انباشته شدن چربی‌ها و جرم‌ها در رگ‌ها که در نهایت به تصلب شرایین منجر می‌شود پیشگیری می‌کند. نتیجه این می‌شود که این گیاه خطر تشکیل لخته و در نهایت سکته‌ی قلبی و مغزی را کاهش می‌دهد.

روش مصرف

می‌توانید با پزشک یا داروساز مشورت کرده و از کپسول‌های این گیاه استفاده کنید.

جینکو وز وز گوش را تسکین می‌دهد

وز وز گوش یک حالت آزار دهنده است که معمولاً درمان معجزه آسایی هم ندارد. با این حال یک راه حل ساده دارد: گیاه جینکو.

جینکو جریان خون در مویرگ‌ها را تحریک می‌کند و به این ترتیب می‌تواند باعث تسکین وز وز گوش شود. با وجود اینکه نتیجه‌ی برخی از پژوهش‌ها از بی تأثیر بودن این گیاه حکایت می‌کنند در عوض نتایج پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهد که جینکو برای تسکین وز وز گوش به خصوص اگر کمتر از یک سال از شروع آن گذشته باشد موثر است.

روش مصرف

اگر شما هم از مشکل وز وز گوش رنج می‌برید می‌توانید این گیاه را امتحان کنید. می‌توانید با نظر پزشک، عطار یا داروساز از کپسول‌های جینکو استفاده کنید.

جینکو

جینکو حافظه را تقویت می‌کند

جینکو جریان خون رگ‌ها و حتی مویرگ‌های مغز را تحریک می‌کند و باعث بهبود عملکرد مغز شده و حافظه را تقویت می‌کند. نتایج پژوهشی که روی 35 داوطلب بین 30 تا 59 ساله انجام شد نشان می‌دهد که مصرف جینکو به ویژه حافظه‌ی کوتاه مدت را تقویت می‌کند.

روش مصرف

یک قاشق چای‌خوری برگ خشک گیاه جینکو را با یک فنجان آب جوش به مدت 10 دقیقه دم کرده و میل کنید. هر روز 3 فنجان از این جوشانده بنوشید. اگر دو به شک هستید نظر پزشک یا عطار را جویا شوید.

جینکو برای مقابله با بیماری رینود

آیا در فصل سرما انگشتانتان سفید، سرد و بی حس می‌شوند؟ احتمال دارد که دچار اختلالی در گردش خون شده باشید که به آن بیماری رینود می‌گویند. در 90 درصد موارد مسئله‌ی مهمی نیست. اما با این حال بیماری یا پدیده رینود آزار دهند و دردناک است. در این مورد نیز جینکو می‌تواند راه گشا باشد. سازمان جهانی سلامت تأثیر مثبت این گیاه را برای درمان بیماری رینود تایید کرده است.

روش مصرف

برای درمان این پدیده از داروهایی که از جینکو تهیه می‌شود مثل قرص تاناکان استفاده کنید. بهتر است اول با پزشک مشورت کنید.

عوارض مصرف جینکو

معمولاً گیاه جینکو عوارض خاصی ندارد اما امکان دارد در بعضی‌ها مصرف این گیاه باعث سردرد، مشکلات دستگاه گوارش (مثل اسهال، نفخ) و آلرژی شود.

جینکو

چه کسانی نباید از جینکو استفاده کنند؟

جینکو نیز مانند هر گیاه دیگری باید با احتیاط مصرف شود. مصرف این گیاه برای افراد زیر مورد منع مصرف دارد:

* زنان باردار، شیرده

* افرادی که تحت درمان داروهای ادرار آور هستند.

* افرادی که داروهای ضد ریفلاکس معده می‌خورند.

* افرادی که داروهای فشار خون و آنژین مصرف می‌کنند.

* افرادی که داروهای ضدانعقادی مثل آسپیرین می‌خورند.

* افراد هموفیلی و افرادی که عمل جراحی در پیش دارند زیرا این گیاه خون را روان می‌کند.

* نوجوانان زیر 18 سال. این افراد قبل از مصرف باید حتماً با پزشک مشورت کنند.

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ٥:۳٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/۱٦

 

شاید بیشتر آدم ها ریفلاکس معده را تجربه می کنند. منظور از ریفلاکس، همان سوزش سردل یا به اصطلاح عامیانه «ترش کردن معده» است..

قدیمی‌ها برای حل این مشکل ازدرمان‌های سنتی و توصیه‌های تغذیه‌ای خاصی استفاده می کردند (مانند خوردن عرق نعناع و سیب ، شیر …) که گاهی به درمان آن کمک می‌کرد. آیا نوع تغذیه در رفع این بیماری تأثیر دارد و آیا پرهیزهای غذایی می‌توانند جلوی این بیماری را بگیرند، دکتر سید سعید حسینی، متخصص تغذیه و رژیم‌درمانی در این مورد توضیحاتی را می دهند:

ریفلاکس یا ترش کردن معده، در حقیقت، برگشت محتویات معده به مری است که معمولا نیم تا ۲ساعت پس از خوردن غذا اتفاق می‌افتد. این، تعریفی است که دکتر سید سعید حسینی، متخصص تغذیه و رژیم درمانی، از این عارضه ارایه می‌دهد.

عاملی که سبب سوزش مری می‌شود، اسید معده و هورمون پپسین است: «این هورمون به مخاط مری آسیب میرساند و در صورت تداوم به ضعف شدیدی در این منطقه منجر می گردد که در درازمدت ممکن است به بدخیمی منجر شود.علامت بارز این ناراحتی، سوزش سردل یا احساس درد همراه با سوزش زیر جناغ سینه است اما گاهی ریفلاکس با بیماری‌های دیگری مثل ناراحتی قلبی و تنفسی اشتباه گرفته می‌شود.

برخی از بیماران با احساس درد قلبی مراجعه می‌کنند و نمی‌دانند مشکل اصلی‌شان از معده وریفلاکس است.این ناراحتی در موارد خیلی شدید علایم اختلال تنفسی به وجود می‌آورد. برخی از افراد که مدت‌ها به عنوان بیماران مبتلا به آسم و برونشیت تحت درمان بوده‌اند، در حقیقت ریفلاکس معده داشته‌اند. اینها به احتمال زیاد پس از غذا می‌خوابیده‌اند و محتویات معده‌شان وارد مری می‌شده است و سپس از راه حلق به ریه می‌‌رسیده و مشکلات تنفسی را ایجاد می‌کرده است اما به جای مراجعه به متخصص گوارش، نزد متخصص ریه می‌رفته‌اند.

معده یک شیره ای برای هضم غذا ترشح می کند که معمولا ۰.۴% تا ۰.۵% آن اسید کلریدریک می باشد وظیفه اسید کلریدریک کشتن باکتریهایی است که با تغذیه وارد معده می شوند و نیز در هضم غذا کمک می نمایند.اگر مقدار اسید کلریدریک معده زیاد گردد و یا در معده تولید مقدار زیادی جوهر شیر شود ( این اسید از تخمیر اغذیه قنددار درست می شود ) انسان یک سوزشی در حلق و مری احساس می کند که در این صورت می گویند که ترش کرده است. البته همیشه نباید ترش کردن غذا را بعلت زیادی اسید در معده دانست، چرا که ممکن است مقدار اسید معده به اندازه لازم باشد و باز معده ترش کند.

● روشهای معالجه ترش کردن معده

الف) آشامیدن آب زیاد : در نتیجه این عمل شیره معده و اسید موجود در آن رقیق می شود و اثر سوزش از بین می رود.

ب) خوردن جوش شیرین : جوش شیرین ، بی کربنات سدیم است که هم بصورت گرد و هم بصورت قرص بفروش می رسد و چون در روز چند دفعه، هر دفعه یک نوک چاقو جوش شیرین را در آب و یا بصورت قرص بخورند ترشی معده از بین می رود زیرا جوش شیرین اسید کلریدریک موجود در معده را خنثی می کند و نمک و آب تولید می نماید. اغلب داروهایی که برای جلوگیری از ترش کردن غذا در معده بکار می روند دارای جوش شیرین می باشند مثلا نمک بولریش دارای جوش شیرین است و نمک روها علاوه بر چاشنیهای آلی و جوش شیرین دارای سولفات سدیم و فسفات کلسیم و کربنات منیزیم می باشد.

ج) اغلب داروهای جدیدی که برای رفع ترشی معده بکار می روند دارای سیلیکات سدیم و آلومینیم و منیزیم می باشد. ممکن است برای رفع ترشی معده هیدر اکسید کلوئید آلومینیم هم بکار برد. این اجسام اسید معده را خنثی می کنند در ضمن موجب تولید اسید بیشتری در آینده نمی گردند.

د) خوردن کربنات کلسیم :در داروخانه های انگلستان گرد کربنات کلسیم را بعنوان داروی رفع ترشی می فروشند. این گرد اسید معده را خنثی می کند و تولید دی کلرید کلسیم و آب و گاز دی اکسید کربن می کند.

و) اکسید منیزیم :در روز یک نوک چاقو گرد اکیسد منیزیم MgO برای رفع ترشی معده تجویز شده است این ترکیب اسید معده را خنثی کرده و دی کلرید منیزیم و آب تولید می کند.

هـ) آشامیدن آب آهک :ساده ترین راه برای خنثی کردن اسید معده بکار بردن محلول سود و یا پتاس سوزان است ولی از آنجایی که این دو محلول غشای مری و معده را می سوزانند از بکار بردن آن صرف نظر شده است در عوض آب آهک را که یک قلیائی ضعیف است بکار می برند در آب آهک ۹۹% آب می باشد بنابراین ، بیم آنکه ضرری برساند نیست. آب آهک ، اسید معده را خنثی کرده تولید دی کلرید کلسیم و آب می کند.داروهای ذکر شده برای رفع ترشی معده بصورت موقت ترشی معده را برطرف می کنند. ولی ممکن است بعدا موجب زیاد شدن ترشح اسید معده هم بشوند.

-از دراز کشیدن بعد از خوردن غذا پرهیز کنید.

- بعد از خوردن غذا، در وضعیت زانو در بغل ننشینید.

- حداقل ۳ ساعت قبل از خواب چیزی نخورید.

ـ موقع خوابیدن زیر سر خود را ۱۰ تا ۱۲ سانتیمتر بالاتر ببرید.

- موقع خوابیدن به پهلوی راست و کمی خمیده بخوابید.

- تعداد دفعات وعده ی غذا را زیاد و حجم آن را کم کنید تا معده تان زیاد پُر نشود.

- در طی روز زیاد دولا و راست نشوید.

ـ اگر اضافه وزن دارید، وزنتان را کم کنید.

ـ از پُرخوری پرهیز کنید.

- باید از خوردن وعده های غذایی خیلی سنگین و چرب بپرهیزید.

- سعی کنید همراه وعده های غذایی آب نخورید.

ـ از خوردن غذاهای اسیدی مثل انواع گوشت،حبوبات و تخم مرغ پرهیز کنید، زیرا ترشح اسید معده را بسیار افزایش می دهند.

- مصرف میوه های ترش و اسیدی مثل انواع آلو و گوجه ، غذاهای تند(ادویه دار) و نوشابه های گازدار را کاهش دهید.

- موادی مثل نعنا، قهوه ، شکلات و الکل را مصرف نکنید.

- اگرزخم یا التهاب معده دارید، از خوردن میوه ی خام پرهیز کنید.

- لباس‌های تنگ نپوشید و کمربندتان را محکم نبندید.

- اگر سیگاری هستید، سیگار کشیدن را ترک کنید.

- درمان این بیماری اغلب با خوردن آنتی‌ اسیدها بهبود می‌یابد.

-داروهای آنتی اسید، اسید موجود در معده را خنثی می‌کنند. سعی کنید آنتی اسیدی مصرف کنید که هم «هیدروکسید منیزیم» و هم «هیدروکسید آلومینیوم» داشته باشد.

اگر تغییر سبک زندگی و مصرف آنتی اسید در بهبود علائم شما کمکی نکرد، به پزشک مراجعه کنید تا داروی دیگر یا یک سری آزمایش برای شما تجویز کند. این آزمایشات شامل عکس برداری از قفسه سینه برای بررسی وجود زخم، ارزیابی وضعیت اسید داخل مری، آندوسکوپی مری و پیدا کردن باکتری مولد زخم است.

 

 متأسفانه از خصوصیات این بیماری عودهای مکرر بعد از درمان می باشد. در حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد بیماران پس از قطع دارو، دچار عود بیماری می شوند. لذا لازم است این بیماران بدون هیچ گونه نگرانی به مصرف داروهای توصیه شده توسط پزشک ادامه دهند.

 

عدم درمان به موقع ممکن است باعث شود که این بیماران مبتلا به بیماری مری بارت شوند و متعاقب آن سرطان مری ایجاد شود، البته مصرف داروهای عنوان شده به طور کامل از ابتلا به سرطان مری پیشگیری نمی کند. نکته مهم، تشخیص به موقع بیماری می باشد که در صورت ایجاد علایم و شواهدی به سمت ابتلا به مری بارت یا سرطان مری، به موقع درمان مناسب شروع شود.

 

این بیماری، یک بیماری مهم می باشد و باید زود شناخته شود و از سایر بیماری هایی که ممکن است با این بیماری تظاهرات مشترک داشته باشند، افتراق داده شود و بعد از اثبات این بیماری، فرد تحت درمان مناسب ق

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ٥:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/۱٦

 

 

ریفلاکس ( ترش کردگی )

 

احساس سوزش در قسمت بالای شکم که از مرکز سینه تا پشت گلو بالا می رود و غالبا با طعم اسیدی در دهان همراه است. درد در شب ، هنگامی که شخص دراز کشیده است و زمانی که خم می شود ، بدتر می شود.

سوزش معده که به نام‌ « سوء حاضمه اسیدی » نیز شناخته می شود ، ممکن است به دلیل چاقی در دوره های آخر بارداری و یا فتق ( هیاتوس هرنیا ) روی دهد ، اما اکثرا بدلیل خوردن غذاهای مضر و یا پرخوری می باشد. محتوای اسیدی معده از مری به سمت بالا می گریزد و باعث ایجاد احساس سوزش در پشت جناغ سینه می شود. سوزش معده به هر دلیل که باشد درمان های خانگی می تواند به رفع آن کمک کند.

طب متداول :

از خوردن غذاهای چرب و یا نوشیدن مایعات بسیار داغ و یا مشروبات الکلی خودداری کنید ، سیگار را ترک کنید و اگر لازم باشد وزنتان را کاهش دهید.

اگر علائم در شب شدیدتر می شود قبل از خواب یک لیوان شیر بنوشید و هنگام خواب از بالش بلندتری استفاده کنید. اگر علائم ادامه یافت داروی ضد اسیدی ( شربت آلومینیم ) بخورید.

دوز بزرگسالان وکودکان ( بالای 16 سال ) : انواع بسیاری از داروهای ضد ترش کردگی به صورت قرص یا شربت در دسترس می باشد. مطمئن شوید که آنها حتما حاوی منیزیم و یا نمک آلومینیم و یا هر دو باشد. اولین داروی ذکر شده ( مثل هیدروکسید منیزیم ) احتمالا باعث ابتلا به اسهال می شود و عارضه جانبی داروی دوم ( مثل هیدروکسید آلومینیم ) ابتلا به یبوست است. برخی از داروهای ضد اسید معده با اسید آلژنیک ترکیب می شوند و برای ترشی معده بسیار سودمند هستند؛ برای جزئیات به بروشور دارو مراجعه کنید.

داروهای گیاهی :

گیاهان تسکین دهنده ، مانند ختمی و نارون آمریکایی برای سوزش معده بسیار استفاده می شوند.

طرز استفاده و دوز : از این گیاهان دارویی به صورت قرص یا کپسولهای 200 میلی گرمی قبل از غذا بخورید.

چایهای گیاهان دارویی مانند عروس چمنزار ( اسپیره ) ، قنطوری ، شبدر باتلاقی ، شیر دندان ( قاصدک ) و گندنای کوهی ( فراسیون ) سیاه نیز سودمند است.

چایهای ضد نفخ برای سوء هاضمه هم مفید هستند یا اینکه با مخلوط کردن یک قاشق چایخوری از پودر پوسته نارون آمریکایی با کمی آب و اضافه کردن دم کرده داغ بابونه ، فرنی رقیقی درست کنید و قبل از غذا بنوشید.

چایهای گیاهی حاوی زیره ، هل ، زنجبیل و یا نارنگی سوزش معده را تسکین می دهند.

مراجعه به پزشک : اگر سوزش معده به مدت طولانی ادامه یافت ممکن است نشانه بیماری هایی مثل زخم معده و یا سنگ کیسه صفرا باشد. همچنین اگر علائم بیماری ادامه یافت و یا با داروی ضد سوزش معده بهبود نیافت به پزشک مراجعه کنید.

هومیوپاتی :

اگر سوزش معده مزمن باشد حتما باید به پزشک مراجعه گردد ، اما مشاوره با هومیوپات نیز سودمند است.

Robina (1 ( روبینا ) 6c

برای سوزش معده به دلیل اسید زیاد که در شب و با دراز کشیدن بدتر می شود ، سوزش شدید معده که مانع خواب می شود ، تورم شکم به دلیل تجمع گاز و دل درد شدید وناگهانی.

Sulphur (2 ( سولفور ) 6c

برای سوزش معده ای که ناشی از پرخوری و یا خوردن غذاهای پر ادویه باشد ، اشتهای زیاد ، ولع داشتن به ادویه جات ، نوشیدنی های الکلی و چربی و بسیار علاقمند به نوشیدنی های خنک.

دوز : هر یک ساعت 1 قرص تا 6 دوز. اگر لازم بود ادامه دهید.

تغذیه :

با داشتن رژیم غذایی سالم و معقول به سادگی می توان از سوزش معده جلوگیری کرد.

از نوشیدن مشروبات الکلی ، مصرف نیکوتین و کافئین اجتناب کنید. پرخوری نکنید ، یا غذاهای بسیار اسیدی و یا تند مانند فلفل قرمز ، ترشی ، پیاز خام ، میوه های ترش ،غذاهای پر ادویه یا غذاهای بسیار سرخ شده نخورید. اگر فتق ( هیاتوس هرنیا ) دارید یا در ماههای آخر بارداری هستید حتما کمتر ولی به دفعات بیشتر غذا بخورید مثلا وعده های غذایی را از سه به پنج افزایش دهید. از تمام گیاهان مؤثر در هضم مانند نعنا ، شوید ، رازیانه ، زنجبیل و نارون آمریکایی ( به بخش گاستریت مراجعه کنید ) استفاده کنید و در پایان وعده های غذایی یک لیوان چای نعنا بنوشید. سوزش معده ای که بدون هیچ دلیل مشخصی باشد گاهی اوقات به رژیم غذایی ترکیبی در طی چند هفته به خوبی پاسخ می دهند.

آروماتراپی ( عطر درمانی ) :

( Foeniculum vulgare ) رازیانه

( Mentha x piperita ) نعنا

( Piper nigrum ) فلفل سیاه

( Chamaemelum nobile ) بابونه رومی

( Zingiber officinale ) زنجبیل

این روغنها مجاری گوارشی را تسکین می دهد.

طرز استعمال : به صورت لوسیون یا ماساژ استفاده کنید ، یا به صورت کمپرس گرم بر روی معده قرار دهید.

پیشگیری :

مهمترین دلیل سوزش معده ، چاقی است بنابراین باید به آن رسیدگی کرد.

به سادگی کم کردن وزن و نپوشیدن لباسهای تنگ تاثیر بسیاری در بهبود سوزش معده خواهد داشت.

هشدار : اگر باردار هستید هیچ دارویی را بدون مشورت با پزشکتان مصرف نکنید.

به کار بستن قوانین ترکیب غذاها ممکن است سوزش معده را بهبود بخشد.

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ٥:۳٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/۱٦

 

گیاه «پای خر» در درمان سرفه و کاهش تب بسیار موثر است.

 این گیاه با نام علمی(Tussilago farfara) دو لپه و از خانواده گل ستاره‌ای‌ها است، از ریشه و برگ گیاه برای بخور، درمان سرفه‌های خشک، آبسه و رفع سکسکه استفاده می‌شود.

 پای خر در درمان برونشیت و بیماری‌های سینه مفید است.

از دم کرده این گیاه می‌توان به عنوان مایع شستشو دهنده چشم استفاده کرد، این گیاه همچنین خلط آور و آرام کننده است.

 از این گیاه می‌توان در درمان بیماری‌های دستگاه گوارش، بیماری‌های کلیه و مثانه و دمل استفاده کرد.

گل‌های این گیاه دارای تانن و اسیدهای مالیک است و در برگ‌های آن گلوکزید وجود دارد.

پای خر گیاهی است پایا، دارای ریشه‌های قوی و گوشت‌دار و به رنگ سفید مایل به قهوه‌ای و به ضخامت انگشت است.

سراسر طول ساقه را برگ‌های فلس مانند، باریک، دراز و نوک تیز می‌پوشاند و در قاعده ساقه و مجاور سطح زمین، پس از مدتی برگ‌های نسبتا بزرگ با دمبرگ دراز و پهنک بیضوی دانه دار به وجود می‌آید.

سطح فوقانی پهنک این برگ‌ها به رنگ سبز ولی سطح تحتانی آن‌ها به علت پوشیده بودن از کرک‌های ظریف فراوان، به رنگ سفید است و میوه آن فندقه و دارای یک دسته تار ظریف در انتها است.

 

 از این گیاه به نام «فرفره» نیز یاد می‌شود

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ٦:۱٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/۱٠

 

علف چای برای رفع افسردگی، ترس، دلهره، عدم تمرکز، بدخوابی و یا بیخوابی مؤثر است.

 بیش از 50 گیاه آرامبخش و ضدافسردگی وجود دارد که مهمترین آنها گل ساعتی، سنبل‌الطیب، اکلیل کوهی یا رزماری و استخدوس است. 

یکی از مهمترین گیاهان ضد افسردگی علف چای نام دارد که در جمع گیاهان ایرانی وجود دارد و کشت آن در برخی از مناطق شمال ایران انجام می‌شود.

از علف چای برای افسردگی، ترس، دلهره، عدم تمرکز، بدخوابی، بیخوابی استفاده می‌شود.
از علف چای برای کودکانی که پیش‌فعال هستند و افرادی که دچار وسواس و برای کاهش و از بین بردن وزوز گوش نیز مؤثر است و علف چای یکی از پرمصرف‌ترین داروهای است که برای افسردگی استفاده می‌شود.

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ٦:۱٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/۱٠

 

 

نام فارسی: گل ساعتی

نام علمی: Passiflora incarnataL.

نام انگلیسی: Passion-flower herb. mypop

نام فرانسوی: Herbe de passiflore

نام آلمانی: Passionsblumenkrut, Flischfarbige passionsblume

نام عربی: زهر الالام

تیره: Passifloraceae

ریخت شناسی:

گل ساعتی گیاهی چند ساله و پایا است به ارتفاع 8 تا 9 متر که به صورت درختچه نیز دیده میشود. البته برخی از گونه های آن علفی و چند سله می باشد. ساقه های آن دارای پیچکهایی است که به گیاهان کناری می پیچد و از این طریق بالا رونده است. برگهای آن متانوب و بزرگ به طول 6 تا 15 سانتی متر ، دمرگدار و دارای پهنکی مرکب از سه لب عمیق با ظاهر برگچه مانند که سطح زیرین آنها کرکدار و کناره های آنها رگبرگهای شبکه ای مشاهده می شود. به طور کلی برگها دارای بریدگی های عمیقی هستند که آنها را به صورت برگهای مرکب یا چند برگچه در می آورد. گلهای این گیاه که زیبایی خاصی دارد ، درشت و منفرد است به قطر تقریبی 9 سانتیمتر که معطر است و منتهی به دمگل دراز میشود. در هر یک از گلها 3 براکته،5 کاسبرگ، 5 گلبرگ سفید رنگ، 5 پرچم یا بساک بزرگ و نارنجی دیده میشود. تخمدان کرکدار و سبز مایل به خاکستری بوده و زبر است و خامه گل دارای سه شاخه دراز است که در انتهای آنها کلاله های سرسان قرار دارد. از مشخصات دیگر کل اینست که در داخل جام آن ، تاجی از الیاف باریک سفید یا قرمز مایل به ارغوانی رنگ واقع در چند ردیف دیده می شود. میوه های گل ساعتی مسطح ، به رنگ مایل به سبز یا قهوه ای و با نقطه های گود و زیاد و دارای دانه های زرد مایل به قهوه ای است. به طور کلی میوه ها شبیه به گردو یا سیب کوچک است. که گوشت آن زرد رنگ و خوراکی است.[2،4،5،6،7]

اندام دارویی:

ریشه و اندامهای هوایی[2،4،5،6،7]

ترکیبات شیمیایی:

گل ساعتی حاوی فلاونوئید ها تا 2.5 درصد است که شامل مشتقات گلیکوزیدی است مثل: ویتکسین1، ساپونارین، اورینتین، همواورینتین، شافتوزید، ایزو شافتوزید، ویسنین و ...

همچنین دارای مقادیر کمی از گلیکوزیدهای سیانوژنیک بویژه ژینوکاردین، مقادیر ناچیز از یک روغن فرار که حاوی ترکیباتی مانند لیمونن و اوکالیپتول و کومن و آلفا – پینن و ... است.

در این گیاه مقادیر بسیار ناچیز و متغیر از آلکالوئید های ایندول( کمتر از 0.01 تا 0.09 درصد) که بطور عمده شامل هارمان، هارمول، هارمالین، هارمین و هارمالول می باشد. البته بعضی از منابع به طور کلی وجود این آلکالوئید ها را در این گیاه رد میکنند.

حضور ترکیبات دیگری مانند مالتول و اتیل مالتول (مشتقات گاما – پیرول) ، پاسیکول (یک پلی استیلن) ، اسیدهای چرب ، اسید فرمیک، اسید بوتیریک، سیتوسترول، استیگماسترول، قند و صمغ نیز در این گیاه گزارش شده است.

همچنین طبق گزارشات در هر صد گرم گوشت خام و دانه واقع در داخل میوه مواد زیر وجود داردد.:

آب 75 گرم، پروتئین 2.2 گرم، چربی 0.7 گرم ، هیدراتهای کربن بیشتر قند و نشاسته 21 گرم، کلسیم 13 میلی گرم، فسفر 64 میلی گرم، آهن 1.6 گرم، پتاسیم 348 میلی گرم، ویتامین A 700 واحد بین المللی ، تیامین خیلی کم، رایبو فلاوین 0.13 میلی گرم، نیاسین 1.5 میلی گرم و ویتامین C 30 میلی گرم.[4،5،6،7،9]

 

 

 

موارد استعمال:

گل ساعتی دارای اثر مسکن و آرامبخش بوده و در بیخوابی، اضطراب، دردهایی با منشا عصبی بویژه در کودکان ، اختلال در تنوس عضلانی، تاکی کاردی عصبی و آسم اسپاسمی مصرف میگردد. همچنین ریشه این گیاه اثرات ضد کرم برای معده را دارد.[5،9]

خواص و کاربرد:

در برمه از ریشه گل ساعتی به مقدار کم برای کشتن کرم معده می خورند ولی مقدار زیاد آن سمی و خطر ناک است. در هند و چین میوه آن را میخورند ولی ریشه تازه اش را مخدر و سمی میدانند. تجربه شده است که خوردن جوشانده ریشه تازه آن یک سگ قوی را پس از 40 دقیقه هلاک کرده است. برگهای گیاه دارای اسید سیانیدریک است پس مقدار زیاد آن سمی است. از عصاره برگهای گل ساعتی به نسبت نصف در یک حلال تهیه شده باشد در حدود 50 قطری در روز به عنوان آرام کننده دردهای عصبی و رفع بی خوابی و ضعف اعصاب خورده می شود. در فیلیپین برگهای له شده آن را برای التیام بر روی زخم میگذارند. از تنتور الکلی یک پنجم آن ، یعنی یک واحد گیاه در 5 واحد الکل 65 درصد که به مدت 2 تا 3 روز خیس کرده باشند؛ مقدار 30 تا 50 قطره در روز تجویز می شود.همچنین گزارشات جدید حاکی از این است که این گیاه خواص سم زدایی دارد و در درمان اعتیاد می تواند کاربرد داشته باشد

مقدار مصرف:

0.25 تا 1 گرم از اندامهای هوایی خشک شده گیاه سه بار در روز مصرف میشود. مقدار مزبور به صورت انفوزیون تهیه و مورد استفاده نیز قرار میگیرد. فرمهای دیگر مصرف شامل استفاده عصاره مایع ( 1به 1 در الکل 45 درصد) به مقدار 0.5 تا 1 میلی لیتر سه بار در روز و تنتور (1 به 8 در الکل 45 درصد) به مقدار 0.5 تا 2 میلی لیتر و سه بار در روز می باشد.

در مورد التیام زخمها و بریدگی های ساده که مثلا در جریان کارهای باغبانی پیش می آید ممکن است به طور ساده چند برگ و گل گیاه را له کرده و پس از شستن و تمیز کردن محل زخم روی بریدگی گذارد، و باند پیچی کرد و به عنوان آرامبخش و برای رفع خستگی و ایجاد خواب عمیق و همچنین برای پیشگیری از حمله های قلبی یک قاشق مربا خوری برگهای خشک آن در یک پیمانه (200 گرم) آب جوش ریخته و 15 دقیقه می خیسانند. از این دمکرده یک پیمانه قبل از خواب برای رفع بی خوابی خورده شود و برای سایر موارد تا 3 پیمانه در روز باید خورده شود.

همچنین چای حاصل از 2 گرم گیاه خشک تجویز شده است، دو تا سه فنجان از این چای در روز مصرف شود بهتر است یک یا دو فنجان از آن قبل از خواب باشد. بیشینه مصرف روزانه 4 تا 8 گرم گیاه خشک است.در عصاره های حاصل از این گیاه بسیاری از فرآورده های مسکن و نیز تعدادی از ترکیبات تقویت کننده قلب یافت می شوند

عوارض جانبی و سمیت:

آثار جانبی در اثر مصرف آن تا به حال گزارش نشده است. سمیت حاد عصاره مایع دارو در موش که به صورت تزرییق داخل صفاتی و به مقدار بیش از 900 میلی لیتر به کیلوگرم استفاده شده بود، نیز گزارش شده است.

موارد احتیاط:

مقادیر مصرف زیاد گل ساعتی ممکن است باعث تسکین و تقویت درمان به شیوه مهار منوآمین اکسیداز گردد. از طرفی گزارش شده است که آلکالوئیدهای هارمان و هارمالین دارای اثر تحریکی بر روی رحم حیوانات آزمایشگاهی بوده است بنابراین نباید از مقادیر زیاد دارو هنگام بارداری و شیردهی استفاده شود همچنین گل ساعتی نباید به کودکان زیر 2 سال داده شود و برای سایر کودکان و اشخاص مسن تر از 65 سال مصرف آن باید از مقادیر کم شروع شود و به تدریج افزایش یابد. اگر در جریان مصرف این گیاه اختلالاتی در هاضمه رخ داد و یا اسهال ایجاد شد مقدار مصرف باید کاهش یابد و یا به طور کلی مصرف قطع شود.

زمان جمع آوری:

اندامهای هوایی پس از گلدهی و یا میوه دهی در پایان فصل تابستان جمع اوری می شود. همچنین میوه های رسیده را می توان در فصل پائیز جمع آوری نمود.

 

دامنه انتشار:

گیاه گل ساعتی بومی آمریکای شمالی و مرکزی و جنوبی بوده اما به علت داشتن گلهای زیبا به طور گسترده ای در اروپا کشت داده می شود. این گیاه معمولا در مناطقی که دارای آب و هوای ملایم باشد بخوبی رشد میکند.

در نواحی شمالی ایران گل ساعتی به وفور یافت می شود و در شهرهای دیگر که آب و هوای معتدله دارند و زمستان انها ملایم است هم این گیاه کشت می شود و جنبه زینتی دارد.

تکثیر:

گل ساعتی به راحتی از طریق بذر و قلمه تکثیر میشود.

تکثیر بذر گل ساعتی به این صورت است که بذور را در اوایل بهار که دمای هوا در حدود 18 تا 21 درجه سانتی گراد است در خاکهایی با زهکشی خوب می کارند. البته جوانه زنی بذور گل ساعتی به کندی صورت میگیرد و نامنظم می باشد.

تکثیر گل ساعتی از روش قلمه گیری هم به ابن صورت است که ساقه های نیمه رسیده یا نیمه خشبی را دز فصل تابستان از گیاه جدا میکنند و در ماسه کشت میدهند.

تحقیقات جدید نشاندهنده اینست که می توان این گیاه را به صورت مکمل در گلخانه های خیار کشت نمود. که این کار فواید زیادی دارد. به طور مثال در شهر هایی مثل یزد که گرمی هوا مانع از رشد بهینه گل ساعتی است می توان از این روش بهره گرفت.[1]

اکولوژی گیاه:

جوانه زنی بذر در دمای 18 تا 21 درجه صورت میگیرد و این گیاه خاکهایی حاصلخیز و با ذهکشی خوب را می پسندد و به راحتی در این خاکها رشد می کند. در مناطق معتدله این گیاه چندین سال عمر میکند و گیاه را در فصل بهار میتوان هرس شاخه نمود. گل ساعتی تا دمای منفی 15 درجه سانتی گراد را به خوبی مقاومت می کند. همچنین گل ساعتی محلهای افتابی را بیشتر ترجیح میدهد و خاکهایی را که PH آنها به سمت اسیدی است را بیشتر دوست دارد.

 

گونه های دیگر:

1) گل ساعتی با ساقه چهار گوش که به فرانسوی Pomme line و Passiflore a tiges carrees گفته می شود. نام علمی آن Passiflora quadrangularis L. است. این گیاه در تمام منطقه حاره کشت می شود و در جایی خودرو دیده نشده است.

2) گل ساعتی با برگهای شبیه به گیاه Laurier که به فرانسوی Maritambour گفته می شود. نا علمی این گیاه Passiflora laurifolia L. است.

3) گل ساعتی با گلهای آبی به فرانسوی Passifloe bleue و به انگلیسی Blue passionflower گفته می شود. نا علمی این گیاه Passiflora caerulea L. می باشد. میوه آن شبیه زرد آلو است و درشت و شیرین میباشد. در ایران سابقا در باغچه ها کشت می شده ولی این گیاه بومی برزیل است.

4) گل ساعتی passiflore edulis Sims که بومی برزیل است و به ایران وارد شده و در شمال کشت میشود.

 

خرده نگاری:

پودر اندامهای خشک شده گیاه گل ساعتی به رنگ سبز تیره بوده، بوی آن کمی معطر و طعم آن نا مشخص اما ملایم و خصوصیات میکروسکوپی آن از قرار زیر است:

بخشی از بافت مزوفیل (میانبرگ) که رگبرگها به همراه بلورهای اگزالات کلسیم از نوع دروز(قبه ای) در آن نمایان است(A)، چند بلور اگزالات کلسیم (B)، کرک و پوششی اختصاصی با دیواره نازک و اغلب منتهی به یک نوک مدور و قلابی شکل مربوط به اپیدرم ساقه و برگ(C)، تیپ روزنه نوع آنموسیتیک که فقط در اپیدرم تحتانی دیده میشود(D) و کرک پوششی با سلولهای اطراف پایه در اپیدرم(E).

آثار فارماکولوژی:

تحقیقات انجام گرفته بر روی حیوانات آزمایشگاهی نشان داده است که عصاره های این دارو دارای فعالیت اسپاسمولیتیک قابل مقایسه با اثر پاپاورین بوده و از طرفی دارای اثر تضعیف کننده مرکزی نیز می باشد. در تحقیقاتی دیگر اثرات سداتیو، تقویت زمان خواب آوری هگزوباربیتون، فعالیت ضد تشنجی(دوز زیاد) و کاهش فعالیت موتوری خودبخودی( دوز کم) مربوط به مالتول و اتیل مالتول باعث پوشاندن و پنهان کردن اثرات تحریکی آلکالوئیدی هارمان می شود.

روشهای مختلف کنترل های کیفی و کمی شیمیایی:

آزمایش خلوص- برای انجام این آزمایش از روش کروماتوگرافی لایه نازک استفاده می شود.

تهیه عصاره متانولی- مقدار 0.6 گرم از داروی پودر شده با مقدار 5 میلی لیتر متانول روی بن ماری در 60 درجه سانتی گراد به مدت 5 دقیقه تکان داده می شود و سپس حاصل صاف می گردد.

تهیه محلول شاهد- مقدار دو میلی گرم از هیپروزید و 2 میلی گرم از روتین در 10 میلی لیتر متانول حل می شود. مقدار 20 میکرو لیتر از عصاره متانولی و مقدار 10 میلی لیتر از محلول شاهد به طور مجزا و هر کدام به صورت یک بند به طول 2 سانتی متر به روی لایه نازک سیلیکاژل G کاشته می شود

سیستم حلال= آب – اسید فرمیک انیدر – اتیل متیل کتون – اتیل استات( 50- 30- 10- 10) و عمل گسترش تا ارتفاع 12 سانتی متر انجام می پذیرد.

برای ظاهر کردن لکه ها، پس از خشک کردن کروماتوگرام به مدت 5 دقیقه در دمای 105 درجه سانتی کراد در حالی که هنوز نرم است، ابتدا از محلول متانولی نچرال پرودکت و سپس از محلول ماکرو گول 400 ( معرف شمره 39) استفاده می شود.

برای تشخیص لکه ها از تابش 365 نانئ متری ماوراء بنفش استفاده می گردد.

در محلول شاهد دو لکه با فلورانس قهوه ای مایل به زرد یکی مربوط به روتین که در ثلث پائینی لایه نازک و دومی مربوط به هیپروزید که در قسمت وسط لایه نازک ظاهر میگردد. در عصاره متانولی گیاه، در محلی که گمی پائئین تر از محل لکه روتین است لکه ای با فلورانس سبز تیره وجود دارد که مربوط به ساپونارین می باشد بلافاصله زیر آن لکه ای با فلورانس قوی زرد مایل به سبز وجود دارد و در محلی که کمی پائین تر از محل لکه هیپروزید است لکه ای با فلورانس زرد قوی حضور دارد که مربوط به ایزو اورینتین بوده و بلافاصله بالای این لکه ، لکه ای دیگر با فلئرانس سبز کم رنگ و ضعیف تر وجوود دارد که پس از مدتی به فلورانس خاکستری مایل به سبز تبدیل می شود که مربوط به ایزو ویتکسین می باشد. در محلی که بلافاصله بالا تر از محل لکه هیپروزید است لکه ای با فلورانس کمی قوی و به رنگ زرد مایل به قهوه ای وجود دارد که مر بوط به اورینتین بوده و در محلی کمی بالا تر از لکه دیگر با فلورانسی که معمولا ضعیف است وجود دارد که مربوط به ویتکسین می باشد. لکه اخیر به رنگ سبز کم رنگ بوده اما به تدریج رنگ آن ضعیف تر شده و به رنگ خاکستری غیر شفاف تبدیل می شود.

 

سنجش های مرغوبیت:

میزان مواد محلول در آب – حداکثر 15 درصد می باشد

میزان خاکستر تام- حداکثر 11 درصد می باشدد

میزان خاکستر نامحلول در اسید کلریدریک – حداکثر 3 درصد می باشد.

تعیین مقدار فلاونوئید ها بر مبنای هیپروزید- ابتدا مقدار 0.2 گرم پودر در اندامهای هوایی را در یک ارلن 100 میلی لیتری ریخته و به آن یک میلی لیتر از محلول هگزا متیلن تترامین( متنامین) 0.5 درصد، 20 میلی لیتر استن، 2 میلی لیتر اسید کلرید ریک 25 درصد اضافه کرده و مخلوط به همراه پرل شییشه ای به مدت 30 دقیقه و با استفاده از مبرد رفلاکس میگردد. حاصل را با استفاده از قیف و پنبه در داخل بالن ژوژه 100 میلی لیتری صاف نموده و باقی مانده به همراه پنبه به بالن 100 میلی لیتری مجددا انتقال داده میشود و توسط 20میلی لیتر استن به مدت 10دقیقه رفلاکس میگردد.این عمل دوبار تکرار میگردد وحاصل صاف شده از هر بار به بالن ژوژه 100میلی لیتری منتقل میشود که پس از خنک شدن ،حجم ان بااستفاده از استن به 100میلی لیتر رسانده میشود .

20میلی لیتر از محلول تهیه شده به یک دکانتورانتقال داده میشود وتوسط 20 میلی لیتر اب و15میلی لیتر اتیل استات دکانته میگردد .فاز اتیل استات را جدا نموده وفاز استن واب را 3مرتبه وهربار با 10میلی لیتر اتیل استات دکانته کرده وفازهای اتیل استاتی را سپس با هم مخلوط نموده ودو مرتبه هربار با 50میلی لیتر اب شستشو داده؛ سپس فاز اتیل استاتی را توسط قیف وپنبه در یک بالن ژوژه 50 میلی لیتری صاف نموده و ان را توسط اتیل استات به حجم 50 میلی لیتر میرسانند .10 میلی لیتر از محلول تهیه شده به یک بالن ژوژه 25میلی لیتری انتقال داده میشود ویک میلی لیتر معرف کلرور الومینیوم به ان اضافه وسپس بامحلول 5درصداسید استیک در متانول تاحجم 25 میلی لیتر رسانده میشودتا به عنوان محلول نمونه استفاده شود .هم زمان 10میلی لیتر از محلول اتیل استاتی را فقط با محلول 5درصد اسید استیک در متانول در بالن ژوژه 25میلی لیتری رقیق مینمایند تابه عنوان شاهد استفاده گردد بعد از گذشت 30دقیقه ،جذب محلول نمونه در مقابل محلول شاهد در طول موج 425 نانومتر وبا استفاده از کوت 1سانتیمتدی اندازه گیری میشود.

 

طرز نگهداری:

اندامهای هوایی گیاه خشک شده باید در بسته بندیهای مناسب ودور از رطوبت وحرارت زیاد نگهداری شود

اشتباهات:

گونه های دیگر جنس پاسی فلورا(جنس گل ساعتی)ممکن است بجای گونه اصلی در بازارهای تجاری عرضه شود .بنابراین در تهیه گونه اصلی لازم است از روشهای شناسایی وکنترل های کیفی وکمی ذکر شده در فوق استفاده شود.

فراورده های موجود در بازار :

هارمالین(نوشدرمان)ولد فلور(نیاک).

 

وضعیت گیاه:

گل ساعتی به عنوان گیاه مورد استفاده در طب سنتی و نیز گیاه موثر در فارماکوپه های معتبر جهان به ثبت رسیده است. این گیاه طبق نظر مونوگراف کمسیون دارویی آلمان دارای وضعیت درمانی مثبت است و در مونوگراف کمیسیون متخصصین گیاهان دارویی در اروپا دارای رتبه 4 می باشد.

 

 

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ٦:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۱۱/۱٠