تغذیه در بیماران MS
امروزه شواهد علمی بسیاری وجود دارد که اهمییت و نقش تغذیه را در حفظ سلامت بیماران MS ثابت کرده. اگرچه اکثر دستورات توصیه های عمومی است و تمام افراد باید از آن پیروی کنند, ولی مواردی نیز وجود دارد که در بیماران MS بر آنها تاکید شده. افراد با عادات غذایی نادرست باید بعد از آگاهی از برنامه تغذیه صحیح به تدریج و در چند مرحله از برنامه غذایی مناسب استفاده کنند. لذت بردن از غذا یک اصل مهم در تغذیه است و محرومیت مطلق از مواد غذایی مورد علاقه وجود ندارد وبه همین علت اگر خوراکی هایی خارج از چهارچوب برنامه توصیه شده هستند می توانند به مقدار کم و در دفعات کمتر استفاده شوند.
مصرف چربی ها:
به خاطر تشکیل ترکیبات سمی و مضر برای بافت دستگاه عصبی مرکزی و اثر مصرف چربی های ضروری که نقش مهمی در ترمیم و نگهداری سلولهای عصبی دارند از اهمییت خاصی برخوردار است, خصوصا با توجه به عملکرد آن در بروز بیماریهای قلبی و عروقی و افزایش وزن, مقدار چربی دریافتی و نوع آن باید مشخص شود.
چربی های گیاهی ( چند زنجیره ای ) باید به جای چربی های حیوانیجایگزین شوند.
انواع چربی های گیاهی مثل روغن آفتابگردان و روغن گلهای پامچال (Omega3), مواد با چربی های حیوانی مثل ماهی تن, شاه ماهی و ماهی خالدار
دستورات کلی
اجتناب از:
1.پختن و مصرف غذاهای چرب خصوصا گوشتهای چرب و تمام چربی های با منشا حیوانی
2.فرآورده های لبنی پرچرب
3.سس های مایونز و تمامی سس های دارای چربی زیاد
4.غذاهای بسیار شیرین, کیک, بیسکوئیت شیرینی , آبنبات
5. غذاهای حساسیت زا مثل تخم مرغ, شیر, سیب زمینی, گوجه فرنگی, بادمجان, مخمرها, نان گندم و شکر, برخی از میوه ها (بسته به واکنش بیمار), مواد غذایی با رنگهای افزودنی (نوشابه ها) و یا مواد نگهدارنده (کنسروها), ادویه, تمام میوه ها و سبزیهایی که خوب شسته نشده اند یا با افزایش دهنده های رشد تغذیه شده اند (سموم باقیمانده روی آنها می تواند سمی و حساسیت زا باشد)
بیماران خود باید با دقت به برنامه غذایی روزانه, غذاهای حساسیت زا را شناخته و آنها را حذف کنند.
6.مصرف قهوه, الکل, کولا و چای
توصیه های غذایی
مصرف:
1.چربی های محدود و انتخاب شده ( چربی های دارای Omega3, Omega6)
2.میوه ها و سبزیهای تازه و تمیز (سبزیهای دارای برگ سبز پررنگ)
3.جوانه دانه ها خصوصا(دانه یونجه) که باید موقع شروع به جوانه زدن میل شوند.
4. پودر جلبک آبهای تازه (بصورت بسته بندی شده در برخی فروشگاهها موجود است)
5.مایعات: آب تازه و تصفیه شده 2 لیتر (8لیوان) در روز, سایر چای های گیاهی (به جای چای معمولی) و آبمیوه رقیق شده
اثر و خواص برنامه غذایی مناسب:
مواد غذایی علاوه بر رساندن انرژی اولیه به بدن موجب حفظ عملکرد مناسب و تقویت دستگاههای مختلف(دستگاه ایمنی, قلب و عروق, اعصاب و . . . ) می شوند که نتیجه آن احساس خوب بودن و قرارگرفتن در وضعیت روحی و جسمی مطلوب است که در بیماریهای مزمن اهمییت مضاعفی پیدا کنند.
برنامه غذایی باید انتخاب شده و شامل مواد مورد نیاز باشد (مغذی و مطلوب) پس باید قبل از خرید فهرست کلیه احتیاجات سبد خرید خود را از نظر نوع و مقدار اقلام مورد نیاز تهیه کنید.
مصرف مناسب و به اندازه ویتامین های لازم مانند ویتامین های C و E و گروه B و املاح معدنی چون منگنز, منیزیم, مولیبدن, سلنیم و روی نیز در حفظ سلامتی بیماران ضروری می باشد و در عین حال مصرف زیاد و نابجای ویتامین های چون A و B6 می تواند خطرناک باشد.
با عنایت به نقش مهم چربی ها در سوخت و ساز بدن و به وجود آوردن انرژی لازم برای اعمال حیاتی و لزوم حضور آن برای ساخت بافتهای حیاتی انواع چربی های مفید ( مخصوصاً چربی های دارای ترکیبات Omega3و Omega6 که نقش محافظتی را نیز در بروز بیماریهای قلبی و عروقی دارند ) توصیه می شود.
تاثیر تغذیه در کاهش اسیداوریک خون و بیماری نقرس
نقرس بیماری است که خود را با علایم افزایش اسیداوریک خون، التهاب مفصلی دردناک و رسوب کریستالهای اورات سدیم و سنگهای کلیوی اسیداوریکی نشان میدهد.
طبق آمار موجود از هر هزار مرد حدود 7 نفر و از هر هزاران زن حدود یک نفر به این بیماری مبتلا میشوند. میزان بروز این بیماری در مردان با میزان اسیداوریک خون ارتباط دارد، بطوری که در اسید اوریک کمتر از 7 میلیگرم در دسیلیتر، این میزان 1/0 و در اسید اوریک بالای 9 میلیگرم در دسیلیتر، میزان بروز این بیماری به 5 درصد میرسد. (عدد طبیعی اسیداوریک در خانمها بین 6 ـ 2.6 و در آقایان 7.2 ـ 3.5 میلیگرم در دسیلیتر است)
نقرس در اثر تولید بیش از حد یا دفع کمترازحد اسید اوریک (یا هر دو) بوجود میآید. از میزان600 تا 700 میلیگرم اسید اوریکی که روزانه دفع میشود، یک سوم از رژیم غذایی (پورین موجود در مواد غذایی مصرفی) و دو سوم از منابع داخلی بدن حاصل میشود.
ده درصد موارد نقرس بر اثر تولید بیش از حد اسیداوریک و 90 درصد آن بر اثر کاهش دفع اسیداوریک است. برخی از داروها و اختلالات و بیماریها هم میتوانند عامل افزایش غلظت سرمی اسید اوریک باشند. داروهایی که میتوانند در این زمینه نقش داشته باشند عبارتند از: مصرف طولانی مدت و زیاد داروهای مدر، لوودوپا، اسید نیکوتینیک، پیرازینامید و … . مصرف الکل و مشروبات الکلی نیز از عوامل افزایش اسید اوریک خون میباشد.
از اختلالاتی که میتواند منجر به افزایش اسیداوریک خون شود میتوان به لوسمیها (سرطان خون)، لنفوم، نارسایی کلیه، گرسنگیهای طولانی و مفرط، چاقی، مسمومیت با سرب و … اشاره کرد.
شایعترین علامت بیماری نقرس در کنار افزایش سطح اسیداوریک خون، التهاب مفصلی دردناک است. همان طور که گفته شده معمولا به صورت درد در مفصل اندام تحتانی و در درجه اول انگشت شست پا است که البته سایر محلهای گرفتاری به ترتیب شیوع بعد از مفصل انگشت شست پا، میتواند مچ پا، پاشنهها، زانوها، مچ انگشتان دستها و آرنج باشد.
درمان تغذیهای در بیماری نقرس و افزایش اسید اوریک خون
همانطور که گفته شد، نقرس یک ناهنجاری متابولیسم پورین است که علامت مشخصه آن سطوح غیرطبیعی و بالای اسید اوریک در خون و رسوبات اورات سدیم در بافتهای نرم و استخوانی نظیر مفاصل و غضروفها و تاندونها است. بنابراین یکی از مهمترین مسایل در رژیم غذایی این بیماری اعمال برخی محدودیتها در پورین رژیم دریافتی، خصوصا در مرحله حاد بیماری میتواند باشد.
رژیم محدود از پورین به مثابه یک کمک فرعی برای درمان دارویی جهت کاهش ترشح اسید اوریک تا میزان 200 تا 400 میلی گرم در روز میتواند کمک کننده باشد (همان طور که گفته شد حدود 700 ـ 600 میلیگرم اسید اوریک از یک فرد عادی روزانه دفع میشود) و میزان سطح اوریک را تا یک میلیگرم در دسیلیتر پایین بیاورد.
در رژیم محدود از پورین، دریافت پورین به حدود 150 ـ 120 میلیگرم در مقایسه با دریافت روزانه معمولی آن که عددی بین 600 تا 1000 میلیگرم در روز است، محدود میگردد. این رژیم به عنوان یک عامل کمکی در بیماری نقرس و سایر ناهنجاریهای موثر بر متابولیسم پورین تجویز میشود و برای پایین آوردن سطح اوریک در بدن طراحی شده است. در این رژیم منابع غذایی سرشار از پورین نظیر جگر، اندامهای غدهای، ماهی و غذاهای دریایی، گوشت، لوبیا، نخود، زردچوبه، قارچ خوراکی، گل کلم و اسفناج با توجه به شرایط بیمار محدود میشود. مصرف این غذاها در طی حمله حاد نقرس مجاز نمیباشد و هنگامیکه مرحله حاد فروکش میکند فرد مجاز به مصرف یک سهم غذایی 60 گرمی از این غذاها خواهد بود.
بیماران میتوانند غذاهایی را که اساسا عاری از پورین است به دلخواه مصرف نمایند. این غذاها عبارتند از نان و غلات، شیر و فرآوردههای لبنی، تخممرغ، میوهجات، سبزیجات و نوشیدنیهای غیر الکلی.
مصرف روزانه پروتئین به حدود 8/0 گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن محدود میشود (میزان مصرف پروتئین یک فرد عادی حدود 1 گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن است. مثلا یک فرد 70 کیلوگرمیبه 70 گرم پروتئین نیازمند میباشد). مصرف روزانه گوشت نباید از 120 ـ90 گرم بیشتر باشد.
برای افزایش دفع اسید اوریک لازم است بیماران رژیم غذایی سرشار از کربوهیدرات (مثل نان، برنج، ماکارونی، غلات و …) و کمچربی داشته باشند و خصوصا در وعدههای شام از خوردن غذاهای سنگین و زیاد پرهیز کنند.
کنترل و حفظ وزن مطلوب برای این بیماران از اهمیت خاصی برخوردار است. بنابراین باید سعی کنند با رعایت رژیم غذایی متعادل و انجام حرکات ورزشی و خصوصا پیادهروی وزن خود را در حد ایدهآل حفظ کنند.
برای رقیق کردن ادرار و تسریع دفع اسید اوریک و پیشگیری از رسوب اورات در کلیهها و تشکیل سنگهای کلیوی نوشیدن آب و مایعات به مقدار فراوان برای این بیماران توصیه میشود، بطوری که روزانه نوشیدن حدود 3 لیتر مایعات برای این بیماران ضروری و لازم دانسته شده است. بیماران باید از نوشیدن نوشیدنیهای حاوی الکل اجتناب کنند. زیرا الکل ترشح دفع اورات توسط کلیهها را مهار میکند.
در انتها قابل ذکر است که داشتن وزن ایدهآل و رژیم غذایی مطلوب و مناسب میتواند تا حدود زیادی بیماران را از مصرف دارو و عوارض حاصل از بیماری محفوظ نگه دارد
واریس بیماری است که در طی آن دیواره وریدها دچار تورم و برآمدگی پیاز مانند میشوند. این مشکل به طور عمده در دیواره وریدهای قسمت تحتانی ساق پا دیده میشود. هر ورید یا سیاهرگ دارای دریچههای کنترل کننده جریان خون است. واریس هنگامی رخ میدهد که این دریچهها دچار نارسایی شده باشند و به فعالیت طبیعی خود ادامه ندهند. یکی از علل به وجود آورنده این حالت، فشارهای درون لوله گوارشی مثلا به دلیل ابتلا به یبوست است. بعضی از سیاهرگهای واریسی به طور عمیقی درون ساق پا قرار داشته و قابل مشاهده نیستند.
واریس میتواند منجر به کاهش تامین مواد مغذی برای پوست و ماهیچه شود و در نتیجه قانقاریا و زخم ایجاد کند.
علامت اصلی این بیماری درد و تورم خفیف در قوزک پا و بد منظره شدن ناحیه مبتلا به واریس است. برخی مواقع نیز هیچ علامتی مشاهده نمیشود.
روشهای درمانی شامل پوشیدن جورابهای محکم مخصوص واریس و نشستن در حالتی است که پاها در سطحی بالاتر از قلب قرار داشته باشند (به طور مثال قرار دادن پاها بر روی یک صندلی در حالت نشستن و یا دراز کشیدن بر روی زمین). در اغلب موارد برای برطرف کردن مشکل واریس، عمل جراحی مورد نیاز است.
چه غذاهایی مفید هستند؟
برطرف کردن یبوست گام نخست در بهبود این بیماری است. یبوست فشار وارد بر سیاهرگهای ساق پا را افزایش میدهد و منجر به تشکیل واریس میشود. رژیم غذایی غنی از فیبر سبب کاهش یبوست و پیشگیری از بروز واریس میشود
ـ برای حجیم کردن مدفوع و پیشگیری از یبوست مصرف غلات صبحانه سبوس دار، نان سبوسدار، پاستا و برنج توصیه میشود. غلات غنی از فیبر نامحلول، مدفوع را حجیم کرده و آب را در خود نگه میدارند. مدفوع حاصل شده نرمتر و بزرگتر بوده و آسانتر از دستگاه گوارش عبور میکند. بدین ترتیب فشار کمتری به وریدهای پا وارد میشود. این نکته حائز اهمیت است که افزایش دریافت فیبر در رژیم غذایی باید همراه با افزایش دریافت آب، حداقل به میزان 6 لیوان در روز باشد.
ـ سبزیجات دارای برگ سبز و انواع کلم به وسیله تامین فیبر نامحلول به ویژه در طول دوران بارداری اهمیت دارد. چرا که در این زمان، سطوح بالای هورمون پروژسترون سبب آهسته کردن انقباضات روده بزرگ میشود و احتمال بروز یبوست را افزایش میدهد.
ـ مرکبات به ویژه پرتقال و گریپ فروت همچنین شاتوت، توت فرنگی، فلفل دلمه و انواع سبزیجات دارای برگ سبز تامین کننده ویتامین ث هستند. این ویتامین برای حفظ استحکام کلاژن ضروری است. کلاژن مادهای است که به حفاظت از دیواره رگها کمک می کند . فقدان ویتامین ث در رژیم غذایی منجر به پارگی وریدهای کوچک و بدتر شدن واریس وریدها میشود.
ـ مصرف عصاره شاتوت در افراد دچار واریس سبب کاهش نشت دیواره نازک رگهای خونی میشود. این عصاره دارای آنتی اکسیدانهایی به نام آنتوسیانیدین است. آنتوسیانیدین به بهبود بافت پیوندی آسیب دیده کمک میکند. مصرف میوه شاتوت نیز اثر مشابهی در رفع این مشکل دارد.
- مغزها دانه ها و ماهی های روغنی حاوی اسید های چرب ضروری هستند که مصرف مقداری از این غذاها به طور روزانه برای کمک به استحکام دیواره وریدها ضروری است.
از چه غذاهایی باید پرهیز کرد؟
ـ کره، مارگارین، روغنها، کیک، شیرینی، شکلات، پای و بیسکویت سرشار از چربی بوده و تامین کننده مقدار زیادی انرژی هستند که احتمال افزایش وزن و واریس وریدی را افزایش میدهند.
ـ هر غذایی که به طور تجربی سبب بروز یبوست میشود باید به میزان کمتر و یا به طور ترکیبی همراه با غذاهای ملین مصرف شود (اصلیترین مواد غذایی ملین شامل آلو، انجیر و زرشک است).
چند نکته:
ـ کاهش وزن اضافی برای افرادی که اضافه وزن دارند ضروری است. فشار وارد به رگها در نتیجه حمل چربی اضافی بدن با افزایش خطر واریس مرتبط است
ـ ورزش منظم به سوزاندن انرژی اضافی و همچنین درمان واریس کمک میکند.
زمانی تصور میشد که رژیمهای غذایی نقشی در مرگهای ناشی از سرطان ندارند. امروزه محققان ثابت کردهاند که رژیم غذایی روزانه افراد نقش مهمی در پیشگیری، بروز و درمان انواع سرطانها ایفا میکند. با پذیرش این حقیقت که انسان هر روزه ملزم به مصرف غذا میباشد و به دلیل تعداد و تنوع سرطانهایی که بطور بالقوه با رژیم غذایی در ارتباط هستند، میتوان گفت که در حدود یک سوم سرطانهایی که در نهایت منجر به مرگ میشوند با آنچه که میخوریم در ارتباط هستند. تاثیر تحولاتی که امروزه در نوع زندگی و عادات غذایی مردم صورت گرفته است را نمیتوان در ایجاد چنین بیماریهایی نادیده گرفت.
بدون شک استعداد ابتلا به سرطان در افراد مختلف به دلیل تفاوتهای زمینهای و ذاتی با یکدیگر متفاوت است و علاوه بر ویژگیهای وراثتی، عوامل بیرونی نیز در ایجاد سرطانها تاثیر بسزایی دارند. با وجود شیوع روزافزون سرطان در سراسر دنیا هر روزه خبرهای امیدوار کنندهای درباره این بیماریها میشنویم. اگر نمیتوانیم در عوامل محیطی خود تغییری ایجاد کرده و یا اگر نمیتوانیم بر محیط زیست و عوامل تهدیدکننده موجود در آن غلبه کنیم، اما میتوانیم با اصلاح و متعادل ساختن الگوهای غذایی خود در طول زندگی احتمال ابتلا به سرطان را در خود به میزان قابل ملاحظهای کاهش دهیم.
مطالعه جمعیتهایی که از یک منطقه به منطقه دیگر مهاجرت میکنند و در نتیجه مهاجرت، فرهنگ غذایی خود را نیز تغییر میدهند، نشان داده است که این مردم در اثر تغییر الگوی غذایی و پذیرش الگوی جدید، در معرض ابتلا به سرطانهای شایع در منطقه قرار میگیرند.
بین تغذیه و رژیم غذایی با سرطان ارتباطی پیچیده وجود دارد. غذایی که میخوریم به طور بالقوه میتواند حاوی مواد سرطانزا و پیشساز سرطان و یا بالعکس دارای مواد ضدسرطانی باشد.
ماهیت سرطان و ارتباط آن با رژیم غذایی در مناطق مختلف متفاوت است. از این رو نمیتوان دستورالعملهای یکسان را برای تمام مردم پیشنهاد کرد. به طور مثال در کشورهای صنعتی شمال آمریکا و اروپا مشکل بیشبود تغذیهای (over nutrition) در بروز سرطانها مطرح میباشد و بنظر میرسد که رژیمهای پرچربی و پرکالری رایج در این کشورها با شیوع روزافزون انواع مختلف سرطانها در ارتباط باشد. در مقابل، ماهیت مشکل در کشورهای در حال توسعه اساساً متفاوت است. آنچه که در این کشورها مسلهساز میباشد کمبودهای تغذیهای (Under Nutrition) و محدودیت تنوع در الگوی غذایی است. در چنین الگویی میزان ویتامینها و مواد مغذی که برای سلامت افراد ضروری هستند ناکافی است. علاوه بر آن مشکلات مربوط به انبار و نگهداری غذا نیز کیفیت غذای مصرفی این مردم را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد.
تفاوت در ماهیت رابطه سرطان و رژیم غذایی بین ملل مختلف ایجاب میکند که دستورالعملهای اجرایی برای هر ملتی با توجه به خصوصیات آن جمعیت پیشنهاد می شود. در ادامه خلاصهای از دستورالعملهای توصیه شده توسط سازمانهای حمایتی، محققان، آژانسهای دولتی و ارگانهای بهداشتی که قابل استفاده برای عموم مردم میباشد، آورده شده است.
1 ـ رژیمیمتنوع داشته باشید. به خاطر داشته باشید که مواد مغذی مورد نیاز شما تنها از یک یا دو منبع تامین نشود. در رژیم روزانه خود از تمام گروههای غذایی: میوهها، سبزیها، غلات، گوشت، محصولات لبنی و… استفاده کنید.
2 ـ وزن خون را همواره در حد متعادل نگهدارید. چاقی عامل اصلی بوجود آورنده بسیاری از بیماریها از قبیل بیماریهای قلبی، عروقی، فشارخون، دیابت و زمینهساز بعضی از سرطانها است.
3 ـ مصرف چربی زیاد، غذاهای حاوی چربی اشباع شده و کلسترول را محدود کنید. رژیمیکه چربی آن بالاست میتواند خطر ابتلا به سرطانهای پستان، پروستات، کولون و رکتوم را افزایش دهد.
4 ـ میزان غذاهای نشاستهای و فیبری را در رژیم خود افزایش دهید. به آسانی میتوان مقدار نشاسته و فیبر رژیم را با خوردن میوهها، سبزیها، سیبزمینی، دانهها، نانها و غلات کامل افزایش داد. یک رژیم پرفیبر احتمال ابتلا به سرطان کولون و رکتوم را کاهش میدهد.
5 ـ مصرف شیرینی را محدود کنید. الگوهای غذایی حاوی شیرینی و غذاهای شیرین، اغلب پرچرب، با کالری زیاد و تهی از مواد مغذی و معدنی میباشند که چنین رژیمیزمینهساز بروز بعضی از سرطانها است.
6 ـ نمک رژیم غذایی خود را تا حد ممکن کاهش دهید.
7 ـ مصرف نوشابههای الکلی را قطع کنید. مصرف الکل میتواند منجر به سرطان دهان، حلق، مری و کبد شود. میزان ابتلا به سرطان در الکلیهایی که سیگار میکشند چندین برابر است.
چه غذاهایی را انتخاب کنیم؟
با انتخاب و گنجاندن غذاهای زیر در الگوی غذایی روزانه خود میتوانید احتمال ابتلا به سرطان را کاهش دهید.
ـ فیبر غذایی: فیبر قسمتی از ساختمان سلول گیاهی است که دستگاه گوارش انسان قادر به هضم آن نمیباشد. فیبر به حرکت غذا در لوله گوارش و دفع ضایعات آن از بدن و در نتیجه حفظ سلامت دستگاه گوارش کمک میکند. داشتن رژیمیکه میزان فیبر آن بالا و چربی آن پایین باشد، احتمال ابتلا به سرطان کولون و رکتوم را میکاهد. میزان مصرف فیبر در جوامع امریکایی 11 گرم در روز میباشد که به توصیه انستیتو بینالمللی سرطان NCI این میزان باید به 30 ـ 20 گرم در روز افزایش یابد. NCI مصرف بیش از 35 گرم فیبر در روز را توصیه نمیکند زیرا مصرف بیش از این میزان میتواند اثرات نامطلوبی به وجود آورد.
برای یافتن فیبر مورد نیاز، به جای مکملهای فیبری مصنوعی، از منابع غذایی غنی از فیبر استفاده کنید. به این منظور انواع نان ها، ماکارونیها و غلات تصفیه نشده را در رژیم خود بگنجانید. سعی کنید مصرف محصولاتی که از آردهای تصفیه شده ساخته میشوند را کم کنید.
سیب درختی، هلو، گلابی و حتی سیبزمینی را با پوست و محصولاتی که از آردهای تصفیه شده ساخته میشوند را کم مصرف کنید. لوبیا و نخود پخته منابع بسیار خوبی از فیبر هستند. غذاهای پرفیبر معمولا چربی پایینی دارند.
ـ در رژیم غذایی روزانه خود تا حد امکان از گوشتهای کم چرب استفاده کنید. قبل از این که گوشت را بپزید تمام چربیهای قابل رویت آن را جدا کنید و دور بریزید و اگر چربی باقی ماند، قبل از خوردن آن را جدا کنید. مصرف ماهی را افزایش دهید. گوشت سفید را به جای گوشت قرمز استفاده کرده و قبل از پخت، پوست و چربی آن را جدا کنید.
ـ میوهها و سبزیها را جایگزین تنقلات سرخشده و پرچرب کنید.
ـ به جای مواد لبنی پرچرب (شیر کامل، خامه، سرشیر و…) از محصولات لبنی کمچربی استفاده کنید. این گروه از مواد غذایی منابع خوبی از پروتئین، ویتامینها و مینرالها (مواد معدنی) به ویژه کلسیم هستند که برای حفظ سلامت فرد مفید میباشند.
ـ مصرف غذاهای حاوی ویتامینA ، بتاکاروتن و ویتامینC احتمال ابتلا به سرطانها را کاهش میدهند. میوهها و سبزیهای زیادی وجود دارند که دارای مواد فوق میباشند. سعی کنید در رژیم غذایی روزانه خود از سبزیهای برگی شکل سبز تیره، زرد و نارنجی و میوهها بویژه مرکبات استفاده کنید.
ـ سبزیهای خانواده کلم اغلب کاهش دهنده احتمال ابتلا به انواع سرطانها هستند. این سبزیها منابع خوبی از فیبر، ویتامینها و مینرالها میباشند. از این خانواده میتوان به کلم چینی، کلم بروکلی، کلم بروکسل، کلم پیچ، گلکلم و کلمقمری اشاره کرد.
تغییر عادات غذایی
ـ لزومی ندارد که شما برای حفاظت خود در مقابل حمله سرطان، غذاهایی را که دوست دارید کنار بگذارید. به جای آن سعی کنید در اغلب موارد غذاهایی را انتخاب کنید که احتمال ابتلا به سرطان را کاهش میدهند و مصرف غذاهایی را که احتمال بروز سرطان را افزایش میدهند محدود کنید.
ـ سعی نکنید که عادات غذایی خود را یک شبه تغییر دهید. میوهها و سبزیها را به تدریج و در طول یک دوره چند هفتهای به رژیم خود اضافه کنید.
ـ سعی کنید هر بار که به خرید میروید یکی از مواد غذایی پرچرب را با مشابه کمچرب آن جایگزین کنید.
ـ به جای مواد غذایی که از آردهای تصفیه شده و غلات فرآینده شده درست شدهاند مانند نانهای سفید، از محصولاتی با آرد کامل و غلات کامل استفاده کنید.
ـ از روشهایی برای پخت غذا استفاده کنید که نیازی به افزودن روغن نداشته باشد. مانند تنوری کردن، بخارپز کردن و آبپزکردن.
ـ در روشهایی مانند کبابکردن و بریانکردن از تماس غذا با دود جلوگیری کنید. تماس غذا با دود میتواند منجر به تولید مواد سرطانزا در غذا شود.
ـ سعی کنید غذا را قبل از کباب یا بریان کردن در فویل بپیچید و آن را از منبع حرارتی دور نگهدارید تا مدت زمان پخت طولانیتر شود.
ـ سعی کنید با توجه به برچسب غذاها و میزان چربی، کالری و فیبر در آنها، برای هر روز خود یک برنامه غذایی تنظیم کنید
خطر ابتلا به بیماری قلب و عروق و بروز حمله قلبی را میتوان با بوجود آوردن تغییراتی که میزان کلسترول را پایین بیاورد کاهش داد. توجه به این نکته ضروری است که به ازای هر 1 درصد کاهش در مقدار کلسترول خون درصد خطر کاهش مییابد. برای مثال پایین آوردن کلسترول خون به میزان دو تا پنج درصد میتواند خطر حمله قلبی را برای شما سی درصد کاهش دهد. اکثر افراد میتوانند مقدار کلسترول خون خود را تا میزان مطلوب پایین بیاورند. مقدار کلسترول خون اساسا تحت تاثیر مواد غذایی مصرفی و زمینه ارثی مقدار کلسترول خون میباشد. خوردن غذاهایی که چربیهای اشباع شده زیادی دارند بیش از هر چیز شما را در خطر بالا رفتن کلسترول خون قرار میدهند. کاهش کلسترول خون با کاهش دریافت کلسترول و چربی رژیم (مخصوصا چربی اشباع شده)، افزایش مصرف فیبرهای غذایی محلول و ثابت نگهداشتن وزن در حد ایدهآل امکانپذیر است
چربی های اشباع در گوشتها مخصوصا در گوشت قرمز مانند گوشت گوسفند و گوساله و لبنیات مانند خامه و کره وجود دارد. بعضی از محصولات قنادی مثل پای ها کیک ها و کلوچه ها نیز می توانند حاوی مقادیر زیادی چربی های اشباع شده باشند - همراه با کاهش مصرف چربی های اشباع شده لازم است غذاهای غنی از نشاسته - کربوهیدراتها - را بیشتر مصرف کنیم مثل غلات صبحانهای، سیبزمینی آبپز یا کبابی، برنج پخته، لوبیا، ماکارونی
باید به خاطر داشت که اگر شما اضافه وزن دارید و مقدار کلسترول خونتان بالاست کاهش وزن میتواند به پایین آوردن کلسترول خون کمک کند. برای کسانی که به درمان پیشرفته تری نیاز دارند درمانهای دارویی مؤثر در دسترس میباشد.
سبوس جو یک منبع غنی از فیبر محلول میباشد. نکتهای که درباره این ماده مطرح است این است که به نظر میرسد این ماده کلسترول ال دی ال که سبب رسوب چربی در سرخرگها می شود را کاهش داده، ولی سطح کلسترول محافظت کننده - اچ دی ال - را بالا میبرد. غذاهای دیگر غنی از فیبر محلول شامل انواع لوبیا، عدس و بعضی از میوهها میباشند. از آنجا که تمام این غذاها از دو جنبه کمچربی بودن و فیبر بالا مفید هستند، مصرف روزانه آنها مفید است.
چند راهنمایی ساده برای شروع در اینجا آورده شده است. این تغییرات در رژیم غذایی میتواند به کاهش مقدار کلسترول خون کمک کند.
ـ مواردی که باید در رژیم غذایی کاهش داد:
به جای غذاهای سرخ شده، از کباب شده استفاده کنید.
چربی های اضافی را از خوراکها و غذاهای گوشتی حذف کنید.
بجای پنیر چرب از انواع کم چربی استفاده کنید.
سعی کنید به جای خامه از ماست کم چربی استفاده کنید.
به جای شیر چرب از شیر پاستوریزه کمچربی استفاده کنید.
مصرف شیرینی ها پای ها و کلوچه ها و کیک ها را محدود کنید
از قسمت های کم چرب گوشت استفاده کنید و تمام چربی های قابل رویت را جدا کنید و از مرغ و ماهی بیشتر از گوشت قرمز استفاده کنید.
ـ مواردی که باید در برنامه غذایی خود افزایش دهید:
غذاهای گیاهی: سبزیجات، حبوبات و بقولات مانند انواع لوبیا و عدس و غیره
غذاهای تهیه شده از غلات، غلات صبحانه، ماکارونی، برنج، نان، میوهها
آنچه مسلم است هیچ یک از مواد غذایی به خودی خود مضر نمیباشند، بلکه ترکیب غلط آنها در یک رژیم غذایی نامناسب است که مشکل آفرینی میکند.
چه تغییرات دیگری باید انجام گیرد؟
علاوه بر این که یک رژیم خوب میتواند نقش مهمی در کاهش بیماری قلبی داشته باشد، موارد دیگری را نیز باید رعایت کرد. پس برای اینکه یک قلب سالم داشته باشید:
ـ سیگار را ترک کنید.
ـ وزنتان را در محدوده مطلوب نگه دارید.
ـ استرس نداشته باشید.
ـ به طور مرتب ورزش کنید.
کمخونی وضعیتی است که در آن تعداد یا اندازه گلبولهای قرمز و یا مقدار هموگلوبین موجود در خون کاهش یافته و تبادل اکسیژن و دیاکسیدکربن بین خون و سلولهادچار اختلال میشود. از علل ایجادکننده کمخونی میتوان کمبودهای تغذیهای، خونریزی، ناهنجاریهای ژنتیکی، بیماریهای مزمن و یا مسمومیتهای دارویی را نام برد. منظور از کمخونیهای تغذیه ای کمخونیهایی است که در اثر دریافت ناکافی مواد مغذی ایجاد میشوند.
از مهمترین مواد مغذی جهت خونسازی که کمبود آنها موجب بروز کمخونی میشود میتوان به آهن، ویتامین ب 12 و اسیدفولیک اشاره کرد. از بین آنها کمخونی ناشی از فقر آهن یکی از شایعترین کمخونیهای تغذیهای است.
کمخونی ناشی از فقر آهن
فقر آهن یکی از شایعترین اختلالات تغذیهای در کشورهای در حال توسعه و مهمترین علت کمخونی تغذیها در کودکان و زنان در سنین باروری است که با ایجاد گلبولهای قرمز کوچک و کاهش میزان هموگلوبین مشخص میشود که این بیماری سبب اتلاف منابع و مراقبتهای بهداشتی، کاهش بهرهوری در اثر افزایش میزان مرگ و میر ابتلا به بیماری در مادران و کودکان و بالاخره کاهش ظرفیت جسمی و روانی در بخش بزرگی از جامعه میشود.
میزان نیاز به آهن
میزان نیاز به آهن براساس سن، جنس و وضعیت فیزیولوژیکی افراد متفاوت است. مثلا زنان باردار به علت افزایش حجم خون، رشد جنین و جفت و سایر بافتها به آهن بیشتری نیاز دارند. به همین دلیل بیش از سایرین در معرض خطر کمخونی قرار دارند. در شیرخواران در صورت سلامت مادران، میزان آهن موجود در شیر مادر برای 6ـ4 ماه اول زندگی کافی است. ولی در مورد نوزادانی که با وزن کم متولد میشوند، ذخایر آهن کم بوده و باید از 3 ماهگی آهن اضافی به صورت قطره خوراکی خورانده شود. همچنین بستن پیش از موقع بند ناف نیز به این دلیل که نوزاد را از یک سوم کل خونش محروم میکند، خطر فقر آهن را افزایش میدهد.
دلایل فقر آهن
دلایل گوناگونی برای کمبود آهن وجود دارد که از آن جمله میتوان به علل زیر اشاره کرد
1 ـ دریافت ناکافی آهن به دلیل رژیم غذایی مورد استفاده که در آن آهن کمی وجود دارد، مانند بعضی از رژیمهای گیاه خواری.
2 ـ جذب ناکافی آهن در اثر اسهال، کاهش ترشح اسید معده، مشکلات گوارشی یا تداخلات دارویی و داروهایی مثل کلستیرامین، سایمتیدین، پانکراتین، رانیتیدین و تتراسایکلین).
3 ـ افزایش نیاز به آهن برای افزایش حجم خون در دوران نوزادی، نوجوانی، بارداری و شیردهی.
4 ـ خونریزی زیاد در دوران عادت ماهانه و یا در اثر جراحات یا ناشی از همورویید (بواسیر) یا بیماریهای بدخیم و انگلها. کمبود آهن در مردان بزرگسال معمولا در اثر از دست دادن خون است.
علایم کمخونی ناشی از فقر آهن
بعضی از علایم کمخونی فقر آهن عبارتند از:
رنگ پریدگی پوست، زبان و مخاط داخل لب و پلک چشمها، خستگی زودرس، سرگیجه و سردرد، خواب رفتن و سوزن سوزن شدن دست و پاها، حالت تهوع و در کمخونی شدید گود شدن روی ناخن(ناخن قاشقی).
درمان کمخونی ناشی از فقر آهن
برای درمان کمخونی از چند روش استفاده میشود که بهترین و کمخطرترین آنها استفاده از مکملهای خوراکی است. درمان با نمکهای ساده آهن مثل سولفات فروی خوراکی کاملا موثر بوده و به شکل قرص، کپسول یا مایع است و باید مصرف آنها تا چندین ماه ادامه یابد.
چنانکه این قرصها با معده خالی مصرف شوند جذب آنها بهتر و بیشتر صورت میگیرد، ولی در این حالت سبب تحریک معده و بروز مشکلات گوارشی میشوند. عوارض گوارشی ناشی از مصرف آهن نظیر تهوع، دل پیچه، سوزش قلب، اسهال یا یبوست را میتوان به حداقل رساند، به شرطی که آهن را با میزان بسیار کم مصرف کرده و به تدریج به میزان آن افزوده تا به حد مورد نیاز بدن برسد. بهتر است قرص آهن در آخر شب قبل از خواب استفاده شود تا عوارض ناشی از آن کاهش یابند.
ویتامینc جذب آهن را افزایش میدهد. به همین دلیل معمولا مصرف ویتامین c به همراه آهن پیشنهاد میشود. علاوه بر درمان دارویی باید به میزان آهن قابل جذب در غذا نیز توجه کرد. جذب آهن غذا اغلب تحت تاثیر شکل آهن موجود در آن میباشد. آهن موجود در پروتئینهای حیوانی مانند گوشت گاو، ماهی، پرندگان (آهن هم) بیشتر جذب میشود، در حالی که جذب آهن پروتئینهای گیاهی مانند سبزیها و میوهها (آهن غیرهم) کمتر میباشد. باید توجه داشت که ویتامینc جذب آهن سبزیها و میوهها (آهن غیرهم) را بیشتر میکند. مصرف چای همراه یا بلافاصله بعد از غذا میتواند جذب آهن را تاحدصفر تا پنج درصد کاهش دهد.
قهوه، تخممرغ، شیر و لبنیات، نان گندم، حبوبات (حاوی اسید فیتیک) و فیبرهای غذایی جذب آهن را به علت تشکیل کمپلکسهای نامحلول کاهش میدهند. بنابراین فرآوردههای حاوی آهن، طی یک ساعت قبل یا دو ساعت بعد از مصرف هر یک از این مواد نباید مصرف شود.
منابع غذایی آهن دار
منابع غذایی آهندار عبارتند از جگر، قلوه، گوشت قرمز، ماهی، زرده تخممرغ، سبزیهای دارای برگ سبز تیره مانند جعفری، اسفناج و حبوبات، مثل عدس و لوبیا همچنین میوههای خشک (برگهها) بخصوص برگه زردآلو و دانههای روغنی.
عوامل افزایش دهنده جذب آهن و منابع غذایی آنها:
ـ اسید سیتریک و اسید اسکوربیک یا ویتامین ث که در آلو، خربزه، ریواس، انبه، گلابی، طالبی، گل کلم، سبزیها، آب پرتقال، لیمو شیرین، لیمو ترش، سیب و آناناس وجود دارند میتوانند عوامل افزایش دهنده جذب آهن در بدن باشند.
2 ـ اسید مالیک و اسید تارتاریک که در هویج، سیب زمینی، چغندر، کدوتنبل، گوجه فرنگی، کلم پیچ و شلغم موجود است نیز سبب افزایش جذب آهن میشوند.
3 ـ محصولات تخمیری مثل سس سویا نیز در این دسته از عوامل گنجانده میشود.
توصیههای کلی زیر را به کار ببندید:
1 ـ استفاده از غذاهایی که غنی از آهن میباشند.
2 ـ استفاده از منابع غذایی حاوی ویتامین ث هر وعده غذایی جهت جذب بهتر آهن (مثل پرتقال، گریبفروت، گوجه فرنگی، کلم، توت فرنگی، فلفل سبز، لیمو ترش)
3 ـ گنجاندن گوشت قرمز، ماهی یا مرغ در برنامه غذایی.
4 ـ پرهیز از مصرف چای یا قهوه همراه یا بلافاصله بعد از غذا.
5 ـ برطرف کردن مشکلات گوارشی و یبوست.
6 ـ تصحیح عادات غذایی غلط (مثل مصرف مواد غیر خوراکی مانند خاک، یخ) که خود از علایم کم خونی فقر آهن می باشند.
7 ـ مشاوره با پزشک و متخصص تغذیه جهت پیشگیری به موقع و یا بهبود کمخونی.
8 ـ استفاده از نانهایی که از خمیر ورآمده تهیه شدهاند.
9 ـ استفاده از خشکبار مثل توت خشک، برگه آلو، انجیر خشک و کشمش که منابع خوبی از آهن هستند.
10 ـ استفاده از غلات و حبوبات جوانه زده.
11 ـ شست و شو و ضد عفونی کردن سبزیهایی که استفاده میکنید.
12 ـ شستن کامل دستها با آب و صابون قبل از تهیه و مصرف غذا و پس از هر بار اجابت مزاج
13 ـ مصرف روزانه یک قرص آهن از پایان ماه چهارم بارداری تا سه ماه پس از زایمان در زنان باردار.
14 ـ مصرف قطره آهن همزمان با شروع تغذیه تکمیلی تا پایان 2 سالگی در کودکان.
:
سلامتی مجاری تنفسی وابسته به دریافت هوای فاقد میکروب و آلودگی است. بیش از 200 نوع ویروس شناخته شده است که به دستگاه تنفسی فوقانی اثر گذاشته و باعث سرماخوردگی میشوند. در اغلب موارد سرماخوردگیها خفیف بوده و به طور معمول برای حدود یک هفته باقی میمانند. آنفلوانزا نامیاست که به عفونت ویروسی بسیار شدید نسبت داده میشود و این عفونت نیز بر دستگاه تنفسی فوقانی تاثیر میگذارند. نام آنفلوانزا از این باور قدیمی منشاء میگیرد که این بیماری را ناشی از تاثیرات ماوراالطبیعه میدانستهاند.
علایم سرماخوردگی به طور معمول دو تا سه روز پس از ورود ویروس به بدن ظاهر میشود. شایعترین علایم شامل: گلودرد، گرفتگی و یا ریزش آب بینی، سرفه، عطسه و درد قسمتهای دست و پاست. خستگی، ریزش آب از چشمها و مشکلات خوابیدن نیز ممکن است رخ دهند. در صورتی که علائم، بیش از یک هفته باقی بمانند و به همراه سردرد شدید، ضعف، از دست دادن اشتها و تهوع نیز باشند احتمال این که بیماری به علت ویروس آنفلوانزا باشد بیشتر است. بروز تب نیز به طور معمول شایع است. باید توجه کرد که در موارد عفونتهای ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی، علت بیماری را نمیتوان برطرف کرد و فقط درمان علائم امکان پذیر است.
به هنگام سرماخوردگی استراحت زیاد، مصرف فراوان مایعات و قرقره کردن آب نمک ولرم به بهبود علائم کمک میکند. مصرف قرصهای مسکن به رفع سردرد و کاهش تب کمک میکنند. تنها در مواردی که به دنبال عفونت ویروسی، عفونت باکتریایی نیز بروز میکند، آنتیبیوتیکها مفید واقع میشوند. کودکان، سالمندان، زنان باردار و افرا د دچار مشکلاتی از قبیل دیابت و بیماریهای کلیوی به توصیههای پزشکی بیشتری نیاز دارند. گاهی اوقات، برای گروه سالمندان (در خطر) به منظور پیشگیری از ابتلا به عفونت، استفاده از واکسن توصیه میشود.
چه غذاهایی برای سرماخوردگی مفید هستند؟
برای این که سیستم ایمنی بدن به بهترین نحو به وظیفهاش که مبارزه علیه ویروسهای سرماخوردگی و آنفلوانزا است، عمل کند باید مواد مغذی حیاتی را دریافت کند.
از جمله منابع اصلی طبیعی تامینکننده ویتامین ث که در درمان سرماخوردگی موثرند عبارت اند از:
ـ پرتقال، گریپ فروت، انواع توت، فلفل دلمهای، توت فرنگی، سیب زمینی و سبزیجات برگ سبز از قبیل انواع کلم. دریافت زیاد و منظم ویتامین ث به کاهش بروز، شدت و طول مدت سرماخوردگی کمک میکند.
ـ غلات سبوسدار و حبوبات، منابع غذایی خوب یکی از ویتامینهای گروه ب به نام پانتوتنیک اسید هستند. کمبود پانتوتنیک اسید، سبب بروز عفونتهای مکرر دستگاه تنفسی فوقانی میشود.
ـ سیر دارای آهن، روی و آلیسین است که سبب تقویت سیستم ایمنی و کمک به کاهش خطر عفونتهای ویروسی میشود.
ـ ماهی قباد، قزلآلا، ساردین و ماهیهای روغنی غنی از اسیدهای چرب امگا 3 هستند. همچنین تخم کتان، دانه کدو حلوایی و روغن شاهدانه نیز از دیگر منابع خوب امگا 3 هستند.
ـ دانه کنجد، تخمه کدو حلوایی و آفتابگردان منابع غنی اسیدهای چرب امگا 6 هستند. این اسیدهای چرب در مبارزه علیه عفونتهای سرماخوردگی به سلولهای دستگاه تنفسی کمک میکنند.
ـ جگر، انواع ماهی از جمله قزلآلا، قباد و شاه ماهی، کره و تخممرغ منابع ویتامین آ هستند. هویج، انبه، سیبزمینی، زردآلو، کدو حلوایی و سبزیجات سبز تیره نیز تامینکننده بتاکاروتن هستند که در بدن به ویتامین آ تبدیل میشوند. عفونتهای مکرر تنفسی در کودکان با کاهش ذخایر ویتامین آ مرتبط است. یک رژیم غذایی متنوع و مخلوط حاوی این غذاها، مواد کافی برای یک کودک در حال رشد را تامین میکند.
ـ ماهی، مرغ، گوشت قرمز بدون چربی، لبنیات و مخلوطی از حبوبات مغزها، دانهها و غلات سبوسدار، تامین کننده پروتئین هستند. کمبود دریافت پروتئین خطر ابتلا به عفونت را افزایش میدهد.
ـ گوشت، شیر، غلات و حبوبات تامین کننده ویتامینهای بـ6 و پانتوتنیک اسید هستند که برای تامین سلامتی سیستم ایمنی از اهمیت بسیاری برخوردارند.
ـ غلات صبحانه (برشتوک)، نان و عصاره مخمر، تامین کننده اسیدفولیک هستند که برای سلامتی و تقویت سیستم ایمنی ضروری است. به علاوه چغندر، لوبیا چشم بلبلی و انواع کلم منابع خوب فولات (فرم طبیعی اسید فولیک) هستند.
- انواع صدف، گوشتهای قرمز بدون چربی و غلات سبوسدار حاوی روی هستند. روی یک ماده معدنی مورد نیاز برای سیستم ایمنی است.
از چه غذاهایی پرهیز کنیم؟
غذاهای آماده بسته بندی شده و کنسروها از لحاظ ویتامینها و مواد معدنی فقیر هستند. بنابراین به جای مصرف این نوع غذاها از انواع میوه و سبزیجات تازه، گوشت، ماهی، غلات، مغزها و دانهها استفاده کنید.
نکته:
استفاده از بخور برای رفع گرفتگی بینی کمک میکند. برای این کار، به مدت 10 دقیقه سر را بر روی بخارات یک ظرف آب در حال جوشیدن بگیرید. بهتر است دستمال یا حولهای را روی سر بگذارید و این عمل را سه بار در روز تکرار کنید. میتوان مقداری روغن منتول یا اوکالیپتوس به آب در حال تبخیر اضافه کنید تا عمل تنفس را تسهیل کند.
ـ مقدار زیادی مایعات مصرف کنید. در طول حملات شدید آنفلوانزا، بهتر است از مایعات مقوی و مغذی مثل انواع سوپها و آشها به عنوان جایگزین وعده اصلی استفاده کنید. البته به شرطی که تعادل صحیحی از انواع مواد مغذی را دارا باشد.
ـ تا جایی که میتوانید استراحت کنید. سیستم ایمنی برای تجدید قوا به استراحت نیاز دارد. عدم توجه به علائم یک عفونت ویروسی و سعی در ادامه کار و فعالیت در حین بیماری، مدت ابتلا را طولانی میسازد
چاقی و اضافه وزن مسلماً با فشارخون بالا ارتباط دارد. شیوع این مشکل در افراد جوان دچار اضافه وزن دو برابر و در افراد مسن و چاق 50 درصد بیشتر از افراد دارای وزن طبیعی است. در مردان به ازای هر 10 درصد افزایش وزن، فشار خون 6/6 میلیمترجیوه بالاتر میرود.
اکثر افراد مبتلا به پرفشاری علایمی ندارند، اما این مشکل میتواند سبب آسیب حاد یا مزمن به بخشهای مختلف بدن شود. در مغز این مشکل به مویرگهای خونی آسیب میرساند، در نتیجه سکته مغزی بروز میکند. در چشمها، پرفشاری سبب آسیب به مویرگهای خونی و بروز اختلال بینایی و در کلیهها نیز سبب نارسایی کلیه میشود. ممکن است علایمی از قبیل سردرد، دردهای قفسه سینه و تنگی نفس نیز بروز کند.
مواردی از پرفشاری که در حد مرزی هستند، اغلب بدون درمان باقی میمانند. درمان غیردارویی شامل: کاهش نمک در رژیم غذایی، ترک سیگار، انجام ورزش منظم و استفاده از روشهای شلکردن عضلات است. داروهای ضد فشارخون نیز ممکن است تجویز شوند.
چه غذاهایی مفید هستند ؟
عموما اعتقاد پزشکان به این است که افراد دچار پرفشاری، نیاز به کاهش دریافت سدیم دارند. پتاسیم و کلسیم اضافی نیز میتواند به کاهش فشارخون کمک کند.
ـ موز، زردآلو، انجیر، گریپفروت، هلو، انگور و آلو میوههایی سرشار از پتاسیم هستند و سیبزمینی، سیر، براکلی، کدو سبز، قارچ و گوجهفرنگی و سبزیها سرشار از پتاسیم هستند. حبوبات نیز از این نظر غنیاند.
میوهها و سبزیها دارای مقدار کم سدیم هستند و باید به وفور مصرف شوند. در مطالعات مقایسهای میان گیاهخواران با افراد غیرگیاهخوار، مشاهده شده است که متوسط فشارخون گیاهخواران کمتر است. یکی از علل این تفاوت را دریافت بیشتر پتاسیم در گیاهخواران دانستهاند.
ـ مرکبات، توتها و سبزیهای دارای برگ سبز، منابع خوب ویتامین ث هستند . دریافت کم این ویتامین با پرفشاری ارتباط دارد. مصرف مکمل ویتامین ث درافراد دچار پرفشاری و همچنین افراد سالم سبب کاهش فشارخون میشود.
ـ گوشت و مرغ طبخ شده بدون نمک برای افراد دچار پرفشاری توصیه میشود. برای معطرکردن گوشت میتوان از سبزیهای معطر، ادویهها و میوهها استفاده کرد. به عنوان مثال برای گوشت گوسفند از مرزنگوش و مریم گلی، برای مرغ از شوید و ترخون و برای جگر از پرتقال میتوان استفاده کرد.
ـ ماهی تازه، منجمد یا کنسروشده بدون آب نمک خوب هستند. میتوان ماهی را با برگبو، شوید، فلفل قرمز و سیاه، ادویهها، مرکبات، سسهای خانگی بدون نمک و سایر سبزیها معطر کرد. ماهیهای حاوی اسیدهای چرب مفید از قبیل حلوا، قزلآلا و قباد چندین بار در هفته توصیه میشوند.
ـ سبزیهای ریشهای از قبیل سیبزمینی، همچنین برنج، ماکارونی، رشتهها و حلیم بدون نمک و همچنین مواد نشاستهای دارای سدیم کم هستند و میتوان به عنوان پایهای برای وعده غذایی از آنها استفاده کرد.
ـ دانه کنجد و سبزیهای برگ سبز، منابع کم سدیم و تامین کننده کلسیم هستند.
ـ سیر نیز به کاهش فشارخون کمک میکند.
از چه غذاهایی باید پرهیز کرد؟
ـ از سوسیس، کالباس، کنسرو گوشت، برگرها و سایر فرآوردههای گوشتی به علت دارا بودن مقادیر بالای سدیم باید پرهیز کرد. سبزیهای کنسروشده در آب نمک، زیتون شور، چیپس و سایر تنقلات شور نیز نباید مصرف شوند.
ـ ماهی دودی یا کنسروشده و تن ماهی سرشار از سدیم هستند.
ـ سسها، سوپها، قرصهای گوشت، کنسرو لوبیا و سایر غذاهای آماده مصرف میتواند سبب تشدید بیماری شود.
ـ مصرف الکل با فشاربالا ارتباط داشته و میتواند سبب تشدید بیماری شود.
ـ در طبخ به جای کره و روغن نباتی جامد بهتر است از روغن زیتون، سویا و کانولا استفاده کرد.
ـ مواد حاوی کافئین از قبیل قهوه، چای، نوشابههای کولا و شکلات، سبب افزایش فشارخون میشوند و باید در حد اعتدال مصرف شوند.
چند نکته :
ـ کاهش وزن و حفظ وزن طبیعی از ارکان اساسی هر برنامه طراحی شده جهت مقابله با پرفشاری هستند.
ـ نیاز روزانه یک فرد بزرگسال به نمک یک دهم قاشق چایخوری است. مقادیر بیشتر نمک فقط در شرایط آب و هوایی گرم و یا در طول شیردهی لازم است. در این موارد یک قاشق چای خوری نمک کافی خواهد بود.
ـ برای کاهش فشارخون پیاده روی سریع 30 تا 45 دقیقه در روز و 3 تا 5 بار در هفته توصیه می شود.
ـ مصرف سیگار سبب تشدید پرفشاری شده بنابراین توصیه به ترک سیگار میشود.
بیماری کرونر قلبی به صورت مشکلاتی از قبیل دردهای آنژینی و انفارکتوس (حمله قلبی) بروز میکند. آنچه که سبب بروز بیماری قلبی میشود، تشکیل تدریجی رسوبهای چربی یا پلاکها در لایه داخلی دیواره سرخرگها میباشد. این رسوبها سبب محدودکردن عبور خون میشوند که این پدیده را تصلب شرایین یا سخت شدن رگها (آترواسکلروز) مینامند.
در این بیماری هیچ علامت واضحی وجود ندارد، اما این تا هنگامی است که آسیب به سرخرگها آنقدر جدی شود که جریان خون به قلب محدود شده و سبب بروز درد شود. مسدود شدن کامل یک سرخرگ خونرسان به قلب، منجر به حمله قلبی ناگهانی و کشنده میشود. روشهای متداول جهت پیشگیری از تصلب شرایین شامل کاهش فشارخون، دریافت رژیم غذایی کمچربی، کاهش وزن اضافی و ترک سیگار میباشد. به برخی افراد نیز جهت کاهش کلسترول خون، دارو داده میشود.
تحقیقات نشان میدهند که ارتباط مستقیمی میان رژیم غذایی و بیماری قلبی وجود دارد و با دریافت یک رژیم غذایی سالم میتوان سلامتی قلب و دستگاه گردش خون را حفظ کرد.
چه غذاهایی برای قلب مفید هستند؟
کلم برگ، کلم قرمز، گل کلم، کلم بروکسل، بروکلی، شلغم، چغندر، اسفناج، مارچوبه، لوبیا سبز، نخود سبز، لوبیا قرمز، لوبیا چشم بلبلی، نخود خشک و عصاره مخمر دارای ویتامینهای گروه ب خصوصا اسیدفولیک هستند. تحقیقات متعددی نشان دادهاند که اسید فولیکی که بطور طبیعی در مواد غذایی یافت میشود، میتواند سبب کاهش مادهای در خون به نام هموسیستئین شود و به این ترتیب از ابتلا به تصلب شرایین پیشگیری کند. دانشمندان بر این باور هستند که این ماده مستقیما به دیواره رگها آسیب میرساند و سبب تشکیل رسوبهای چربی میشود. تخمین زده شده است که افزایش دریافت روزانه اسید فولیک به میزان 100 میکروگرم، سبب کاهش مرگ مرتبط با بیماری های قلبی به میزان 7 درصد در مردان و 5 درصد در زنان میشود.
در جوامعی که مصرف کننده مقادیر فراوانی از ماهیهای روغنی هستند، مشاهده شده است که شیوع بیماریهای کرونر قلبی کمتر از جوامعی است که مقدار خیلی کمی ماهی مصرف میکنند. ماهیهای روغنی از قبیل ماهی آزاد و سایر ماهیها از قبیل قباد، حلوا، شیر، کیلکا، و اوزونبرون دارای اسیدهای چرب مفید میباشند. دانشمندان معتقد هستند که این مواد باعث کاهش خطر انعقاد خون و همچنین ممانعت از افزایش چربیهای مضر خون میشوند.
مصرف ماهی حداقل 3 بار در هفته، برای افرادی که دارای سابقه بیماری قلبی و همچنین افرادی که مایل به پیشگیری از ابتلا به این بیماری هستند توصیه میشود.
جو دوسر، حبوبات، سیب و گلابی غنی از فیبر محلول هستند که به کاهش سطوح کلسترول خون کمک میکنند. سیر نیز اثر مشابهی دارد. افزایش کلسترول خون، به خصوص ال دی ال (کلسترول بد)، یکی از عوامل خطر عمده در بروز تصلب شرایین است. مصرف منظم چنین غذاهایی به کاهش ال دی ال کمک میکند.
روغن زیتون، روغن کانولا، مغزها و دانهها حاوی نوعی از اسیدهای چرب به نام موفا هستند که به کاهش سطح ال دی ال کمک میکنند.
میوهها و سبزیها حاوی ویتامینهای آنتی اکسیدان (ضد سرطان)، مواد معدنی و مواد مغذی مفیدی هستند که سبب متوقفکردن آسیب ناشی از عمل مواد سرطانزا به دیواره سرخرگها میشوند.
مصرف حداقل روزانه 3 واحد از این غذاها توصیه میشود. سه چهارم لیوان آب میوه یا سبزیها به عنوان یک واحد محسوب میشود که معادل یک عدد میوه متوسط یا یک لیوان سبزی خرد شده خام یا نصف لیوان پخته است.
از چه غذاهایی باید پرهیز کنیم؟
گوشت و فرآوردههای آن، لبنیات پرچربی و کره، غنی از نوعی چربی هستند که باعث افزایش سطح ال دی ال در خون میشوند. مصرف این غذاها را باید به حداقل رساند.
همچنین مصرف کیک و بیسکویت به علت نوع چربی بکار رفته در آنها سبب افزایش سطح ال دی ال میشود.
انواع غذاها و سوپهای آماده مصرف و یا کنسرو شده، غذاهای بیرون از منزل، سوسیس و کالباس و گوشتهای نمک سود شده و بطور کلی گوشت و فرآوردههای آن و همچنین تنقلات شور، سرشار از نمک (سدیم کلراید) هستند. دریافت زیاد سدیم با فشارخون بالا ارتباط دارد که از عوامل خطر جدی در بروز بیماری قلبی میباشد. کاهش مصرف این نوع غذاها و نمک طعام سر سفره به کاهش فشارخون کمک میکند.
چند نکته:
به سیگاریها توصیه میشود که به ترک سیگار مبادرت ورزند زیرا نیکوتین سبب افزایش ضربان قلب، افزایش فشارخون و افزایش نیاز بافت قلب به اکسیژن میشود. با مصرف سیگار توانایی خون در حمل اکسیژن کاهش مییابد. عوامل سرطانزای دود سیگار به دیواره سرخرگها آسیب میرسانند. استراحت و شلکردن عضلات، جهت کاهش میزان استرس لازم است. استرس از طریق افزایش هورمونهای استرس (از جمله آدرنالین) سبب تولید و افزایش کلسترول میشود
تغذیه در بیماریهای کلیوی
رژیم غذایی در بیماران بر اساس ناتوانی انجام کار کلیه ها تنظیم می شود.
اعمال طبیعی کلیه ها عبارتند از:
1-دفع مواد زائد . ازته
2-تنظیم حجم قوام مایعات بدن « آب و الکترولیت »
3-ساخت و پرداخت بعضی از مواد اساسی بدن از جمله ویتامین ها بنابراین صرف نظر از علت اولیه نارسایی کلیه مثلا فشارخون، دیابت گلو مرو نفریت مزمن که بعضا رژیم غذایی خاص خود را نیز لازم دارند در این دسته بیماران دفع آب- سدیم- کلر- منیزیم – فسفر – تعدادی از اسیدهای آلی و غیر آلی – پایانه مواد پروتئینی . ازته مختل می شود.
از طرف دیگر جذب موادی چون ویتامین D – کلسیم – اسید فولیک – ریبوفلاوین – آهن دو ظرفیتی مختل می شود و همچنین بعضی از مواد از جمله پیریدوکسین « ویتامین B6 » - اسید فولیک – ویتامین C افزایش دفع پیدا می کند و نیز موادی مثل ویتامین D3 فعال ساخته نمی شود و نکته آخر اینکه این بیماران دچار هیپر لیپیدی خصوصا افزایش تری گلیسیرید خون می شوند که نه به جهت زیادتر ساخته شدن بلکه به علت عدم دفع کافی آن است.
بعضی از این اختلالا ت با دیالیز قابل اصلاح است ولی بیمارانی تحت درمان با دیالیز قرار می گیرند که دفع خیلی پایین تری دارند که بدون دیالیز قادر به زیست نیستند لذا بیماران دچار نارسایی مزمن کلیه ها به دودسته بیماران دیالیزی و غیر دیالیزی « بیماران فونکیسون بهتر کلیه ها» تقسیم می شوند.
تغذیه در بیماران دچار نارسایی مزمن کلیه های غیر دیالیزی
آب – یکی از مشکلات اولیه در بیماران دچار نارسایی کلیه عدم توانایی در تغلیظ ادرار است بنابراین ممکن است بیماران مقدار زیادی آب از دست بدهند. لذا تا زمانی که *-*--اسیون ( CFR ) به کمتر از 20 ml / min نرسیده است بیماران محدودیتی در مصرف آب ندارند جز در موارد فشار خون و بهترین روش اندازه گیری آب مصرفی اندازه گیری سدیم خون است ولی می توان مقدار ادرار و مایعات از دست رفته در یک 24 ساعت را با مقدار مایعات از دست رفته ناپیدا « از راه مدفوع، تنفس، پوست و غیره » که حدودا 600 سی سی می شود جمع نمود مقدار مایعات مصرفی روزهای بعد بیمار را تعیین نمود.
ناگفته نماند وضعیت و شرایط بیمار و محیط او در محاسبه مقدار مایعات مصرفی یک شرط است. در موارد تب- تعریق زیاد- محیط گرم و خشک- اختلالات تنفسی و گوارشی لازم است. مقداری مایع افزون تر محاسبه شود ولی از طرفی در محاسبه مقدار مایعات غذایی باید به مواد خشک هم دقت کرد. مثلا نانها به طور متوسط 10% - گوشتها 60% و میوه ها تا 90% آب دارند. شاید بهترین روش محاسبه مقدار نیاز مایعات بدن اینگونه باشد که بیمار آن مقدار مایعات مصرف نماید که در اندام تحتانی در وضعیت ایستاده به شرط عدم ضایعه و اختلال عمومی و موضعی ادم مختصری پیدا شود، نه به طور محسوس و واضح، ولی علمی ترین روش محاسبه وابستگی آب به کلرور سدیم است که با محدودیت کلرور سدیم آب بدن تنظیم شود.
الکترولیت ها :
سدیم : (NA )
می دانیم در نارسایی کلیه سدیم نمی تواند از لوله های ادراری کلیه خارج شود که موجب افزایش حجم- ادم- فشار خون می شود. بیمارانی با نارسایی مزمن کلیه ها هستند که به علت دفع زیاده از حد سدیم نیاز به نمک کافی و حتی افزون بر حد معمول دارند مثلا بیمارانی که دچار اسهال مزمن هستند و یا تعریق شدیدی دارند و یا بیمار این که دچار سندرم فانکونی و یا بیماری کیستیک مدولاری کلیه باشند و یا هیپر کلسمی دارند که باید کلرور سدیم مصرفی روزانه آنها 100- 120 میلی اکی والان یعنی 8- 6 گرم باشد ولی به طور معمول در بیمارانی که دچار نارسایی مزمن کلیه ها بوده ولی دچار ادم، فشار خون هستند می توان 80- 100 میلی اکی والان کلرورسدیم ( 3- 5 ) گرم نمک داد ولی اگر بیمار اولیگوریک شده و یا عوارض بالا را داشت محدودیت مصرف نمک یعنی 60- 80 میلی اکی والان برابر 3-2 گرم ضروری است. ناگفته نماند که نباید فقط نمک به صورت پودر و افزودنی را محاسبه نمود چون مواد غذایی می توانند کم و بیش نمک داشته باشند و بعضی از مواد غذایی مقدار نمک زیادی دارند اگر چه نا محسوس است مثلا کیک ها که در ساخت آنها جوش شیرین به کار برده شده و یا غذاهای کنسروی و نیز دسته غذاهایی مثل کالباس- سوسیس – ژامبون- سس های تجاری و ترشی های ساختگی غنی از کلرور سدیم می باشند لذا در جدول غذایی باید محاسبع شوند به طوری که در یک بیمار دچار نارسایی کلیه که قرار است غذای کم نمک در رژیم داده شود مقدار مصرف نمک ظاهری 2-1 گرم بیشتر نباید باشد.
پتاسیم : K
پتاسیم کاتیون اصلی داخل سلولی بدن است ولی در خارج سلول کم است اما انباشته شدن آن در خارج سلول با توجه به ضایعات قلبی خطرناک ترین سم در نارسایی کلیه محسوب می شود.
اگر بیماری دارای رژیم محدودیت پروتئین باشد که صحبت خواهد شد با توجه به اینکه هر گرم از پروتئین دارای یک میلی اکی والان پتاسیم است نیاز بدن برای این که کاتیون تامین می شود زیرا مقدار 1-2/1 میلی اکی والان پتاسیم برای هر کیلو وزن بدن در شبانه روز کافیست.
البته تا زمانیکه کراتینین سرم به حد 3 mg / dl نرسیده باشد یعنی -اسیون (GFR ) کمتر از 15 ml نباشد محدودیت پتاسیم نیازی نیست و این یون از توبول ها دفع می شوند زیرا هیپوکالمی هم با آریتمی های کشنده ای که می سازد مانند هیپرکالمی مضر است و در تعدادی از بیماران و داروها در زمینه نارسایی مزمن کلیه ایجاد هیپر کالمی می کند مثل هیپوالدیترونسیم به هر علت و نیز بیماران تحت درمان با هپارین – بتابلوکر- بازدارنده های ACE ، سیکلوسپورین و از طرفی بیمارانی که داروی دفع ادرار و هیدروکورتیزون می گیرند و یا دچار RTA تیپ I هستند دچار هیپوکالمی می شوند.
از نظر پتاسیم همان رژیم با پروتئین محدود مقدار پتاسیم کافی به بدن می دهد ولی چون اکثر غذاها دارای مقداری پتاسیم هستند شناختن غذاهای غنی از پتاسیم لازم است. تا در صورت امکان حداقل مصرف را داشته باشند و اگر مصرف زیاده از حد شد درمان سریع هیپرکالمی بشود.
بیشترین پتاسیم در آب میوه- آب کمپوت و آبگوشت است.
از میوه ها : موز- کی وی- آلوزرد- شلیل- خربزه- طالبی- غنی از پتاسیم هستند.
سیب زمینی- جگر- بستنی- لبنیات- گوشت های قرمز- بوقلمون- آجیل و خرما- خشکبار مقدار زیادی پتاسیم دارند.
گوجه فرنگی- قارچ- آرد نخودچی- جو و از سبزیجات اسفناج- جعفری- ترخون- سیر- فلفل- کنگر- دارای پتاسیم زیادی هستند.
منیزیوم : Mg
بر خلاف نوشته های قبلی در مورد منیزیوم هیچگونه رژیم خاصی برای محدود کردن منیزیوم رژیم غذایی نیاز نیست و در -اسیون (GFR ) پایین تر از 15 میلی لیتر در دقیقه بدن می تواند مصرف زیاده از حد منیزیوم را متعادل نماید و حتی در نارسایی شدید کلیه ها (ESRD ) و هیپرپاراتیرویید یسم شدید که منیزیوم خون به علت استئودیستروفی حداکثر میزان است. نیاز به محدودیت مصرف منیزیوم نیست ولی از مصرف زیاد و ناگهانی منیزیوم باید پرهیز نمود.
منیزیوم در گوشت- سبزیجات و لبنیات بیشترین مقدار موجود را دارد و نیز ساخت آنتی اسیدها به کار می رود.
فسفر : P
کلیه ها تا -اسیون (GFR ) کمتر از 30 ml قادرند فسفر را دفع نمایند و سطح خونی فسفر نرمال است ولی پس از آن به همراه عدم جذب کافی کلسیم از روده ها در نارسایی کلیه و عدم ساخت ویتامین D فعال و هیپرپاراتیرویید یسم ثانوی موجب عوارض و اختلالاتی می شوند اینکه آیا محدود کردن فسفر رژیم غذایی کمکی در به تاخیر انداختن هیپرپارا تیرویید یسم می کند نامشخص است.
اعتقاد بر این است که چنانچه مقدار مصرف روزانه فسفر 300-500 میلی گرم باشد فسفات کلسیم کمتر در بافتهای نرم- جداره عروق و سایر بافتهای غیر استخوانی می نشیند و نیز کم بودن فسفر غذا موجب تحریک و ساخت بیشتر 25 (OH2) D3 ( ویتامین D ) می شود.
غذاهایی که دارای فسفر بیشتری هستند، عبارتند از پروتئین ها خصوصا پنیر- حبوبات- زرده تخم مرغ- جوانه گندم- نان های سبوس دار- کله پاچه- ماهی ها خصوصا ماهی سفید.
پروتئین:
در محدودیت مصرف پروتئین مباحث ضد و نقیض بسیاز زیاد است. طرفداران این نظریه معتقدند که طول عمر بیشتر به کلیه ها می دهد و مخالفین معتقدند که موجب سوء تغذیه و اختلالات کلی در سیستم بدن می شود ولی به هر صورت امروزه محدودیت گرم بر حسب هر کیلو وزن در حدود 0 / 6g / kg / day در بیماران نارسایی مزمن کلیه غیر دیالیزی توصیه می شود. با چند شرط مهم= اول اینکه نوع پروتئین از اسید آمینه های اصلی ساخته شده باشد که مسلما پروتئین های حیوانی ارجح تر به پروتئین های گیاهی هستند.
دوم اینکه در کنار این محدودیت غذایی، کنترل فشار خون، هیپرلیپیدمی هیپرکلسترولمی و نیز محدودیت مصرف فسفر و کلسیم باشد و در مرحله بعدی کالری کافی 15 – 45 Kcal / kg در روز به بیمار برسد که از خودسوزی جلوگیری شود.
شرط پایانی اینکه گروه ویتامین های B خصوصا B6 ، اسید فولیک و موادی مثل Zn ، Fe در غذاها گنجانده شود.
تغذیه در بیماران ESRD - « نارسایی تحت درمان با دیالیز»
آب و الکترولیت ها :
زمانی بیمار نیاز به دیالیز دارد که دفع مواد ( GFR ) به حداقل میزان می رسد و پس از چند ماه اولیه دیالیز GFR به کمترین حد می رسد و بیماران کم ادرار و حتی بی ادرار می شوند لذا مصرف مایعات بیشتر موجب ادم – فشار خون- نارسایی قلب گردیده و در هنگام دیالیز نیز با کم کردن حجم اضافی افت شدید فشار خون- ایسکمی قلب- آریتمی های مختلفه و کرامپ های عضلانی شدیدی اتفاق می افتد که موجب مرگ و میر بیشتر بیماران می گردد.
توصیه می شود با توجه به مایعات توصیه شده به جهت سوخت و ساز بدن و نیز مقدار آب موجود در غذاهای خشک و با احتساب مایعات هدر شونده ناپیدا حداکثر 1000 سی سی مایعات در 24 ساعت مصرف شود و به زبان ساده تر در فاصله دو دیالیز اضافه وزن بیمار بیش از یک و نیم کیلو تا دو کیلو نباشد.
در مورد سدیم می دانیم کلیه هااسیون ( GFR ) 15 میلی متر در دقیقه با افزودن FENA « * » = Soduim Fraction Excretion سدیم اضافی را هر چه بیشتر از دیستال خارج می کند. این قانون در مورد پتاسیم هم صدق می کند و اسیون (GFR ) پایین تر کلیه ها قادر به دفع سدیم و پتاسیم نیستند که همراه عدم دفع ادرار موجب مشکلات ذکر شده می شوند توصیه شده است مقدار مصرف نمک در بیماران دیالیزی چه همودیالیزی چه دیالیزی صفاقی 5/1- 1 گرم در روز باشد.
80-90 در صد پتاسیم از راه ادرار دفع می شود و 8-10 میلی اکی ولالن نیز از راه مدفوع خارج می گردد در نارسایی کلیه دفع گوارشی تا سه برابر افزوده می شود به شرط آنکه این بیماران یبوست نداشته باشند.
بیماران دچار نارسایی مزمن کلیه ها در مقایسه با بیماران دچار نارسایی حاد کلیه مقدار بیشتری پتاسیم در خون تحمل می کنند و از طرفی به علت نارسایی انسولین – اسیدوز متابولیک- مصرف بتابلوکر- هیپوالدسترونسیم و هر بار هیپرکاتابولیک شدن در سیر بیماری، پتاسیم بالاتری دارند و اگر چه با دیالیز و یا مصرف رزین های تبادل کننده سدیم – پتاسیم (Kayexalate ) می توان سطح سرمی پتاسیم را پایین آورد ولی توصیه می شود حداکثر مصرف روزانه پتاسیم 70 میلی اکی والان باشد.
در مورد مقدار منیزیوم غذاها مشکلی ایجاد نمی شود ولی توصیه شده است روزانه 200-300 میلی گرم منیزیوم در غذاها مصرف شود.
با هر بار همودیالیز می توان 250 میلی گرم فسفر را از خون جدا ساخت ولی این مقدار در مقابل مصرف فسفر که در غذاها خصوصا در مواد پروتئینی وجود دارد و با علم به اینکه 70-60 درصد فسفر خورده شده که سریعا جذب بدن می شود بسیار ناچیز است لذا توصیه می شود با توجه به اینکه بیشترین منابع غذایی فسفر گوشت- لبنیات و کولاها می باشد روزانه حد اکثر 800 میلی گرم فسفر مصرف شود که غیر ممکن است لذا رژیم غذایی باید با داروهای لازم باند شونده فسفر همراه باشد.
پروتئین- کالری و چربی در رژیم غذایی بیماران تحت دیالیز (ESRD )
سوء تغذیه موجب کوتاهی عمر بیماران دیالیزی است. متاسفانه 8-6% بیماران دیالیزی دچار سوء تغذیه شدید می شود 35-30% بیماران سوء تغذیه متوسط دارند. عوامل متعددی چون بی اشتهایی – توکسی اوری – افسردگی و اختلالات عصبی روانی دیگر که در بیماریهای مزمن شایع است بیماران دچار نارسایی کلیه در دسته بیماران کاتابولیک قرار می گیرند.
و از طرفی با هر بار درمان مقداری از اسید کربنه های آزاد « حدود 8 گرم »
از دست می رود که در دیالیزهای جدید و دیالیز صفاقی مقدار بیشتری از اسید آمینه از دست می رود و از طرفی با نارسایی کلیه ساخت بعضی از پروتئین ها مانند کارنتین « Carnetene که امروزه نقش بزرگی را برای کاتابولیک شدن آن نسبت می دهند» مختل می شود و به دلائل متعدد دیگر باید پروتئین از نوع مرغوب به این بیماران داد البته پروتئین افزون تر خود عوارضی چون نیاز به درمان بیشتر و افزایش پتاسیم و فسفر را به همراه دارد. توصیه می شود روزانه 2/1- 1 گرم پروتئین برحسب هر کیلو وزن به بیماران داده شود « برای یک انسان 60 کیلویی حدود 150-130 گرم گوشت پخته بدون چربی و استخوان نیاز است.» علت مرگ در 50% بیماران دیالیزی عوارض قلبی عروقی متاثر هیپرلیپیدی است.
این بیماران دچار هیپرلیپیدمی نوع IV منتشر یعنی تری گلیسیرید ، CDLVLDL هستند برای پایین آوردن لیپید خون این بیماران رژیم غذایی توصیه می شود زیرا داروهای موجود ضد لیپید ایجاد عوارض کبدی شدیدی در این بیماران می کند و فقط در تری گلیسیرید بالاتر از mg / dl 1000 می توان دارو داد آن هم با دز بسیار کم اما مهم ترین مسئله در تغذیه این دسته از بیماران کالری کافی روزانه یعنی 35-30 کیلوکالری بر حسب وزن بدن است.
رژیم غذایی در نارسایی حاد کلیه
بیماران دچار نارسایی حاد کلیه به سه دسته تقسیم می شوند.
- بیماران غیر الیگوریک
- الیگوریک غیر کاتابولیک
- بیماران کاتابولیک
با توجه به وضعیت عمومی بیمار تغذیه از راه دهان و یا از راه لوله و یا تزریقی خواهد بود به طور کلی بیماران دچار نارسایی حاد کلیه به دلائل مختلفه می توانند دچار سوء تغذیه شوند. عدم تغذیه کافی، عدم جذب کافی، خرابی پروتئین به دلائل متعدد، عدم ساخت و پرداخت پروتئین ها و نیز وجود مواد کاتابولیکی زیادی از جمله PTH – گلوکاگن- کورتیزول و کاهش موادی مثل انسولین و (IGF ) Insulin Growth Factor موجب می شوند که بیمار دچار نارسایی حاد کلیه بیمار کاتابولیک ( سوخت زیاد) باشد و مانند همه بیماران کاتابولیکی نیاز به کالری و پروتئین بیشتر دارند و حتی عده ای معتقدند که این روش تغذیه در سیر و بهبودی بیماران نقش بسزا و خیلی مفیدی دارد.
در این خلاصه ابتدا از آب و الکترولیت پس از آن، پروتئین و کالری صحبت خواهد شد اولین اقدام درمانی بجا و منطقی رسانیدن حجم کافی به بیمار است که این حجم با محاسبه حجم های از دست رفته پیدا « ادرار- مدفوع- ترشح معدی- ترشحات زخم و سوختگی -» با اضافه حجم ناپیدای از دست رفته روزانه « تنفس- پوست و ... » با در نظر گرفتن وضعیت بیمار و محیط مثلا تعریق – تب- استفاده از ماشین تنفس مصنوعی و با احتساب مقدار مایع غذاهای خنک و آب ایجاد شده از سوخت و ساز مواد در بدن که حساب سرانگشتی روزانه حداکثر 400-300 گرم وزن بیمار کم می شود و نیز محاسبه مقدار مایعات با در نظر گرفتن هیپوهیپرناترمی در بیمار.
دادن الکترولیت ها مثل سدیم- پتاسیم- فسفر- منیزیوم- بی کربنات- ویتامین ها و مواد مورد نیاز بدن که در نارسایی مزمن کلیه گفته شد.
اقدام بعدی رساندن کالری کافی است.
دردسته بعدی بیماران دچار نارسایی حاد کلیه در گروه اول که معولا در دو هفته به مرحله رکاوری ( بازگشت سلامتی) می رسند نیاز چندانی به کالری و پروتئین افزون ندارند البته بیمارانی هستند که نیازمند دیالیز نیستند و به شرط آنکه یک هفته قبل از شروع نارسایی حاد کلیه دچار سوء تغذیه نباشند می توان در روزهای اولیه کالری کمتر حدود 400 کیلوکالری به بیمار رساند. البته اتفاق نظری نیست و بعضی معتقدند که تا 1500 کیلوکالری می توان داد و این کالری از فند تامین می شود و پس از 3-2 روز اول ضمن دادن پروتئین مورد نیاز طبق جدول از کالری بیشتری در محاسبه رژیم غذایی برخوردار خواهد بود.
در دادن قند مشکل مقاومت به اثر انسولین در این بیماران است که با وجود سطح بالای انسولین مصرف قند عضلات کم می شود و اسید آمینه ها می سوزند که کاناپولیسم پروتئین سطح اوره خون را بالا می برد و بیمار نیاز به دیالیز پیدا می کند و معتقدند که محاسبه کالری اگر مصرف قند بیش از 5 گرم برای هر کیلو وزن باشد قند اکسیده نشده و به لیپولیز افزوده می گردد که خود موجب ان*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-اسیون چربی در کبد هیپرکالمی خواهد شد لذا توصیه می شود پس از 48 ساعت از امولوسیون چربی همراه قند داده شود.
ناگفته نماند که توصیه می شود با توجه به سوء جذی کافی در بیماران اورمیک بهتر است مقداری از تغذیه تزریقی باشد.
در تزریق مشکل اولیه دادن حجم بیشتر است. با توجه به اسمولاریته مواد تزریقی حداکثر 600 میلی اسمول را می توان داد و آن هم باید از عروق محیطی دور باشد.
امروزه از محلولهای چربی 10% و 20% می توان استفاده کرد و 40% کالری مورد نیاز را می توان از آنها به دست آورد. منتهی اگر بیمار تری گلسیرید بالای mg / dl 400 باشند و یا دچار اختلاف انعقادی باشد و اسیدوز مقاوم به درمان، PH کمتر از 2/7 داشته باشد و بیمارانی که اختلاف عروقی دارند باید در مصرف آن احتیاط نمود.
و اما اساسی ترین مساله در تغذیه بیماران دچار نارسایی حاد کلیه برنامه ریزی جهت پروتئین هاست. در نارسایی حاد کلیه در مراحل اولیه مصرف و مقدار اکسیژن در ناحیه پروگزیمال خیلی کم است و نیاز به اکسیژن ناحیه را بیشتر می کند در نتیجه موجب اختلال بیشتر توبول می شود. شاخص دیگر نارسایی حاد کلیه کاتابولیسم بیش از حد پروتئین ها، در نتیجه ایجاد تعادل منفی ازت است و مانند هر حالت هیپرکابولیسم دیگری اسید آمینه از عضلات آزاد می شود ولی ساخت اسید آمینه جایگزین آن ناقص است.
در نارسایی کلیه ساخت پروتئین های اصلی و مهم مختل می شود و دادن اسید آمینه های مختلف جایگزین نخواهد بود و با شکستن سریع تر، نیاز به دیالیز را می افزاید از طرفی خود توکسمی اورمی و دیالیز ترانسپورت اسید آمینه را هم مختل می کند و مقاومت به انسولین که پروتئین سازی عضلات بستگی مستقیم به آن دارد. همه در اختلال متابولیسم پروتئینها نقش دارند.
محلولهای امینو اسید تزریقی و خوراکی مختلفه ای در بازار است که قابل مصرف با محاسبه طبق جدول هستند ولی حتما محلولهای اسید آمینه باید با محلولهای غلیظ قندی مصرف شوند تا بدن اسید آمینه را برای تامین کالری نسوزاند.
در مورد مصرف هورمون های رشد انسولین کارتنین و ... صحبت زیاد است ولی نقش قطعی هیچکدام تعیین نشده در نتیجه فعلا جای رسمی در تغذیه ندارند.
توصیه می شود از روز چهارم و پنجم نارسایی حاد کلیه با احتساب مایعات در حد نیاز به بیمار کالری و پروتئین داده و در اولین فرصت مناسب تغذیه از راه دهان نیز آغاز گردد.
دسته اول- « بیماریهای غیر کاتابولیک»
« مسمومیت های دارویی- پره رنال- کنتراست مدیا- تزریق خون و ...»
مقدار کالری روزانه 25-20 کیلوکالری برای هر کیلو وزن
مقدار پروتئین روزانه 6/0 – 5/0 گرم بر حسب وزن بدن از اسید آمینه های اصلی و غیر اصلی.
بیماران کاتابولیک
« سپتی سمی- صدمات بدن- پریتونیت- جراحی های سبک»
مقدار کالری روزانه 35-30 کیلو کالری بر حسب هر کیلو وزن
مقدار پروتئین روزانه 1- 7/0 گرم بر حسب وزن بدن
بیماران کاتابولیک شدید « که روزانه 4-3 میلی گرم در دسی لیتر کرانتین خون افزوده می شود.» « تروماهای شدید – سوختگی وسیع – سپتی سمی های شدید- جراحی های سنگین » مقدار کالری روزانه 50-35 کیلوکالری برحسب هر کیلو وزن بدن مقدار پروتئین روزانه 5/1- 2/1 گرم بر حسب وزن بدن .
تغذیه در سندرم نفروتیک
می دانیم در این سندرم مقدار زیادی از پروتئین های بدن از طریق ادرار از دست می رود ولی با رژیم غذایی پرپروتئین این کمبود جبران نمی شود و بر عکس هر وقت پروتئین افزودن داده شود مقدار پروتئین وری بیشتر و در نتیجه عوارض دفع کلیوی پروتئین برتوبولها و نسج کلیه افزون تر خواهد بود و این نتیجه بر اثر مطالعه تغذیه بیماران با محلولهای پروتئین های صفاقی که در این موارد مصرف می شد به دست آمده است.
از طرفی می دانیم این بیماران دچار هیپرلیپیدمی می شوند که لازم است در رژیم غذایی آنها منظور شود و یعنی قبل از اینکه علائم کلینیکی و پاراکلینیکی هیپرلیپیدمی ایجاد شود چون در صورت هیپرلیپیدمی نیاز است درمان دارویی بگیرند توصیه می شود طبق جدول زیر رژیم غذایی این بیماران تنظیم شود.
روزانه 35-30 کیلوکالری برای هر کیلو وزن بیمار محاسبه شود. به شرط آنکه اضافه وزن نباشد و ادم بیمار اصلاح شده باشد که این کالری از چربی ها تامین شود و بقیه از کربوهیدرات و در تامین نوع چربی ها هم باید دقت شود. یعنی:
40% چربی اشباع شده
30% چربی از نوع غیر اشباع پلیاستاریک
10% چربی از نوع غیر اشباع مونواستئاریک
20% چربی از نوع لینولئیک
مطلقا کلسترول داده نشود
کربوهیدرات انواع مختلفه به کار برده شود. در مورد پروتئین خیلی ها معتقدند که پروتئین های گیاهی « سویا» بهتر از پروتئین های حیوانی است ولی به طور کلی می توان از هر دو نوع پروتئین 1- 8/0 گرم بر حسب هر کیلو وزن بدن پروتئین به بیمار روزانه داد.
مقدار نمک مصرفی روزانه2-5/1 گرم بیشتر نباشد. مقدار مواد و املاح و ویتامین ها در رژیم غذایی تامین شود.
رژیم غذایی در بیماران دچار سنگ کلیه
امروزه ثابت شده است که سنگهای ادراری منشاء و انواع متعددی دارند و رژیم غذایی تا حدی بسیار قلیل کمک کننده در درمان سنگ سازی است و بر خلاف گذشته دیگر اعتقاد عمیقی بر رعایت و ممنوعیت غذا نیست و مهم تر از آن مصرف مایعات کافی و کالری مناسب مطرح می شود.
خوردن مایعات با توجه به اینکه غلظت ادراری را کم می کنند در نتیجه املاح و میکروبها موجود نیز رقیق شده و کار آیی خود را از دست می دهند و از طرفی با تغییر در فیزیولوژی مدولای کلیه و نیز با افزایش حرکات در سیستم ادراری می تواند مؤثر باشد.
مقدار مصرف مایعات روزانه باید 3-2 لیتر باشد که این مقدار باید به طور متناسب در طول مدت روز تقسیم شود حتی توصیه می شود در این گونه بیماران در نیمه خواب نیز مایعات خورده شود و به طوری که وزن مخصوص ادرار در طی شبانه روز هر زمانی در حد 1020 – 1018 باشد بنابراین بیمارانی که عرق زیاد می کنند ویا در شرایط گرم تری به سر می برند و کار آنها با فعالیت سنگین بدنی همراه است و یا اختلال گوارشی دارند باید آب بیشتری بخورند که حجم کافی ادرار با وزن مخصوص فوق داشته باشند.
مسئله مهم دیگر مصرف انواعی از غذاهاست که در اسید و یا بازی کردن ادرار نقش دارند می دانیم بعضی از املاح در محیط اسیدی کریستالیزه می شوند و بعضی در محیط قلیایی مثلا برای سنگ اسید اوریک قلیایی کردن ادرار توصیه می شود و یا برای سنگهای سیستینی هم همین طور، زیرا در محیط اسیدی کریستالیزه می شوند و حتی گاهی با درمان ادرار را قلیایی و اسیدی می کنند به هر جهت مهمترین غذاهای اسیدی کننده مواد پروتئینی است و قلیایی کننده ها سبزیجات و میوه جات هستند که لیمو نقش شاخصی در این میان دارد .
رژیم غذایی در سنگ ها « پرهیز»
اعتقاد بر این است که شاید تنها جایگاه رژیم در جلوگیری از سنگ های کلسیمی است که چنانچه بررسی علتی اولیه و رفع ان موفقیتی نداشت محدودیت مصرف کلسیم زیاد است و نیز باید با کمتر نمودن مصرف کلسیم مصرف کلرورسدیم را هم کم نمود.
مهمترین مواد غذایی دارای کلسیم پنیر و پروتئین های حیوانی است.
اما گاهی اعتقاد بر این است که به جهت عدم جذب کلسیم از روده موادی که علاقه زیادی به باند با کلسیم دارند می دهند. مثلا غذاهای دارای اگزالات زیاد.
در نتیجه در نوشتن رژیم غذایی تفاوت های زیادی به چشم خواهد خورد که ممکن است بیما ررا دلسرد نماید در مورد سنگ های با منشاء اسید اوریک که محدودیت غذایی چندان مفید نیست ولی بعضی مطالعات اثرات خوبی را در رعایت رژیم غذایی تایید می کنند ولی به طور کلی محدودیت رژیم غذایی به مصرف پروتئین حدود 100-90 گرم در روز یعنی ایجاد حداقل پورین و نیز قلیایی کردن ادرار با غذا و چنانچه نیاز باشد مصرف موادی چون جوش شیرین . در سنگ های سیستنی بهترین رژیم غذایی آب درمانی است و قلیایی نمودن ادرار مع الوصف پرهیز از غذاها مثل حبوباتف آجیل، مرغ و تخم مرغ توصیه می شود. در مواردی که نوع سنگ نتوان به طور دقیق تعیین نمود. رژیم غذایی با پورین کم و اگزالات کم توصیه می شود ولی به طور کلی مصرف مایعات در کلیه ها سنگ ساز مفید است.
رژیم غذایی در بیماریهای کیسه صفرا وبعد از عمل جراحی کیسه صفرا »
کار کیسه صفرا در انسان انباشتن و تغلیظ صفرا است تا به هضم چربی کمک نماید.
وقتی که چربی وارد اثنی عشر می شود باعث تحریک و ترشح هورمون Cholecystokinin توسط مخاط روده می شود. هورمون مذکور از راه خون وارد کیسه صفرا شده و باعث انقباض آن می شود که در نتیجه صفرای غلیظ شده وارد مجرای کلدوک و بعد به روده کوچک وارد می شود که وجود آن برای امو لسیفیکسا سیون ( ذره – ذره شدن) ( Emulsification ) چربی های مورد نیاز است. قطع شدن جریان صفرا که بیماریهای کیسه صفرا به وجود می آید می تواند باعث اختلال هضم چربی ها شود .
در حدود 5 تا 10 درصد از افراد بالغ دچار بیماریهای کیسه صفرا می شوند التهاب و عفونت کیسه صفرا را کولسیستیت ( Cholecystitis ) و به وجود آمدن سنگ کیسه صفرا کوله لیتیاز ( Cholelithiasis ) می نامند تشکیل سنگ کیسه صفرا وقتی رخ می دهد که کلسترول ، رنگ دانه های صفراوی ، املاح صفراوی، کلسیم و مواد دیگر در کیسه صفرا رسوب می کنند. علت اصلی تشکیل سنگ کیسه صفرا نامعلوم است. رکود ، عفونت و اختلال متابولیک و یا تغییرات شیمیایی به نظر می رسد نقش داشته باشند. نشانه ها و علائم بالینی ( Symptoms ) در بیماریهای کیسه صفرا : درصد بالایی از ناراحتی های کیسه صفرا بدون علامت و ( Silent ) خاموش هستند.
در زمانی که عفونت و یا مسدود شدن کیسه صفرا توسط سنگ در مجرای ( Cystic ) ( درد های کولیکی شدید در صورت انقباض کیسه صفرا پیش می آید- هضم و جذب غذاهای چرب باعث ناراحت شدن Discomfort ) بیمار و اختلال در هضم و جذب Imgaired Digestion چربی ها به علت مختل شدن ترشح صفروی به وجود می آید.
در بعضی از بیماران به دلائل نامعلوم تحملشان نسبت به بعضی از سبزیجات ( Legumes ) – خربزه و میوه هایی مانند توت ( Berries ) کم می شود.
در کلیه سیستیت های حاد – شکم درد – نفخ شکم، حالت تهوع، استفراغ و تب نیز می تواند از علائم باشد.
برای رژیم غذایی بیماران کیسه صفرا اصل این است که ناراحتی بیمار را با دادن غذاهای کم چرب به حداقل برسانیم. از لحاظ کالری اکثر بیماران کیسه صفراوی وزن بالاتر از طبیعی داشته و رژیم کم کالری توصیه می شود.
Serles et al در سال 1970 ثابت کردند بیمارانی که کالری بالا از هر نوع غذا بگیرند باعث زیاد شدن ترشح کلسترول در صفرا و تشکیل بیشتر سنگ صفراوی می شوند. با کم کردن غذاهای کم چرب و Carbohydrates می توان بیماران را تا اندازه ای راحت نگه داشت .
رژیم غذاهای کم چربی برای بیماران کیسه صفراوی
1-غذاهایی که می توان از آن استفاده کرد، عبارتند از:
شیر کم چربی- قهوه و چای و آب میوه و نان – Cereals ، Cornflakes ( برشتوک ) پنیر کم چرب- تخم مرغ هفته ای سه عدد چربی های گیاهی و انواع میوه جاتی که بیمار بتواند آنها را تحمل کند. گوشت ها اعم از گوسفند و گوساله و مرغ ویا ماهی ها سرخ شده نباشد و به صورت آب پز یا کباب و یا بریان شده می توان مورد استفاده قرار داد.
سوپ های صاف شده و ادویه جات از قبیل نمک، فلفل، ادویه به حد اعتدال شیرینی جات همه رقم از قبیل مربا- ژله- مارمالات و شکر آزاد است.
سبزیجات از قبیل هویج – سیب زمینی – کلم و غیره همه نوع در صورت تحمل موقعی که بدون اضافه کردن کره و یا خامه آب پز شده باشند.
میوه جات همه نوع در صورت تحمل بیمار می تواند مصرف شود.
2-غذاهایی که میباید پرهیز شود.
شیر چرب -بستنی که از شیر پر چربی درست شده باشد- کیک ها و شیرینی هایی که خامه و چربی داشته باشند.
تخم مرغ نیم رو و چربی های حیوانی و چربی هایی مانند خامه و سس سالاد .
از گوشت هایی که به صورت کنسرو شده پرچربی و یا گوشت های چرب – سوسیس- کالباس می باید پرهیز شود.
سوپ هایی که با خامه و شیر چرب درست شده اند، شیرینی هایی از قبیل شکلات ها و غیره همچنین در صورتی که بیماران نتوانند ادویه جات را تحمل نمایند بهتر است پرهیز گردد از میوه جات اوکادو( Avocado ) –سیب کال و میوه های توتی (Berries ) را ممکن است بیماران تحمل ننمایند به طور کلی باید از غذاهای سرخ شده: آجیل – زیتون- شورها ( از قبیل خیار شور) ذرت بوداده و چاشنی ها ( Relishes ) پرهیز به عمل آورد .
بعد از عمل جراحی کیسه صفرا و بیرون آوردن کیسه صفرا بیماران پس از مدت کوتاهی که از غذاهای کم چربی استفاده نمودند می توانند رژیم غذایی خود را تغییر داده و هر نوع غذایی را آزادانه مصرف نمایند. ناگفته نماند که ممکن است به بعضی ها غذاهایی از قبیل شیر- سوسیس- کالباس و غیره حساسیت داشته و هضم این غذاهای برایشان مشکل باشد در این صورت بهتر است از خوردن غذاهایی را که نمی توانندتحمل کنند تغذیه در چربی خون بالا
افزایش چربی خون همراه با بیماریهایی مانند کم کاری تیرویید، بعضی از بیماریهای کبدی و کلیوی ، بیماریهای قند( دیابت) ، نارسایی مزمن کلیه، چاقی، بعضی از عفونتها ، اعتیاد به الکل ، ایدز و ... دیده می شود.
همچنین افزایش چربی خون ممکن است علامت بیماری دیگری نبوده و بیمار به صورت اولیه دچار آن شود. برای تشخیص بالا بودن چربی خون، اندازه گیری دو نوع چربی خونی یعنی کلسترول و تری گلیسیرید انجام می شود. در این میان معمولا افزایش کلسترول به عنوان عامل بیماری زای جدیدتری مطرح می شود.
کلسترول انواع مختلفی دارد. افزایش کلسترول با تراکم پایین ( LDL ) منجر به عوارض عروقی به صورت تصلب شرایین ( اترواسکروز) در عروق مختلف می شود که می تواند باعث سکته های قلبی و مغزی شود. از طرف دیگر افزایش کلسترول با تراکم بالا ( HDL ) بر خلاف افزایش LDL عمل کرده و منجر به جلوگیری از عوارض ذکر شده می گردد.
با توجه به وجود انواع مختلف هیپرلیپیدمی، بیماران حتما باید به توصیه های دارویی و تغذیه ای پزشک معالج خود توجه دقیق داشته باشند، چون هر کدام از این انواع، درمان دارویی و رژیم غذایی خاص خود را نیاز دارد.
رعایت نکات زیر به همه بیماران دچار افزایش چربی خون توصیه می شود. بهتر است بدانیم افراد سالم نیز با رعایت این نکات از احتمال هیپرلیپیدمی تا حد زیادی مصون خواهند بود و همه افراد خانواده می توانند از رژیم غذایی ضد افزایش چربی خون سود ببرند:
1- انجام ورزش به صورت منظم، حداقل هفته ای سه روز، در کنترل وزن و متعادل نگه داشتن چربی ها خون اثر واضحی دارد. بهترین ورزش پیاده روی ، دوچرخه سواری و شنا است.
2- وزن ایده آل حفظ شود و در صورت وجود چاقی، کاهش وزن اکیدا توصیه می شود.
3-از مصرف الکل و سیگار به شدی پرهیز شود. 4- توصیه می شود از رژیم غذایی حاوی کم ترین میزان چربی استفاده شود. به خصوص باید از مواد غذایی حاوی کلسترول و چربی های اشباع شده پرهیز نمود. از شیر و فرآورده های لبنی کم چرب و یا بدون چرب استفاده شود . از مصرف کره و خامه خودداری شود. هر گونه چربی گوشت قرمز و همچنین پوست مرغ قبل از پخت جدا شده و دور ریخته شود. از تخم مرغ به صورت محدود استفاده شود. حتی الامکان از سرخ کردن مواد غذایی خودداری شده و مواد غذایی به صورت آب پز و کبابی ، تنوری ( فر) تهیه شود.
مصرف گوشت ماهی با توجه به وجود چربی های مفید در آن توصیه می شود. البته باید توجه داشت که ماهی نیز بهتر است سرخ نشود.
سبزیجات و میوه هایی که حاوی چربی ناچیزی هستند می توانند به صورت آزادانه مورد مصرف قرار گیرند.
مصرف مغزها ( گردو، آجیل) و روغن زیتون می تواند موجب اثر مفیدی در کاهش LDL ( چربی با تراکم پایین ) شود. البته باید توجه داشته باشید که مصرف زیاد و بی رویه این مواد می تواند باعث چاقی شود.
مصرف روغن ماهی نباتی جامد باعث افزایش LDL و کاهش HDL شده و بهتر است تا حد امکان از مصرف آن خودداری شود. بر خلاف آن کره های گیاهی ( مارگارین) حاوی استانول ( Stanol ) باعث کاهش LDL می شود .
برنامه غذایی که جهت تغذیه افراد جامعه در امریکا توصیه شده به صورت زیر است:
کلیه افراد بالای 2 سال باید 30% از کالری مورد نیاز روزانه خود را از چربی تامین نمایند و کمتر از 10% کالاری روزانه از چربی های اشباع به دست آید. همچنین میزان مصرف روزانه روزانه کلسترول باید کمتر از 300 میلی گرم باشد.
در زمانی که پرهیز غذایی برای درمان افزایش چربی خون مورد نظر است باید ضمن تامین 30% کالری روزانه از چربی ، کمتر از 75 کالری از چربی های اشباع به دست آمده و روزانه کمتر از 200 میلی گرم کلسترول مصرف شود. تغذیه در دیابت
در این بیماری افزایش قند خون در بیمار همراه دفع قند در ادرار بوده ، عوارض مختلف ایجاد می کند از جمله:
عوارض قلبی- عروقی، افزایش فشار خون، نارسایی کلیه ، عوارض چشمی و حتی کوری، عوارض عصبی و زخم های دیابتی در پاها که می تواند منجر به قطع عضو شود.
بیماری دیابت عمدتا در دو گروه از افراد دیده می شود:
1- دیابت وابسته به انسولین یا جوانان اکثرا قبل از 40 سالگی بروز می کند. ( دیابت نوع 1 )
2- دیابت غیر وابسته به انسولین یا بزرگسالان که اکثرا بعد از 40 سالگی ظاهر می شود .( دیابت نوع 2)
در اکثر موارد دیابت جوانان ، کودک یا جوان ، با لاغری همراه دیگر علائم دیابت مانند پر ادراری ، پر خوری، پر نوشی ، گاهی کما اسیدوتیک مراجعه می کند. این سنین سن رشد فرد است و باید کاهش وزن او همراه درمان بیماری جبران شود و کالری ، پروتئین، ویتامین و املاح به اندازه کافی جهت رشد مناسب و وزن ایده آل به بیمار رسانده شود.
مصرف غذا و دفعا ت آن باید با زمان و دفعات تزریق انسولین تنظیم شود تا عارضه کاهش قند خون که خطرناک است برای بیمار ایجاد نشود و همچنین کنترل قند خون مناسبی حاصل گردد .
برای دست یابی به اهداف ذکر شده مشورت با پزشک معالج و مشورت مکرر با کارشناس تغذیه ضروری است.
در دیابت بالغین اغلب موارد بیمار با چاقی مراجعه کرده ، کاهش وزن می تواند به مهار بهتر بیماری کمک کند و گاهی حتی بدون نیاز به دارو به تنهایی یا همراه با ورزش می تواند منجر به درمان بیماری و طبیعی شدن قند خون فرد شود .
جهت کاهش بافت چربی ( لاغر شدن) کاهش متوسط کالری مصرفی روزانه به میزان 500-250 کیلوکالری و نیز افزایش فعالیت بدنی ( ورزش) کمک کننده است.
در بین غذاها موادقندی – نشاسته ای ، چربی ها، پروتئین ها ، منبع پروتئین هستند. باید به کاهش متناسب مصرف انها وزن ایده آل به دست آید.
50-60 درصد کالری روزانه باید از مواد قندی – نشاسته ای تامین شود که البته بر دو دسته اند:
1- کربوهیدراتهای ساده ( قندها) مثل : شکر، عسل، شیرینی جات، شربت ها ، خرما این مواد به سرعت در بدن باعث افزایش قند خون می شوند و باید از خوردن آنها پرهیز شود.
2- کربوهیدراتها ترکیبی ( نشاسته ها ) مثل نان ، برنج، سیب زمینی، انواعی از شیرینی جات، ماکارونی که سرعت افزایش قند خون توسط آنها متوسط است و مصرف آنها باید طبق برنامه غذایی تنظیم شود.
فیبرها ترکیبات پلی ساکاریدی هستند که در نان های سبوس دار، نان جو ، سبزیجات ، میوه ها وجود دارند. فیبر ها قابل هضم و جذب در دستگاه گوارش انسان نبوده، وجود آنها در برنامه غذایی باعث پرحجم شدن غذا و احساس سیری شده ، در ضمن در جلوگیری از یبوست مفید بوده، خاصیت ضد سرطان دستگاه گوارش برای آنها ذکر شده است. سبزیجات از جمله کاهو محدودیت مصرف در افراد دیابت ندارند. میوه ها، مواد غذایی حاوی سبوس باید طبق جداول کالری مصرف شوند.
20-30 % کالری روزانه باید از چربی ها تامین شود که توصیه می شود. از چربی های اشباع شده( چربی های حیوانی، کره، تخم مرغ) تاحد ممکن کم استفاده شود و از چربی های غیر اشباع که حاوی کلسترول نیستند( روغن ذرت، آفتابگردان، سویا، زیتون) استفاده شود. هر چربی که در گوشت قرمز ( گوساله ، گوسفند ...) گوشت سفید ( مرغ، ودیگر پرندگان) دیده می شود جدا شده دور ریخته شود.
از ماهیان که چربی امگاه ، مفید، در آنها وجود دارد حتما در برنامه غذایی گنجانده شود. تا آنجا که ممکن است غذاها سرخ نشود، گوشت، مرغ، ماهی حتی الامکان به صورت کبابی یا آب پز و یا تنوری( فر) تهیه شود.
در صورت اجبار غذا با کمترین مقدار روغن سرخ شود.
از شیر و ماست کم چرب یا بدون چربی استفاده شود. از کره و خامه یا پنیر که چربی بالایی دارند استفاده نشود.
در صورتی که شیر کم چربی در دسترس نباشد می توان شیر را جوشاند و چربی روی آن را جدا کرد از ان شیر می توانید ماست یا پنیر کم چرب تهیه کرد.
10-15 % کالری روزانه باید از پروتئین ها تامین شود که بهتر است از هر دو نوع پروتئین های گیاهی و حیوانی باشد.
از آنجا که در بیماران دچار بیماری قند- فشار خون بالا شیوع دارد باید از رژیم حاوی حداقل نمک استفاده شود.
لازم است جهت تامین ویتامین های گروه b به اندازه کافی سبزیجات و میوه جات مصرف شود.
چند نکته قابل ذکر است:
وزن ایده آل خود را حفظ کنید ( همه افراد چه دیابتیک چه سالم)
در تعیین رژیم غذایی دیابتیک از پزشک معالج یا متخصص تغذیه راهنمایی بخواهید.
رژیم غذایی افراد دیابتیک غذای کاملی است و همه افراد خانواده می توانند از آن استفاده کنند.
در صورتی که در میهمانی شرکت دارید یا خود میزبانید مصرف یکبار هراز چند گاه از شیرینی ، شربت به مقدار متعادل بلامانع است.
مغزها مانند گردو- فندق- بادام و دیگر اجیل ها به عنوان منبع چربی هستند مصرف آن بلامانع است ولی باید به مقدار متعادل و یا محاسبه کالری مصرف شوند و شور نباشند. از مربا ها و شیرینی و نوشابه های گازدار که با قندهای مصنوعی درست شده اند استفاده کنید.
اعتقاد پزشکان ماست به دلیل داشتن خواص متعدد از پنی سیلین هم قوی تراست.
این ماده معده را تقویت کرده و به هضم غذا کمک می کند. ضمن انکه ماست از رشد میکروبها در روده ها جلوگیری مرده و در درمان اسهال موثر است. ماستی که چربی آن گرفته شده باشد به مراتب بهتر از ماست چرب تشخیص داده شده است .
ماست به انسان نشاط بخشیده عمر را طولانی و بدن را در مقابل امراض عفونی حفظ می کند. شست و شوی سر با ماست, مو را تقویت کرده و از ریزش آن می کاهد.علاوه بر این ماست باعث تحکیم استخوانها , تقویت حافظه و جلوگیری از پیدایش اگزما و کهیر می شود. به علت تغلیظ شیر در هنگام تهیه ماست ، مقدار پروتئین های ماست در مقایسه با شیر در حجم مساوی بیشتر است. به علت تاثیر آنزیم باکتری های ماست بر روی پروتئین های شیر، قابلیت هضم پروتئین های ماست بیشتر و آسان تر می شود.
به طور کلی:
۱- هضم ماست آسان تر از شیر است .
2- ماست با تقویت باکتری های مفید ساکن روده ، باعث افزایش سلامت دستگاه گوارش می شود .
ماست با خنثی سازی برخی ترکیبات مضر صفراوی ، از تحریک جدار روده ها کاسته واحتمال بروز تومور روده را کاهش می دهد .
کلسیم موجود درماست نیز مانع رشد بی رویه ی سلول های پوششی روده ی بزرگ می شود . یک بررسی نشان داده است افرادی که کلسیم بیش تری مصرف می کنند وبروزسرطان روده درآن ها کم تر است .
مطالعه دیگری نشان داده که متوسط ورودی 1200 میلی گرم کلسیم در روز به بدن ، باعث کاهش چشم گیر شیوع و بروز سرطان روده بزرگ می شود .
3- ماست با ایجاد شرایط مناسب بیولوژیکی ، باعث جذب بهتر برخی مواد غذایی می گردد که از جمله آن ها می توان به افزایش جذب کلسیم وویتامین های گروه B اشاره نمود.
4- اسیدموجود درماست به برگشت حالت عادی روده ها پس از عفونت ها کمک می نماید .
ماست می تواند درپیش گیری از بروزعفونت ها وبیماری های گوارشی ناشی از ویروس ها وحساسیت های غذایی مفید باشد .
5- بررسی ها نشان داده ، که ماست درکمک به درمان اسهال کودکان مفید بوده است .
6- متخصصان درهنگام مصرف آنتی بیوتیک ها ، مصرف ماست را توصیه می نمایند زیرا اغلب آنتی بیوتیک ها باعث نابودی باکتری های مفید دستگاه گوارش شده ومتعاقبا باعث اختلال درکار دستگاه گوارش می شوند .
بررسی ها نشان داده که نابودی باکتری های مفید دستگاه گوارش خود نیز می تواند باعث بروز اسهال های متوسط تا شدید شود. ماست می تواند به برگشت شرایط طبیعی روده ها کمک نماید . توصیه شده درهنگامی که قراراست بیمار بیش از 2هفته آنتی بیوتیک مصرف نماید ، حداقل 250 میلی لیتر ماست را دررژیم غذایی روزانه خود قراردهد .
7- ماست باعث کاهش عفونت های ناشی از قارچ ها دردستگاه تناسلی زنان می شود .
تحقیقات نشان داده ، مصرف روزانه ی 250 میلی لیتر ماست حاوی باکتری های زنده ، باعث کاهش تعداد قارچ ها ومخمرهای بیماری زا دردستگاه تناسلی زنان شده وشیوع عفونت ناشی از این ارگانیزم ها را کاهش می دهد .
8- ماست منبعی غنی از کلسیم است .
250 میلی لیتر ماست دارای 450 میلی گرم کلسیم می باشد . این مقدار می تواند نصف نیاز کودکان و40 -30 درصد نیازکلسیم بزرگ سالان را برطرف کند . باید درنظرداشت که حضور باکتری های زنده درماست ، باعث افزایش جذب کلسیم دربدن می شود . بررسی ها نشان داده است که مقدار جذب کلسیم از 250 میلی لیتر ماست درمقایسه باهمین مقدار شیر بیش تراست .
9- ماست منبع بسیار خوبی برای جذب پروتئین است .
درهر250 میلی لیتر ماست تقریبا 14- 10 گرم پروتئین موجود می باشد ، که تقریبا برابر با 20 درصد نیازروزانه است . هم چنین عملیات تخمیر باکتریهای ماست باعث سهولت تسهیل جذب پروتئین ها می شود . به این دلیل پروتئین های ماست را پروتئین های پیش هضم شده (predigested) می نامند .
10- ماست وکاهش کلسترول
تحقیقات نشان داده که ماست می تواند باعث کاهش کلسترول خون شود . این ممکن است به علت تأثیر فعالیت باکتری های زنده وسهولت متابولیسم کلسترول باشد . زیرا ماست می تواند اتصال هایی را با اسیدهای صفراوی ایجاد کند .(اسیدهای صفراوی درساخت کلسترول نقش دارند.)
11- ماست ورشد کودکان
درکودکانی که دچاربیماری سوء جذب هستند ، ماست به جذب دوترکیب مهم غذایی پروتئین ها ومواد معدنی کمک می کند . اسید لاکتیک موجود درماست باعث سهولت جذب وهضم این ترکیبات مغذی می شود .
12- محققان توصیه میکنند که برای کاهش وزن باید مصرف ماست در رژیم غذایی گنجانده شود.
بسیاری از افرادی که برای لاغر شدن رژیم غذایی دارند، فرآوردههای لبنی را از فهرست مواد غذایی حذف میکنند این در حالیست که محققان دریافتند ماست در واقع توانایی بدن را برای سوزاندن چربیها تقویت کرده و حفظ عضلات در وضعیت مناسب را تسهیل میکنند.
افرادی که در رژیم غذایی خود ماست کم چربی را میگنجانند، بیشتر از افرادی که صرفا دریافت کالری خود را کم میکنند، کاهش وزن دارند.
همچنین افرادی که ماست میخورند در مقایسه با افراد دیگر"22" درصد بیشتر وزن، "61" درصد بیشتر چربی بدن و "81" درصد بیشتر چربی شکم را در طی "12" هفته کم میکنند.
در این تحقیق افراد چاق سالم شرکت داشتند که به دو گروه تقسیم شدند. هر دو گروه از رژیم غذایی کم کالری استفاده کردند که "500" کالری کمتر از میزان معمول دریافت کالری بود.
یک گروه تقریبا "1100" میلیگرم کلسیم در روز شامل 3 وعده ماست کم چرب مصرف میکرد و گروه دیگر در حدود "500" میلیگرم کلسیم مصرف میکرد که این میزان کم، خاص رژیم غذایی آمریکایی است.
پس از گذشت "12" هفته، میزان متوسط کاهش وزن در گروهی که ماست کم چرب استفاده میکرد "6" کیلوگرم بود. افراد این گروه در حفظ حجم عضلات در وضعیت مناسب دو برابر بیش از گروه دیگر موفق بودند.
بر اساس تحقیقاتی که توسط دکتر پتیل در دانشگاه تگزاس صورت گرفته است، ریز مغذی های موجود در هندوانه ترکیباتی هستند که نقش فعالی را در واکنش های شیمیایی مفید در بدن به عهده دارند.
آرژنین موجود در هندوانه باعث افزایش اکسید نیتریک متسع کننده عروق می شود که این اثر مشابه وایـــاگرا می باشد و برای درمان اختلالات جنسی و یا پیشگیری از آن ها کاربرد دارد. افزایش اکسید نیتریک در درمان آن دسته از اختلالات روانی که نیاز به روان تر شدن جریان حون دارند موثر است و در عین حال برای آنژین صدری و بیماری های قلبی نیز می تواند مفید باشد. شاید هندوانه هنوز مانند وایــاگرا عمل نکند اما عروق را بدون اثرات جانبی که مصرف دارو به همراه دارد متسع می کند. فواید هندوانه به همین جا ختم نمی گردد. آرژنین با پاک سازی بدن از آمونیاک و سموم به دستگاه دفع ادرار نیز کمک می کند. سیترولین که پیش ساز آرژنین می باشد، در پوست هندوانه به مقدار بیشتری نسبت به خود هندوانه یافت می شود.
هندوانه غنی از لیکوپن نیز می باشد که از این نظر حتی می تواند جایگزین گوجه فرنگی نیز باشد. حدود ۹۲% هندوانه را آب تشکیل می دهد، اما همان ۸% بقیه حاوی مقدار قابل توجهی لیکوپن و دیگر آنتی اکسیدان هایی است که در سلامت قلب، پروستات و پوست نقش دارند.
میوه های درمانگر
امروزه مردم امریکا گرایش قوی تری نسبت به انواع میوه ها یافته اند. میوه هایی مثل موز، سیب و پرتغال همیشه حاضر است .
این سه نوع میوه بسیار عالی است اما اشتباه نکنید. انواع میوه ها میوه ها می تواند آرایشی از انواع ویتامین ها، مواد معدنی و آنتی اکسیدانهای مقابله کننده با بیماری ها را برای انسان فراهم کند. در حقیقت گسترش افق دید نسبت به میوه ها می تواند به طور قابل ملاحظه ای سبب بهبود سلامت فرد شود. بسیاری از افراد تنها به خوردن چند نوع میوه اکتفا می کنند و در این زمینه تنوعی به کار نمی برند در حالیکه خوردن انواع میوه ها می تواند طیف رنگین کمان سلامتی را کامل کند. در ادامه به بعضی از این میوه ها و تاثیر شگفت انگیز آنها بر سلامتی اشاره خواهد شد.
فشار خون نرمال با....
موز و بهتر از آن انجیل تازه
6 عدد انجیر تازه حاوی 891 میلی گرم پتاسیم کاهش دهنده فشار خون است. یعنی 20% از نیاز روزانه به این ماده با خوردن انجیر تامین می شود.مقدار پتاسیم موجود در این تعداد انجیر برابر با مقدار موجود در یک موز بزرگ است. مطالعه 5 ساله اخیر در نیوزلند ثابت کرده که منابع غنی از پتاسیم سرعت مرگ و میر در افراد 55 سال و بیشتر را به طور قابل ملاحظه ای تحت تاثیر قرار می دهد. این میوه ها همچنین سبب ارتقا سلامت استخوان می شود. انجیر یکی از منابع سرشار از کلسیم است که کلسیم موجود در آن(6 عدد) معادل نصف فنجان شیر پر چربی است.
سلامت قلب و پیشگیری از بیماری ها و حملات قلبی با....
انگور قرمز و بهتر از آن لیچی
[
مطالعه ای ثابت کرده که پلی فنول موجود در میوه لیچی سبب حفظ سلامت قلب می گردد و مقدار آن 15% بیشتر از مقدار پلی فنول موجود در انگور قرمز است. این ترکیبات همچنین نقش موثری در پیشگیری از بیماری های حادی مثل سرطان ها دارد. میوه لیچی همچنین در پیشگیری از ابتلا به سرطان سینه نقش موثری ایفا می کند. میوه لیچی در جنوب چین کشف شده است. لیچی پوسته خشک و چوبی نازک دارد که پر از دندانه های تیز است. زیراین پوست خشک ، بافت لیزی خوابیده که شیرین است. از میوه لیچی استفاده های فراوانی می شود . روی کیک می ریزند. از آن شربت و شراب می سازند. یا با بستنی می خورند. در ضمن عسلی که کندوی زنبورهایش در کنار درختان لیچی است ، بسیار مرغوب و لذیذ می باشد.
پوست زیبا با....
پرتغال و بهتر از آن گواوا
[
یک فنجان از میوه گواوا 5 برابر بیشتر از یک پرتغال متوسط حاوی ویتامین c می باشد. زنانی که از منابع ویتامین c غنی استفاده می کنند، کمتر از دیگران دچار چروک های پوستی می شوند. این میوه همچنین در مبارزه با انواع باکتری ها بسیار موثر است. این میوه همچنین سرشار از آنتی اکسیدان است. گواوا یک میوه گرمسیری است. این میوه در ایران کاشته می شود. در شمال ایران با نام خارجی گواوا معروف است و در جنوب به اشتباه زیتون می خوانند. گواوا درختچه ای است همیشه سبز که برگ های آن بدون کرک یا پوشیده از کرک است و گل های آن معطر است. میوه آن گوشتدار است. دانه های آن مانند حبه انگور در گوشت قرار دارد. رنگ میوه قرمز یا زرد است. میوه آن شیرین و خوردنی است و آن را به طور خام یا پخته به شکل مربا و ژله می خورند.
کاهش کلسترول با......
سیب و بهتر از آن گلابی آسیایی
یک گلابی آسیایی بزرگ تقریبا حاوی 10 گرم از فیبرهای کاهنده کلسترول است که تقریبا 40% از نیاز روزانه را تامین می کند. درحالیکه یک سیب بزرگ نصف این مقدار را تامین می کند. افرادی که از منابع فیبردار استفاده می کنند کلسترول بد خون آنها پایین تر از بقیه افراد است. این میوه همچنین مانع از افزایش وزن تصاعدی می شود.
مقابله با سرطان با ......
هندوانه و بهتر از آن پاپایا یا خربزه درختی
[
این دو نوع میوه از منابع غنی بتاکریپ اکسانتین است که مانع از بروز سرطان ریه می شود. هندوانه همچنین سرشار از لیکوپن است که مانع از انواع سرطان ها مثل معده ، پروستات و ....می شود. همچنین این نوع میوه باعث افزایش قدرت ترمیم بدن می شود. مثلا در صورت مصرف موضعی پاپایا بر روی سوختگی ، سرعت بهبود افزایش می یابد. نوعی آنزیم به نام پاپین در این میوه ها وجود دارد که به هضم کمک می کند. پاپین آنزیمی است که به شکستن آمینو اسیدها کمک می کند.
خواص و انواع چای
* چگونگی دم کردن چای سیاه: آب رابه درجه جوش رسانده (۱۰۰ درجه سانتی گراد) سپس روی چای میریزیم- زمان دم کشیدن نباید کمتر از ۳۰ ثانیه و طولانی تر از ۵ دقیقه گردد- زیرا پس ازآن تانین چای بتدریج آزاد شده و اثر محرک کافئین را خنثی و طعم چای را نیز تلخ میکند.
* چگونگی دم کردن چای سبز: دمای آی در این حالت باید ۸۵-۸۰ درجه سانتی گراد باشد. معمولا هر چه کیفیت چای سبز بالا تر باشد دمای آب نیز میباشد کمتر باشد. ترجیحا بهتر است قوری چای پیش از دم کردن چای از قبل با قرار دادن قوری درون یک کاسه حاوی آب داغ، گرم گردد.
* چگونگی دم کردن چای اولانگ: همانند دم کردن چای سبز میباشد اما دمای آب در این نوع چای میباید ۱۰۰-۹۰ درجه سانتی گراد باشد.
* بـرای جـلوگیـری از پـخـــش شدن تفاله های چای درون قوری میتوانید از وسیله ای بنام اینفیوزر (tea infuser) اســــتفاده کنید که یک کره تو خالی مشبک است و چــای را هنـگـام دم کردن درون آن ریخـتـه و سپـــس درون قوری می اندازیم.
ترکیبات تشکیل دهنده چای
۱-کافئین.
۲- تیوفیلین (theophylline): این ماده ساختاری همچون کافئین دارد که هم در چای سبز و هم سیاه موجود میباشد. اثرات آن در بدن عبارت است از:
شل کردن عضلات نایژه های ریه، افزایش جریان خون کلیه ها، افزایش انقباض پذیری و کارایی عضلات قلب، افزایش ضربان قلب، کاهش فشار خون و اثرات ضد التهابی.
۳- تانین (tannin): یک پلی فنول تلخ مزه میباشد. که اثر آن در بدن آرام بخشی سیستم عصبی مرکزی انسان میباشد. یک عیب تانن این است که از جذب مواد معدنی به ویژه آهن ممانعت میکند.
۴- تیانین (theanine): در چای چندین آمینو اسید وجود دارد اما بیشترین میزان اسید آمینه چای را تیانین تشکیل میدهد. عمده طعم چای به خاطر وجود همین ماده است.
۵- کاتچین(catechin): این ماده بسیار مفید بوده و برای سلامتی بسیار سودمند است. کاتچین در چای سبز و سیاه وجود داشته اما میزان آن در چای سبز بیشتر میباشد. اثرات آن در بدن عبارتند از:
ضد سرطان میباشد، کاهش دهنده کلسترول خون، یک آنتی بیوتیک و آنتی ویروس قوی، جلوگیری از افزایش یافتن فشار خون و جلوگیری از افزایش یافتن قند خون.
۶- ویتامینهای e,c,b complex: ویتامین ای یک آنتی اکسیدان قوی میباشد که برای بدن بسیار مفید است. ویتامین سی کاهش دهنده استرس بوده و علایم سرماخوردگی را نیز تقلیل میدهد. ویتامین ب کمپلکس کمک میکند به متابولیسم کربوهیدراتها.
۷- فلوراید و فلووانوئید (flavonoid): فلوراید در استحکام دندان و فلووانوئید از ایجاد بوی بد دهان پیشگیری کرده و همچنین دیواره عروق خونی را تحکیم میکند.
۸- همچنین چای حاوی فیبر، کربوهیدرات، لیپید و کاراتنوئید نیز میباشد.
* چای یک محرک است و یا یک آرام بخش؟
هر دو. چای تا پیش از ۲ دقیقه از دم کشیدن اثر محرک دارد اما پس از این مدت بتدریج از خاصیت محرک بودن آن کاسته شده و به خاصیت آرام بخشی آن افزوده میگردد. پس از گذشت ۵ دقیقه از دم کشیدن چای کاملا به یک آرام بخش مبدل میگردد.
هر دو نوع چای سیاه و سبز برای سلامتی انسان مفید میباشند اما چای سبز بسبب آنکه عمل اکسیداسیون روی برگهای آن صورت نگرفته خاصیتش از چای سیاه بیشتر است.
فواید چای برای سلامتی بدن
۱- پیشگیری، تسکین علایم و تسریع بهبودی سرماخوردگی و آنفولانزا.
۲- پیشگیری از بوی بد دهان.
۳- پیشگیری و کاهش اثرات دیابت نوع دوم.
۴- کاهش علایم مواد حساسیت زا.
۵- کاهش علایم عارضه پارکینسون.
۶- گسترش عفونت ویروس hiv را در بدن کاهش میدهد.
۷- حفظ کننده تعادل مایعات بدن میباشد.
۸- رفع خستگی و استرس.
۹- پیشگیری و التیام درد بیماری آرتروز.
۱۰- پیشگیری از عارضه پوکی استخوان.
۱۱- آسیبهایی که سیگار به dna وارد می آورد را کاهش میدهد.
۱۲- کند کننده روند پیری.
۱۳- جلوگیری از لخته شدن خون.
۱۴- یک ضد ویروس و ضد باکتری.
۱۵- افزایش متابولیسم و کمک به کاهش وزن.
۱۶- افزایش کارایی سیستم ایمنی بدن.
۱۷- اثرات ضد التهابی دارد.
۱۸- تصفیه خون و کنترل فشار خون و کلسترول .
۱۹- پیشگیری از اختلالات پوستی .
مصرف دمکردهٔ چای باعث تسریع حرکات تنفسی، سرعت در گردش خون، رفع خوابآلودگی، احساس تجدید نیرو، تقویت نیروی فکری، گوارش بهتر غذا و تعریق میشود از اینرو چای را هنگام خستگی، ضعف عصبی، میگرن، بیماریهای قلبی و آسم میتوان تجویز نمود.
در پژوهشهای امروزه مشخص شده چای ممکن است در کاهش خطر برخی بیماریهای مزمن عمده مثل سکته، حمله قلبی و بعضی سرطانها مفید باشد، این مطلب را دکتر جان وایسبرگر، عضو بلند پایه موسسه بهداشت امریکا، واقع در یک مرکز تحقیقاتی در نیویورک اعلام میکند.
نوشیدن چای میتواند از پوسیدگی دندانها جلوگیری کند؛ اینها اخبار بسیار خوبی برای مردم تمام دنیاست چون چای پس از آب پر مصرفترین نوشیدنی در دنیاست و روزانه یک میلیارد فنجان چای در دنیا نوشیده میشود.
شفابخش و انرژیزای قدیمی
در بسیاری فرهنگها در سراسر تاریخ، چای به عنوان یک معجون شفابخش تلقی شده است. بیش از هزارسال قبل راهبان بودایی به دلایل مذهبی چای مینوشیدند ومعتقد بودند که در زمان درونپویی به بیدار ماندن آنها کمک میکند.
راهبان بودایی همچنین معتقد بودند چای دارای نیروهای شفا بخش است و همراه با گسترش بودیسم، چای وتقاضا برای آن نیز افزایش یافت. یکی از بزرگان ژاپنی قرن سیزدهم بنام “شوگون” در اثر پرخوری در آستانه مرگ قرار گرفته بود که یک راهب به او رژیم چای توصیه کرد و او بهبود پیدا کرد،همین کافی بود تا مردم ژاپن بیشتر به دم کردن چای روی بیاورند.
یکی از دلایل این که دم کرده چای در دوران گذشته در نجات زندگی افراد موثر بوده این است که آب جوشیده باکتریهای بیماریزا رااز بین میبرده. براساس نتایج یک تحقیق گسترده در هلند،خطر سکته مغزی برای مردانی که روزانه چهار پنج فنجان چای مینوشند ۷۰ درصد کمتر است. یک تحقیق دیگر در سال ۱۹۹۳ اعلام کرد مصرف زیاد چای، حملات قلبی مهلک را کاهش میدهد.
جان فولتس مدیر مرکز پیشگیری یک مدرسه پزشکی به این نتیجه رسید که چای از ایجاد لختههای خطرناک خون که منجر به حملات قلبی و سکته میشود جلوگیری میکند. سایر مطالعات نیز نشان میدهد که سطح چربی خون و فشار خون برخی مصرف کنندگان چای پایین تر است. بیش از ۲۰ تحقیق در مورد حیوانات نشان داد که چای ممکن است از بعضی سرطانها مثل دستگاه گوارش،دستگاه تنفس و پوست جلوگیری کند.
“وایسبرگر” که پیشتر به نام وی اشاره شد اظهار میکند که نوشیدن چای همراه با خوردن مقداری میوه و سبزیها یک راه چاره ارزان و آسان برای کاهش خطر برخی سرطانها باشد. محققان دانشگاه حفاظت “کیس وسترن”در “کلویلند” دریافتند که مصرف چای تا ۹۰ درصد از آفتاب سوختگی منجر به سرطان پوست جلوگیری میکند.
متخصصین پوست ، میگویند: “در آینده چای یکی از راههای محافظت پوست در برابر آفتاب خواهد بود.” دانشمندان تذکر میدهند، این که چای ممکن است در برابر برخی سرطانها محافظ باشد به دلایل گوناگون بودن عوامل بیماریهاست.
سر انجام اینکه چون چای حاوی فلوراید است، میتواند مقاومت دندانها را زیاد و از پوسیدگی آنها جلوگیری کند.در مطالعات آزمایشگاهی محققان ژاپنی پی بردند که چای با پیشگیری از تشکیل پلاک دندانی برخی باکتریهای دندانی را که میتوانند باعث بیماری لثه شوند، نابودمیکند. چای دارای انواع پلی فنل است که آنتی اکسیدانهائی هستند که سلولهای انسان را از صدمه محافظت میکنند. فلاونیدها گروهی از پلی فنلها هستند که بطور طبیعی در چای وجود دارند. به نظر میرسد سطوح بالای این پلی فنلها در بدن میتواند علاوه بر ویروسها با سرطانهای لوزالمعده، کولون، مثانه، پروستات و سینه نیز مقابله کند .
اکسیر
برای رسیدن به فواید سلامتی بخش چای روزانه چقدر باید نوشید؟ “وایسبرگر” میگوید ۴ یا ۵ بار و سایرین میگویند کمتر از آن هم کافی است. محققان مطمئن نیستند افزودن لیمو به چای اثر آن را کاهش میدهد یا خیر. افزودن شکر میتواند به دندانها آسیب بزند. پس بهتر است چای رابدون افزودن چیزی به آن بنوشید. وایسبرگر میگوید: خوشبختانه چای خنک نیز مانند چای داغ مفید است. این مطالب در جایی مثل امریکا که از سال ۱۹۰۴ به بعد چای خنک (آیس تی) مینوشند رضایت بخش است.
حال، حدود ۸۰ درصد از چای خود را خنک مینوشیم. اما هیچ تحقیقی برای فهمیدن اینکه یک فنجان چای ملایم میتواند دل و جرئت انسان را بالا ببرد، لازم نیست. حکیم چینی “تین یی هنگ” معتقد بوده: ” نوشیدن چای برای فراموش کردن غوغای دنیا است”.
پاپایا
پاپایا یکی از مفید ترین میوه ها برای خوردن است و به نظر بعضی از تمام میوه ها مقوی تر می باشد. در سال 1992 مرکز مطالعات علمی منافع عمومی (CSPI) - گروه مصرف کنندگان مستقر در واشنگتن – که در موضوع تغذیه تحقیق می کند پنجاه میوه را از نظر اثر کلی سلامت بخشی مورد مقایسه قرار داد.براساس یک سیستم امتیازبندی که برای درصد RDA نه ویتامین مجزا ، پتاسیم و فیبر به هر میوه داده شد پاپایا بهترین نمره را بدست آورد و پس از آن طالبی ، توت فرنگی ، پرتقال و نارنگی قرارگرفتند. پاپایا نه تنها بسیارمقوی بلکه بسیار خوش طعم می باشند.
پاپایا مستقیماً روی ساقه درختی بی شاخه می روید که ارتفاع این درخت به 30 فوت می رسد. این میوه از نظر گیاه شناســی توت است و عضوی از خانواده ای بسیارکوچک از میوه هاست که میوه گل ساعتی را دربردارد. پاپایا اشکال مختلفی دارد از گلابی درشت و تقریباً پوند گرفته تا شبیه یک خربزه کشیده 20 پوندی. تمامی پاپایاها دانه هایی سیاه رنگ و کمی شبیه خاویار دارند. گوشت این میوه از نظر بافت تاحدودی مانند خربزه است با نشانه هایی ازطعم موز ، هلو و انبه.
برزیل با تولید حدود 43 درصد تولید جهان بزرگترین تولیدکننده پاپایا محسوب می شود. مکزیک دارای رتبه دوم و در پی آن هند ، اندونزی و زئیر قرار دارند. در واقع کل پاپایا مصرفی در آمریکا از هاوائی تامین می شود درحالیکه فلوریدا تعداد کمی از این میوه را تولید می کند.
انتخاب و نگهداری
معمولاً پاپایا را قبل از اینکه کاملاً برسند از درخت می چینند که به آن مرحله سبز بلوغ می گویند. آنها را به این خاطر زود می چینند چون درحین حمل و نقل به سرعت آبگزمی شوند. از این نقطه میوه سه مرحله را پشت سر خواهد گذاشت علامت آن افزایش نواحی زرد رنگ در سطح خارجی است ، که از پایین میوه آغاز شده و تا بالا ادامه مسیر می دهد. انتهای ساقه بهترین علامت برای تشخیص هرگونه پوسیدگی یا نشانه های دیگر بیش از حد رسیدن است. درمرحله دوم مقداری زردشدگی نمایان می شود. مرحله سوم به مقدار مساوی رنگ زرد و نارنجی ایجاد می کند. در چهارمین مرحله تقریباً 75 درصد رسیده که رنگ زرد آن غالب است. یک پاپایای رسیده عطری ملایم دارد و شبیه آوکادو کمی تحت تاثیر فشارهای اندک قرار می گیرد.
تصوراً شما می خواهید این میوه را در مرحله سوم زمانی که پاپایا نصف سبز و نصف زرد است خریداری کنید.این مسئله به شما اطمینان می دهد که میوه در در طول مرحله نهایی رسیدن آسیب ندیده است.پاپایایی که پوست آن کمتر هموار است هنوز برای خرید مناسب است مگر اینکه روی آنها نقاط شل یا فرورفته دیده شود.این میوه را اگر در خانه و روی میز آشپزخانه در دمای اتاق نگهداری کنند بیشتررسیده می شود.براساس یک قانون تجربی یک پاپایای سبزبرای پخته شدن به پنج تا هفت روز زمان نیاز دارد، مرحله دوم حدود دو تا چهار روز و مرحله سوم به یک تا دو روز زمان نیازمند است.پاپایا به گاز اتیلن حساس است بنابراین قراردادن این میوه در پاکتهای کاغذی به همراه میوه های تولید کننده گاز اتیلن مانند موز و سیب فرآیند رسیدن میوه را سرعت می بخشد. بنابراین بعد از رسیدن کامل پاپایا این میوه را از آن جدا کنید.پاپایای رسیده را می توان تا یک هفته در یخچال نگهداری کرد.منجمد کردن این میوه را به شما پیشنهاد نمی کنم چون بعد از باز شدن یخ آن طعم خوبی نخواهند داشت.
آماده سازی
پاپایا مانند خربزه از راههای زیادی آماده می شود. متداول ترین روش بریدن آن به دوقسمت ، خارج کردن هسته های آن و خوردن گوشت با قاشق است.برش خورده این میوه مثل خربزه در صورت مواجهه با هوا تیره نمی شوند. ولی برخلاف خربزه دانه پاپایا با ارزش است. آنها را با آب بشویید و بعنوان چاشنی به غذا اضافه کنید. این دانه ها معطر و کمی تند می باشند.
اگر قصد خرد یا حلقه کردن پاپایا را دارید می توانید پوست آنرا جداکنید.از چاقوی میوه خوری یا چاقوی سبزی خرد کنی برای پوست کندن پاپایا استفاده کنید ، آنرا دو قسمت کنید ، دانه ها را خارج کنید و هرطورمایلید میوه راخرد کنید. پاپایا درسالادهای میوه یا کباب میوه طبیعتاً با سایر میوه های گرمسیری مثل انبه ، موز ، آناناس و نارگیل خوش مزه می شود.این میوه مثل آناناس تازه دارای آنزیمی است که مانع سفت شدن ژلاتین می شود بنابراین آنرا در سالادهای ژلاتینی نریزید.
پاپایا در صورت ترکیب با گوشت خوک بویژه ران آن و همراه با ماکیان بسیار خوش طعم می شود. کباب کردن ماهی یا غذاهای دریایی دیگر با سیخ به همراه قطعه های خرد شده پاپایا ترکیب بسیارخوبی است چون هر دوی آنها به سرعت می پزند.پاپایای بیش از حد رسیده را دور نریزید چون می توانید آنها را برای سس ها یا smoothie به همراه عسل و آبمیوه و احتمالاًکمی ماست پوره کنید.
پیشنهاد Tony
شیرابه پاپائین که از پاپایای خام گرفته می شود را خشک کرده و بعنوان ماده گندزدا ، هضم کننده ، صاف کننده آبجو و نرم کننده گوشت به فروش می رسانند. سعی نکنید خودتان با پاپایاس نرم کننده بسازید.
گونه های مختلف
Solo متداول ترین گونه موجود در آمریکا است و گونه ای است که در هاوائی رویش دارد.این گونه که به شکل گلابی است و حدود یک پوند وزن دارد دو دسته است: Kapoho و Sunrise.هر دوی آنها هنگام چیدن پوستی سبز رنگ دارند و هنگام بلوغ زرد یا نارنجی – زرد می شوند.گوشت Kapoho طلایی است درحالیکه در نوع Sunrise گوشت میوه نارنجی مایل به صورتی یا سرخ روشن است.
Waimanalo گونه ای مربوط به هاوایی است که در جزیره اواهو رویش دارد وکمتر رایج است.این گونه درشت تراز Solo بوده و گوشتی نارنجی – زرد دارد.
پاپایای مکزیکی در آمریکا همانگونه که جمعیت لاتین ما افزایش می یابد از محبوبیت بیشتری برخوردارمی شود.این گونه ار پاپایا دراز و استوانه ای است و گوشتی همانند Sunrise دارد اما رنگ آن تیره تراست.
مصرف مرکبات و تاثیر آن بر سلامت
همواره به عنوان یکی از غنیترین و لذیذترین محصولات غذایی شناخته میشود و در زمره میوههایی است که در سراسر جهان طرفداران بسیاری دارد. انواع مرکبات حاوی ویتامین، مواد معدنی، کربوهیدراتها، پتاسیم، فولیت، کلسیم، ویتامین ب، فسفر، منیزیم و مس است که همگی آنها در فرآیند رشد جسمی و جلوگیری از ابتلا به انواع بیماریها، دخالت دارند. در مواقع ضروری و به هنگام آغاز فصل اصلی برداشت این محصولات، توصیه و تشویق عموم مردم به مصرف این مواد، بسیار لازم به نظر میرسد.
مرکبات اغلب به عنوان منابع غنی از ویتامین Cشناخته میشود. با این وجود مانند بسیاری دیگر از میوهها، میتوان ویتامینها و مواد معدنی متعددی در انواع مرکبات شناسایی کرد. با این همه مرکبات چربی، سدیم و کلسترول ندارند.
یک عدد پرتقال متوسط حاوی 60 تا 80 کالری و یک گریپ فروت حاوی 90 کیلو کالری است. به طور خلاصه میتوان به مواد معدنی و مغذی موجود در انواع مرکبات و به ویژه پرتقال، اشاره کرد.
کربوهیدراتها: مهمترین ماده موجود در مرکبات، کربوهیدرات است. مرکبات حاوی سادهترین نوع کربوهیدراتها (شکر) فروکتوز، گلوکز، ساکارز و اسید مرکبات است که میتواند مقدار کمی انرژی تولید کند. مرکبات همچنین حاوی نوع پیچیدهای از کربوهیدراتها (NSP) هستند که برای سلامتی بسیار مفیدند. این ماده در بدن میتواند مواد مغذی حل شدنی را در یک ترکیب ژل مانند حفظ و هضم و جذب غذا را کندتر کند.
این کار به سیری، اشباعشدگی معده و به کاهش جذب گلوکز توسط بدن میانجامد. مصرف روزانه NSPکه توسط موسسه تغذیه و غذای ایالات متحده اعلام شده، 25 تا 30 گرم درروز است. یک پرتقال متوسط به طور تقریبی دارای 3 گرم NSP است.
ویتامین C: ویتامین Cیک ویتامین حل شدنی در آب است که نقش مهمی در تشکیل Collagenماده اولیه برای بافتهای پیوندی بدن ایفا میکند. مصرف این ماده به استحکام تاندونها، رباطها، دندانها، عروق خونی، استخوانها و حتی پوست میانجامد. این ماده همچنین برای بهبود جراحات و بافتهای بدن نیز بسیار مفید است. ضعیف شدن بافتهای پیوندی علامت کمبود ویتامین Cدر بدن است. ویتامین Cهمچنین نقش مهمی در جذب آهن معدنی در بدن دارد و در درمان استرس و بیخوابی نیز موثر است. برخلاف تصور رایج ویتامین Cاز بروز سرماخوردگی عادی جلوگیری نمیکند بلکه از شدت و مدت بیماری میکاهد. اخیرا مطالعه بر روی انواع مرکبات به علت خاصیت آنتیاکسیدانی آنها افزایش یافته است. این خاصیت مرکبات باعث میشود که مولکولهای موسوم به Free radicalبه هنگام اکسیده کردن پروتئینها، اسیدهای چرب و Deoxyribonu cleic acidبه سلولها صدمه وارد نکنند. آسیبدیدگی بدن از ناحیه این سلولها میتواند عامل بروز امراض مختلفی از قبیل سرطان، امراض قلبی و آب مروارید شود. مرکبات به عنوان منبع بسیار غنی آنتی اکسیدانها، در صورت مصرف مداوم میتواند در کاهش این بیماریها نقش زیادی ایفا کند.
طبق مطالعات انجام شده مصرف روزانه ده گرم ویتامین Cمیتواند نیاز بدن را رفع کند. هر چند برای حفظ سلامتی و ذخیره کردن این ماده در بدن مصرف 30 تا 100 گرم ویتامین Cپیشنهاد میشود و مصرف بیش از 200 گرم آن نیز از بروز امراض خطرناک جلوگیری میکند.
باید به این نکته توجه کرد که مصرف یبش از اندازه ویتامین Cبویژه برای کسانی که دارای آهن اضافه هستند باعث افزایش سطح مکملها در بدن میشود. مصرف پنج وعده میوهجات و سبزیجات در روز میتواند 200 گرم از این ویتامین را به بدن برساند. یک پرتقال متوسط و یک گریپ فروت حاوی 70 و 56 میلیگرم ویتامین Cمیباشد. همچنین یک لیوان 225CCآب پرتقال نیز حاوی 125 میلیگرم ویتامین Cاست.
آشنایی با خواص تمشک
خوش شانسی و بدشانسی هم در مورد میوهها صدق میکند. برخی میوههای خوش شانس مانند سیب هر روز در صدر اخبار قرار دارند
و پزشکان مردم را به خوردن آن تشویق میکنند اما در مقابل برخی از میوهها به اصطلاح روی بورس نیستند و با وجود خاصیتهای فراوانشان، کمتر مورد توجه قرار میگیرند.
از جمله میوههایی که در حق آن ظلم شده، میتوان به تمشک اشاره کرد.
گفتنی است که تمشک مانند دیگر میوههایی که در خانواده توتها طبقهبندی میشوند، یک آنتی اکسیدانت قوی است و خاصیت ضد سرطانی دارد. یک فنجان تمشک، 14میلیگرم ویتامینc و 8/0 میلیگرم ویتامینe دارد.
علاوه بر این تحقیقات نشان میدهد خوردن تمشک به جلوگیری از روند پیر شدن سلول ها کمک میکند و عملکرد بدن و مغز را بهبود میبخشد.
هر چند فروش تمشک در میوهفروشیها محدود است اما اگر سری به جنگلهای شمال زدید میتوانید این میوه خوشمزه را پیدا کنید و پیری خود را به تاخیر بیندازید
میوه ای شبیه شاه توت و توت فرنگی است و به رنگ زرد یا سرخ مایل به سیاه یافت می شود. میوه تمشک ترش مزه بوده و به صورت خام یا پخته، شربت، کمپوت و ... خورده می شود. بوته تمشک در مناطق گرم و مرطوب، در جنگلها و صحراها می روید و گاهی آن را می کارند.
نامهای دیگر تمشک، توت وحشی و سه گلی است. ساقه های تمشک نرم و به رنگ قرمز و دارای خارهای دراز است. برگهای آن متفاوت و بیضی شکل و اطراف آن کنگره کنگره و به شکل دندانه های اره ای است.
گلهای تمشک به رنگهای سفید، صورتی یا به صورت خوشه در ماههای مرداد پدیدار می شود و تا مهر دوام می آورد.
قسمتهای مورد استفاده بوته تمشک عبارتند از : میوه ، برگ، تخم ، دانه و گل .
خواص
1- جوشانده 25 گرم از برگهای تمشک در یک لیتر آب برای درمان انسداد مجاری ادرار مفید است.
2- تمشک سرشار از ویتامینهای C و K است و دارای خواص خنک، نرم کننده و ضد اسکوربوت می باشد.
3- تمشک خون را تصفیه می کند و برای کسانی که به روماتیسم مبتلا هستند، بسیار مفید است.
4- تمشک یبوست مزاج را معالجه می کند.
5- تمشک برای تسکین درد سودمند است، زیرا تمشک دارای اسید سالسیلیک می باشد.
6- تمشک خون را قلیائی می کند و قند آن برای مبتلایان به مرض قند مفید است.
7- شربت تمشک برای بیماران مبتلا به سرخک و مخملک تجویز شده است.
8- تخم و دانه ای که درتمشک وجود دارد، اغلب با دندان نیز خرد نمی شود، ولی وقتی خورده شود درمعالجه ی یبوست و خشکی مزاج به طور طبیعی بسیارمؤثر است و سبب می شود که یبوست به کلی رفع گردد.
9- شربت تمشک، مخلوط با آب برای رفع تب تجویز شده است.

10- خوردن تمشک برای مبتلایان به مرض قند( دیابت)، تبهای صفراوی، التهاب مجاری ادرار، گلو درد( آنژین ) مفید است.
11- جوشانده 20 تا 50 گرم گل تمشک یا برگ تمشک در یک لیتر آب برای درمان ترشحات زنانگی، خونریزی در فواصل قاعدگی ، اخلاط خونی، وجود خون در ادرار، گریپ، گرفتگی صدا، آب آوردن نسوج و بیماریهای پوستی اثر شفا بخش دارد. جوشانده را بعد از هر وعده ی غذا یک استکان می خورند.
12- جوشانده گل یا برگ تمشک( به روشی که گفته شد) در استعمال خارجی برای درمان زخمهای دهان، ورم لثه، درد گلو و ورم لوزه ها بکار می رود و بیمار با غرغره کردن این جوشانده دهان را می شوید.
13- جوشانده برگ تمشک اسهال و ورم روده را معالجه می کند، بدین منظور باید 40 تا 50 گرم برگ خشک تمشک را در یک لیتر آب سرد بخیسانید و به مدت 10 دقیقه آن را جوشانده و سپس بگذارید 10 دقیقه دم بکشد. پس از صاف کردن، روزی سه بار، هر بار یک فنجان آن را بین غذاهای اصلی بنوشید.
14- جوشانده فوق برای تسکین درد معده از هر نوع که باشد مانند ترشی معده، نفخ و گاز شکم و تشنج معده مؤثر است.
15- خوردن جوشانده برگ تمشک به مقدار 3 تا 4 فنجان در روز و بین غذاهای اصلی، بند آوردن ادرار را معالجه می کند وبهترین دارو بر ضد درد کیسه مثانه است.
16- اگر 40 تا 50 گرم برگ خشک تمشک را در یک لیتر آب بریزید و آن را به مدت 5 تا 10 دقیقه جوشانده و پس از 10 دقیقه دم کشیدن و صاف کردن آن، به مقدار 3 فنجان در روز بین غذاهای اصلی بنوشید، دردهای نقرسی و بسیاری از انواع رماتیسم را آرام می کند.
17- اگر 100 گرم برگ خشک تمشک را به مدت 10 دقیقه بجوشانید و پس از دم کشیدن و صاف کردن آن را به عنوان محلول شستشو برای شستن بیماری برفک، جوشهای صورت و یا هر نوع تحریکات دیگر پوست به کار ببرید ، اثر شفابخش دارد.
18- تمشک دارای خاصیت ضد عفونی کننده است.
19- تمشک به علت دارا بودن ویتامینهای C و K برای اوره و فشار خون مفید است.
20- برای معالجه کک و مک، ابتدا صورت را خوب بشوئید و سپس ورقه نازکی از تمشک به مدت یک ساعت روی صورت بمالید. این کار را چند بار تکرار کنید تا کک و مک صورت از بین برود.
21- برگ تازه تمشک را اگر بپزند و روی محل بیماریهای پوستی قرار دهند، بیماری را التیام می دهد.
22- گوشت پردانه تمشک، دارای خواص توت فرنگی است و ترشی خون را از بین می برد.
23- تمشک،عرق آور است؛ لذا بهترین زهکش سوراخهای پوست است.
تمشک گرفتگی صدا را بر طرف میکند
جوشانده 20 تا 50 گرم گل تمشک یا برگ آن در آب گرفتگی صدا را رفع می کند.
به گزارش خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا) – تمشک با نام علمی Rubus fruticsos گیاهی است با برگ های 3 تا 5 برگچه ای و خارهایی که بر روی دمبرگ برگها واقع هستند.
برگچه ها در هر دو سطح فوقانی و تحتانی دارای کرک هایی خشن هستند گل های آن سفید رنگ و میوه گیاه سیاه رنگ است.
تمشک در حاشیه شمال کشور در جنگل های گیلان به حالت خودرو رویش دارد و برگ و میوه آن دارای خواص دارویی هستند.
برگ تمشک محرک، مقوی و داروی گوارش است و میوه آن دارای ویتامین های A,B,C,E مواد معدنی و روغنی فرار است.
دمکرده برگ تمشک به صورت غرغره برای زخم های دهان و گلودرد و از محلول دمکرده آن برای شستن زخم استفاده می شود و می توان آن را به طور منظم برای تسکین و ترمیم زخم های واریس به کار برد.
جوشانده برگ تمشک به دلیل داشتن اسانس ویژه اثر مسکن و تا حدی خواب آور دارد. اگر 500 گرم میوه تمشک را در یک لیتر سرکه به مدت دو هفته خیسانده و سپس صاف کرد، این محلول غلیظ قرمز رنگ را می توان به شربت سرفه یا محلول غرغره برای گلودرد اضافه کرد.
شربت تمشک برای بیماران مبتلا به سرخک و مخملک مفید است، اگر برگ تازه تمشک پخته و روی محل بیماریهای پوستی قرار گیرد، بیماری
توت سفید
توت سفید سرشار از املاح معدنی، تانن، مواد چربی و ویتامینهای A و C است. جوشانده پوست خشک شاخههای جوان و تازه درخت این میوه، ملین و روانکننده است. مواد غذایی توت سفید وقتی جذب بدن میشود که صبح ناشتا یا عصر در فاصله غذایی ظهر و شام یعنی درست زمانی که معده خالی است، مصرف شود.
میوه توت چه خشک و چه تازه دوست کبد و طحال است. جوشانده پوست ریشه و برگ توت، ادرار را زیاد میکند و شیره برگهای آن در گذشته به عنوان تببر و التیامدهنده زخم استفاده میشد. عصاره برگ توت یک ضدسم قوی است. هر 100گرم توت سفید تازه حدود 60 کالری انرژی دارد و قند آن باعث چاقی نمیشود. به همین خاطر کسانی که مبتلا به مرض قند (دیابت) هستند، چای را با توت خشک میخورند.
توت به علت داشتن مواد قندی، بدن را تقویت میکند، ادرارآور، آرامبخش اعصاب و برای بیماریهای دستگاه تنفسی مفید است. خوردن توت سفید برای زخم معده نیز مفید است.
برخی از مهمترین مواد مغذی موجود در انواع توت، تأثیر آنها و مقدار مجاز مصرف روزانه عبارتند از:
پروتئین: هر فنجان توت حاوی یک تا دو گرم پروتئین است. این پروتئین گیاهی برای رشد و بقای ماهیچهها و دیگر بافتها مفید است.
کلسیم: میزان توصیه شده آن روزانه 800 میلیگرم است هر فنجان توت حاوی 22 تا 46 میلیگرم کلسیم است. کلسیم در شکلگیری استخوان، دندان، لختهشدن خون، انقباض و انبساط عضلات و فعالسازی آنزیمی مفید است.
آهن: میزان توصیه شده آهن 10 تا 15 میلیگرم در روز است. هر فنجان توت حاوی 5/1 تا 1/1 میلیگرم آهن است. آهن مهمترین عنصر در شکلگیری هموگلوبین خون به حساب میآید. هموگلوبین بخشی از خون است که اکسیژن را حمل میکند. آهن در دوران رشد و بارداری هم دارای اهمیت ویژهای است. اسید الاژیک موجود در انواع توت، از رشد سلولهای سرطانی جلوگیری میکند.
ویتامین A: میزان توصیه شده 1000ـ 800واحد است. یک فنجان توت، حاوی 90واحد ویتامین A است. ویتامین A در رشد و ترمیم بافتها و در بینایی نقش دارد.
ویتامین B1: میزان توصیه شده برای ویتامینb1.
1/1 ـ 5/1 میلیگرم در روز است. هر فنجان توت حاوی 04/0 میلیگرم ویتامین B1 است.
ویتامین B2 : میزان توصیهشده برای ویتامینb2.
1/5 میلیگرم در روز است. هر فنجان توت 11/0 ـ 06/0 میلیگرم ویتامین B2 را تأمین میکند.
ویتامین B3 : میزان توصیه شده ویتامینb3.
19 ـ15 میلیگرم در روز است که هر فنجان توت دارای 1/1 ـ 6/0 ویتامین B3 است.
ویتامینهای گروه B در عمل آنزیمها، سوخت و ساز انرژی و ساخت بافتها حائز اهمیت هستند. این ویتامینها به تولید انرژی از گلوکز کمک میکنند همچنین جذب پروتئین را کنترل میکنند.
ویتامین C: میزان توصیه شده ویتامین C روزانه 40 میلیگرم در روز است که هر فنجان توت دارای 8/8 ـ 20 میلیگرم ویتامین C است. ویتامین C برای ساخت و بقای استخوانها، غضروف وعروق خونی ضروری است
میوههای خشک
محققین دریافتهاند که خوردن میوههای خشک حداقل دو بار در هفته تاثیر بسیار زیادی بر سلامت قلب انسان دارد.
به گزارش سرویس بهداشت و درمان خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه مرکزی، بر اساس اظهار نظر کنگره جهانی بیماریهای قلب و عروق مصرف میوههای خشک به اندازه هشت گرم در هفته خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را تا حدود 11 درصد کاهش می دهد.
این میوههای خشک شامل گردو، بادام، پسته شامی و از این قبیل می باشند.
تحقیقات نشان داده است که خوردن مقدار کمی از این میوهها پنج بار در هفته تاثیر بسیار اندکی در افزایش وزن دارد.
آزمایشات نشان دادهاند که مصرف خشکبار برای جلوگیری و کاهش گرفتگی رگها و عروق تا چه اندازه اهمیت دارد.
از آنجایی که خطر ابتلا به بیماریهای قلبی در افراد چاق و یا سیگاری بسیار زیاد است، با مصرف خشکبار میزان بیمارهای قلبی عروقی در میان این افراد به مراتب کمتر از افرادی است که خشکبار در رژیم غذایی آنها گنجانده نشده است.
همچنین مصرف مقدار متعادل از خشکبار، ریسک سکته مغزی را نیز کاهش می دهد. اما تصور نکنید که می توانید چاق باشید، فشار خون داشته، جلوی تلویزیون بنشینید و انتظار داشته باشید که خوردن خشکبار شما را از ابتلا به بیماریهای قلبی و یا سکته محافظت کند.
تحقیقات دیگری که در مورد مصرف خشکبار به عمل آمده نشان می دهد که بعد از مدت شش ماه استفاده پی در پی از خشکبار تنها حدود یک پوند (نیم کیلو) به وزن افراد اضافه شده است که با توجه به میزان کالری موجود در این مواد خوراکی انتظار میرفت این مقدار حدود 10 پوند (5 کیلو) باشد که این مطلب بیانگر مفید بودن استفاده از این نوع مواد خوراکی نیز هست
خواص دارویی گریپ فروت
میوه ای برای شکنندگی مو ،گریپ فروت، میوه ای است شبیه پرتقال، ولی درشت تر از آن و درون آن به رنگ های سفید، صورتی و قرمز پرورش می یابد و گاه به اندازه یک طالبی بزرگ رشد می کند.
میوه گریپ فروت دارای پوست زرد روشن است. قسمت هایی که از درخت گریپ فروت مورد استفاده غذایی و پزشکی قرار می گیرد عبارتند از: میوه و گل
خواص:
گریپ فروت ، اشتها را تقویت می کند.
گریپ فروت، عمل هضم را آسان می نماید و جریان عصیر (شیره) معدی و ترشح کیسه صفرا را سرعت می بخشد.
گریپ فروت، دارای ویتامین «ث» است. این ویتامین در حفظ سلامت قلب و عروق بدن موثر است.
گریپ فروت، به تولید قند و مواد حیاتی دستگاه بدن کمک می کند.
گل های گریپ فروت از نظر طبی خاصیت ضد تشنج و لرز دارد و آن را دم می کنند و در موقع تشنج و تب می نوشند.
اگر گریپ فروت را صبح ناشتا بخورند، خواص ادرار آور آن زیاد می شود و سموم از بدن خارج می کند.
گریپ فروت خون را تصفیه می کند و کلیه و کبد را پاک می نماید.
گریپ فروت، ضد خونریزی و بواسیر است.
گریپ فروت میوه ای خنک است و عطش را رفع می کند.
گریپ فروت اختلال های مفصلی را درمان می کند.
گریپ فروت، برای کسانی که موهای سرشان می شکند، تجویز می شود.
گریپ فروت، برای کسانی که عفونت های ریوی و تب خیز دارند مفید است.
گریپ فروت علاوه بر مواد معدنی ( آهن و کلسیم) دارای ویتامین های آ، ب1، ب2، پ پ، ث است.
تأثیر منفی گریپ فروت بر داروهای ضد افسردگی و.....
ـ مصرف مرکبات به سبب داشتن ویتامین «ث» برای پیشگیری از سرماخوردگی توصیه می شود. گریپ فروت نیز برای سرما خوردگی خوب است و در فصل زمستان مصرف فراوانی دارد. این میوه آنتی اکسیدان و لیکوپن دارد، ولی مصرف آن به همراه برخی داروها (داروهای ضد تشنج، ضد افسردگی و بی نظمی ضربان قلب) خطرناک است. آب گریپ فروت بر آنزیمهای خاصی که این داروها در روده و کبد تجزیه می کنند تأثیر می گذارد و سبب بروز عوارض جدی دارویی می شود.
البته هنوز ماده یا مواد شیمیایی که به شکل مشخص مسئول این تداخل باشد در اب گریپ فروت شناخته نشده است
گریپ فروت میوه ای بزرگ
دلیل اینکه این میوه را گریپ فروت می نامند آن است که میوه آن مانند انگور بصورت جمعی تا دوازده تا بر روی شاخه می روید . این میوه که یکی از مرکبات می باشد بیشتر از 4000 سال پیش در هند و مالزی کاشته می شده است ولی تا قرن شانزدهم میلادی در دیگر کشورها ناشناخته مانده بود تا اینکه اسپانیائیها آنرا به کشورهای دیگر بردند .
جالب است که بدانید آمریکا 97% مصرف گریپ فروت دنیا را تامین می کند و تنها ایالت فلوریدا و تگزاس با هم 90% گریپ فروت آمریکا را تولید می کنند .
درخت گریپ فروت به اندازه درخت پرتقال و ارتفاع آن تا 12 متر می رسد برگهای آن سبز و گل آن سفید است . میوه گریپ فروت درشت تر از پرتقال و پوست آن هنگامیکه رسیده باشد نازک و برنگ زرد روشن است . اگر در چیدن گریپ فروت تاخیر شود پوست آن کلفت شده و قسمت سفیدی زیر پوست ضخیم می شود و مقدری از آب خود را از دست می دهد . گریپ فروت رسیده ترش و شیرین و کمی تلخ می باشد . نوعی از گزیپ فروت که در شمال ایران می روید چون داخل آن قرمز رنگ است به آن توسرخ می گویند .
گریپ فروت در حال حاضر در چین ، هند ، خاورمیانه و در ایران هم در شمال و هم جنوب پرورش داده می شود.
گریپ فروت در تمام طول سال در بازار وجود دارد ولی فصل آن از ژانویه تا می می باشد . گریپ فروت، میوه ای توپر، خوش طعم و مغذی است.
جالب است بدانیم :
نصف یک گریپ فروت متوسط حاوی :
افزون بر ۵۰ درصد مقدار مجاز خوراکی توصیه شده ویتامین C را در بردارد.
۳۲۵ گرم پتاسیم
۲۵ میکروگرم فولات
۴۰ میلی گرم کلسیم
۱ میلی گرم آهن دارد
انواع سرخ و صورتی میوه ی یاد شده سرشار از بتاکاروتن است که بدن، آن را به ویتامین A تبدیل می سازد.
یک فنجان حاوی گریپ فروت شیرین نشده(بدون شکر) به مقدار ۹۵ میلی گرم ویتامین C (بیش از ۱۵۰ درصد مقدار مجاز خوراکی توصیه شده) دارد، هم چنین بسیاری از سایر مواد مغذی در چنین میوه ی تازه ای جای گرفته است.
درگذشته، بسیاری از مردم، ازخوردن گریپ فروت بدون شکر، به خاطره عصاره ی تلخ و ترش آن، خودداری می کرده اند، ولی به طور معمول با آمیختن آب گریپ فروت سرخ یا صورتی با سفید، مزه ی شیرین حاصل می شود.
اگر آب پرتقال یا گریپ فروت را با هم در آمیزیم، نوشابه ای نیروبخشی پدید می آید که نیاز به شیرین کردن ندارد.
به موجب برنامه های پرهیز(رژیم) غذایی که طی سال ها از سوی سازمان نظارت برمواد غذایی و دارویی آمریکا تنظیم یافته، معلوم شده است که گریپ فروت از قدرت بی نظیری برای سوزاندن و از بین بردن چربی ها برخوردار است. البته این ادعا، صحت ندارد چرا که هیچ ماده ی خوراکی توانایی چنین کاری را ندارد. افرادی که رژیم گریپ فروت پیروی می کنند، دچار کاهش وزن می شوند؛ اما این بدان جهت است که آن ها مواد غذایی دیگر را کم تر می خورند و این عمل به کاستی های غذایی می انجامد. حتی اگر این گونه باشد، گریپ فروت، میوه ی مفیدی برای متعادل ساختن وزن بدن شمرده می شود؛ ومقدار زیاد فیبر گیاهی اش، گرسنگی را فرو می نشاند.
چنان چه می خواهید از وزنتان بکاهید، روزانه پیش از هر خوراکی، آن را بخورید تا جلوی پرخوری تان را بگیرد، در ضمن میان وعده ی ایده آلی به شمار می رود.
جالب این که گریپ فروت سرشار از پکتین (الیاف گیاهی حل شدنی ) است که به کاهش کلسترول خون کمک می کند. وانگهی، پژوهش های اخیرحاکی از آن است که میوه ی مورد بحث دارای مواد دیگری است که از بروز بیماری های پیش گیری می کند . به عنوان مثال، گریپ فروت های سرخ وصورتی، سرشار از لیکوپن هستند واین ماده، یک ماده ی ضد اکسید کننده است که به نظر می آید خطر بزرگ شدن پروستات را تقلیل می دهد.
پژوهندگان هنوز ساز و کار ( مکانیسم ) عمل کرد لیکوپن را نشان نداده اند ، لیکن بررسی ۶ ساله ی دانشگاه هاروارد که توسط ۴۸۰۰۰ پزشک و سایر کارشناسان بهداشت صورت گرفت ، حکایت از آن داشته است که مصرف هفته ای ۱۰ وعده مواد غذایی سرشار از لیکوپن ، سبب کاهش ۵۰ درصد سرطان پروستات می شود .
از دیگر مواد گیاهی موجود در گریپ فروت ، می توان از اسیدفنولیک نام برد که مانع تشکیل نیتروزامین ، مواد سرطان زا ، بالیموندیدترپن و مونوترپن می شود.
مواد مذکور موجب تولید آنزیم هایی می شوند که در جلوگیری از پیدایش سرطان اثر دارند و نیز بیوفلاونویید که از عمل کرد هورمون هایی که باعث رشد غده ( تومور ) می شود ، جلوگیری می کند .
گروهی از مبتلایان به آماس مفصل رماتیسمی ، سرخریش ( لوپوس ) و شماری دیگر از مبتلایان به اختلالات التهابی دریافته اند که گویی مصرف هر روزه ی گریپ فروت نشانه های مرضی شان را تقلیل می دهد . تصور می رود که این ویژگی از مواد شیمیایی گیاهی که مانع ایجاد پروستاگلاندین یعنی ماده ی آماس زا می گردد ، ناشی می شود .
افرادی که به مرکبات حساسیت دارند ، احتمالا در برابر گریپ فروت نیز از خود حساسیت نشان می دهند . این حالت ممکن است به خاطر خود میوه یا روغن موجود در پوست آن باشد .
دانستنی های افزون تر درباره ی گریپ فروت صورتی :
ترشی نشاط آور ، پرآبی و کالری جزیی گریپ فروت توأم با ویژگی های مذکور موجب آن گشته است که گریپ فروت صورتی ، به صبحانه ای مورد علاقه و یکی از مواد خاص سالاد در آید .
شیوه ی انتخاب گریپ فروت صورتی :
سعی کنید گریپ فروت های گرد ، صاف و سنگین را بردارید ( چون آبدارند ) . گریپ فروت هایی که پوست شان زبر بوده ، یا پفی و نرم ، و یا یک طرف شان نوک تیزست، نامرغوب هستند . گریپ فروت های براق که دو طرف شان اندکی صاف باشد ، مرغوب ترند. رنگ حنایی یا سایر کاستی های پوستی گریپ فروت بی اهمیت است و در کیفیت میوه تأثیر ندارد .
امکان دارد در دمای اتاق بتوانید بوی خوش ، دل نواز و ملایم میوه ی مورد نظر را تشخیص دهید ، لیکن چنان چه میوه سرد باشد ، رایحه ی مزبور به مشام نمی رسد .
روش نگه داری گریپ فروت :
گریپ فروت را می توان تا یک هفته در دمای اتاق نگه داشت و در صورتی که به جای سرد کردن ، آن را گرم کنید ، پر آب تر می شود . چنان چه بخواهید میوه را به مدت زیادتری نگه داری کنید ، آن را باید در جامیوه ای بگذارید و در این صورت بین شش تا هشت هفته سالم می ماند . قبل از آب گرفتن یا خوردن ، گریپ فروت را در دمای اتاق قرار دهید .
گریپ فروت سفید :
این نوع میوه به خاطر رنگ گوشت ، نه پوستش که زرد رنگ است ‹‹ سفید ›› نام دارد ( سایر اقسام گریپ فروت ها هم به سبب رنگ گوشت خود ، ‹‹ قرمز ›› ، ‹‹ صورتی ›› یا ‹‹ یاقوتی ›› نامیده می شوند ) . انواع گریپ فروت های سفید که تخم دارند ، بیش تر برای تهیه عصاره استفاده می شوند . تمام دانستی های مربوط به گریپ فروت صورتی در مورد گریپ فروت سفید نیز صادق است .
خواص دارویی :
سرشار از ویتامین C و پتاسیم است.
منبعی غنی از فولات، آهن، کلسیم و سایر مواد معدنی می باشد
انواع سرخ و صورتی آن انباشته از کاروتن یعنی زمینه ساز ویتامین A است.
فیبر گیاهی اش فراوان ولی مقدار کالری اش جزئی است.
دارای بیوفلاونوید و شماری دیگر از مواد گیاهی است که از انسان در مقابل بروز سرطان و بیماری های قلبی مراقبت می کنند.
میوه ی گریپ فروت ، اشتها را تقویت می کند .
گریپ فروت ، عمل هضم را آسان می کند و جریان عصیر معدی و ترشح کیسه ی صفرا را سرعت می بخشد .
گریپ فروت دارای ویتامین های C و P است . این دو ویتامین در حفظ سلامت قلب و عروق بدن مؤثرند .
گریپ فروت به تولید قند و مواد حیاتی دستگاه بدن کمک می کند .
گل های گریپ فروت ، خاصیت ضد تشنج و لرز را دارد و دم کرده ی آن را موقع تشنج زکام و تب می نوشند .
اگر گریپ فروت را صبح ناشتا بخورند ، خواص ادرارآور آن زیاد می شود و سموم را از بدن خارج می کند .
گریپ فروت ، خون را تصفیه می کند و کلیه و کبد را پاک می سازد .
گریپ فروت ، ضد خون ریزی بواسیر است .
گریپ فروت ، میوه ای خنک است و عطش را رفع می کند .
گریپ فروت ، اختلالات مفصلی را درمان می کند .
گریپ فروت ، برای کسانی که موهای سرشان می شکند ، تجویز می شود .
گریپ فروت ، برای کسانی که عفونت های ریوی و تب خیز دارند مفید است .
گریپ فروت ، علاوه بر مواد معدنی ( آهن و کلسیم ) دارای ویتامین های A ، P ، B1 ، B2 ، B3 و C است .
گریپ فروت ، داروی خواب است . اگر می خواهید خواب خوش و سنگین داشته باشید یک گریپ فروت و یا آب آنرا گرفته قبل از رفتن به رختخواب آنرا بخورید .
گریپ فروت ، ضد سرماخوردگی است و تب را پائین می آورد در هنگام سرماخوردگی و تب آب گریپ فروت بنوشید .
مهمترین کاربرد گریپ فروت برای جلوگیری و درمان بیماری قلبی است و گریپ فروت شفابخش قلب است زیرا کلسترول را پائین آورده و رگ ها را از وجود چربی ها و مواد رسوب کرده پاک می کند و پیشرفت تصلب شرائین را متوقف می سازد .تحقیقاتی که جدیدا روی بیماران مبتلا به کلسترول بالا انجام شده است نشان داده است که مصرف 2 عدد گریپ فروت در روز کلسترول خون را بطور متوسط 10% پائین می آورد و حتی مقدار Hdl را که چربی مفید است بالا می برد . بنابراین کسانیکه مبتلا به عارضه کلسترل بالا هستند باید گریپ فروت را با پوست مصرف کنند زیرا پکتین و ویتامین P در قسمت سفیدی پوست گریپ فروت وجود دارد .
مضرات :
امکان دارد در افراد حساس به مرکبات، واکنش حساسیت زا ایجاد کند.
گریپ فروت را نباید بهمراه تعدادی از داروها خورد زیرا اثر آنها را چند برابر می کند مثلا کسیکه داروی فشار خون مصرف می کند اگر آنرا با گریپ فروت بخورد اثر دارو زیادتر شده و شخص فشار خونش بشدت پائین می آید و خطرناک است.
|
خیار ، یک معجزه الهی
نام علمی: Cucumis sativus L خیار گیاهی است علفی یک ساله, دارای ساقه خوابیده و برگهای بزرگ است. بوته خیار , پیچک دار, با گلهای زرد و دو نوع نر و ماده, واقع روی یک پایه و میوه سبز رنگ و دارای انواع متعددی است.
ترکیبات شیمیایی :
خیار دارای مواد ازته و هیدروکربنه و مواد گوگردی و کمی چربی , دارای املاحی از قبیل منگنز, کربنات کلسیم , سلولز است. در روغن دانه خیار که رنگ آن زرد روشن با طعمی شبیه به طعم روغن زیتون است , اسیدهای چرب اشباع شده مانند اسید استئاریک, اسید پالمیتیک و اسیدهای اشباع نشده مانند اسید اولئیک و اسید لینولئیک وجود دارد.
خواص و اثرات دارویی :
طبع خیار سرد و تر(مرطوب) است. خیار داری خواص مدر ، نرم کننده و ملین ، مسهل ، دافع کرم کدو ، ضد تشویش و دلهره ، ضد بی خوابی ، ضد ناراحتیهای عصبی ، مسکن حرارت و تشنگی است. تخم خیار خواب آور ، آرام بخش ، زرداب آور , مدر بول , ضد کرم ملایم , تصفیه کننده خون , حل کننده اوراتها و اسید اوریک و جلا دهنده است. خیار در موارد ناراحتیهای جلدی ، دفع سموم و چربیهای مضر، درمان دردهای کلیه، نقرس، باد مفاصل، رماتیسم، رفع چاقی و فشار خون، تبهای عفونی و شدید ، التهابهای درونی ، سنگهای کلیه و مثانه, تبهای صفراوی, یرقان زرد , رفع التهاب جگر و معده به کار میرود. خیار برای بیماران مبتلا به دیابت و یرقان خوب است و باعث تقویت کبد و رفع تشنگی مینماید و برای خرد کردن سنگهای کلیه و مثانه مؤثر میباشد . خیار را میتوان در موارد سوزش ادرار به کار برد. خیار را بعنوان مدر و برای رفع تبهای صفراوی و یرقان بکار میبرند مخصوصاً موقعی که خیار زرد شده و رسیده باشد در این صورت مزه اش ترش میباشد و خاصیت زرداب در آن بیشتر است. تخم خیار مدر است و برای اورام کبد خوب است . آب خیار بطور مالیدنی و برای رفع خارش بکار میرود. مواد غذایی خیار خیلی کم است و سلولز زیاد دارد. خیار را بطور سالاد قبل از غذا میل مینمایند. پوست خیار ویتامین C دارد خیارهای تازه و لطیف را بدون اینکه پوست بکنید به قطعاتی که برای ماشین آب میوه گیری مناسب است درآورید و با کمک رندههای معمولی آن را رنده کنید آبش را بگیرید. آب خیار بی مزهاست . آب خیار را میتوانید با آب سیب و هویج و کرفس بخورید سال هاست آب خیار را در معالجهٔ کلیه مصرف میکنند زیرا کلیهها را شستشو میدهد و نیز در رژیم لاغری و تخلیه آن مصرف میشود. خیار دارای ویتامینهایA و B و C و کلروفیل و ده نوع املاح معدنی است. خیاری که زیاد آب داشته باشد چندان غذاییت ندارد ولی با داشتن سلولز زیاد برای رفع یبوست مفید است. آب خیار سبز را برای اکثر تبهای عفونی و شدید و التهابهای درونی مصرف مینمایند. برای مبتلایان به یرقان جوشانده پوست خیار برای چند روز نافع میباشد. خوردن ۱۰ گرم پوست خشک شده خیار سبز ، زایمان را آسان میکند، ولی زنان حامله قبل از درد زایمان از مصرف آن باید خودداری نمایند. مالیدن پوست خیار بر روی لکههای صورت مفید است. خیار سرشار از ویتامین C است خاصیت غذایی آن کم و خیلی خنک و شدیدترین عطشها را آناً فرو مینشاند و خواب آور است . یک قاشق غذا خوری پودر تخم خیار را در یک استکان آب معمولی حل کرده به عنوان داروی خواب آور و آرام بخش هر شب قبل از خواب تناول نمایند. آب خیار دارای اثر حل کننده و دفع اسید اوریک ، تصفیه کننده خون و ضد سم دارد. طعم ناپسند دارد. اثرات درمانی بسیار خوبی در رفع ناراحتیهای جلدی و تأمین شادابیت پوست بدن در استعمال خارجی دارد. جهت رفع خارش پوست مقداری خیار را خوب شسته پوست آن را بگیرند و سپس باقیمانده آن را نرم کوبیده به صورت ضماد بر پوست قرار دهند و تا تسکین خارش روزی چند مرتبه ادامه دهند. به عنوان آرام بخش ، ضد تشویش و دلهره ، ضد ناراحتیهای عصبی و ضد بی خوابی تخم خیار را نرم کوبیده بالغان هر وعده حداکثر ۵ گرم(یک قاشق غذا خوری) تناول نمایند. برای درمان بی خوابی فقط شبها یک یا دو قاشق چای خوری با کمی شکر تناول نمایند.
مضررات :
خوردن خیار با پوست , مخصوصاً اگر تر و تازه نباشد, دیر هضم بوده و باد معده و قولنج ایجاد میکند, برای معدههای ضعیف و سوءهاضمه ضرر دارد و جهت دفع ضرر باید با عسل یا مویز یا رازیانه خورد. اگر خیار خیلی رسیده و زرد شده باشد خوردن آن تولید دل درد میکند همچنین کسانی که طبع صفراوی و دموی دارند این خیار به آنها نمیسازد و باعث تحریک دل درد میشود .برای هضم بهتر خیار باید آن را با روغن زیتون و کمی سرکه و بهتر است با آبلیمو و نمک به صورت سالاد در آورده و مصرف نمایند.
|
|
|
گوجــه سبــز
فصل بهار که از راه میرسد، میوههای خوشمزه و متنوع یکی پس از دیگری به بازار میآیند
یکی از این میوهها – که معمولا در دومین ماه بهار به وفور یافت میشود – گوجهسبز است.
میگویند این میوه قدمتی 2هزار ساله دارد و در نواحی معتدل بهخوبی رشد میکند.
گوجهسبز به سرعت میرسد و مدت نگهداری آن در یخچال هم حدود یک هفته است. هر چه از این مدت بیشتر بگذرد، گوجهسبز تردوترش، زردتر شده و بافتی نرم و طعمی شیرینتر پیدا میکند.
گوجهسبز علاوه بر آنکه بهصورت خام مورد استفاده قرار میگیرد، در پخت آش و خورش نیز بهکار میرود.
گوجهسبز رسیده دارای آب فراوان، مقدار زیادی ویتامین، املاح و مواد معدنی مختلف مانند ویتامین C (اسید اسکوربیک)، ویتامینهای A، B، کلسیم، آهن، پتاسیم، اسیدمالیک، اسیدسیتریک و اسیدبنزوئیک است.
خواص درمانی
گوجهسبز باعث کاهش فشار خون، چربی خون و حذف رسوبات از خون و تنظیم عملکرد معده و روده میشود.
خوردن گوجهسبز برای بانوان شیرده مفید بوده و شیر آنها را زیاد میکند.
گوجهسبز سبب تعادل اسیدوباز در جریان خون میشود؛ در نتیجه در درمان حالت اسیدی خون مفید است.
بعضی از محققان بر این عقیدهاند که گوجهسبز خاصیت ضدقارچی و ضدباکتریایی نیز دارد.
بهخاطر وجود ویتامین C یا همان اسید اسکوربیک در گوجهسبز، خوردن آن را به مبتلایان به نقرس توصیه میکنند.
با مصرف 100 گرم گوجهسبز، 5 درصد آهن، 13درصد ویتامینcن،3/6 درصد پتاسیم، 2/2 درصد فسفر، 1/5 درصد کلسیم، 8/2 درصد نیاسین، 5 درصد ویتامینaن و2/1درصد ویتامین B1 مورد نیاز روزانه شما تامین میشود.
البته مراقب معده خود هم باشید زیرا مصرف زیاد گوجهسبز برای بعضیها، با ناراحتی گوارشی توأم میشود.
کیوی با خواص ضد پیری گوی سبقت را ربود
متخصصان تغذیه تاکید کردند: خواص آنتی اکسیدانی میوه کیوی نسبت به سایر میوهها بسیار قویتر و بیشتر است.
این متخصصان میگویند؛ وقتی پای قدرت آنتی اکسیدانی میرسد هیچ میوهای چه به لحاظ کمیت و چه به لحاظ کیفیت نمیتواند با کیوی برابری کند.
آنتی اکسیدانها شامل ویتامینها و مواد فیتوشیمیایی موسوم به فلانوئیدها هستند که قدرت خنثی سازی عملکرد مولکولهای مخرب و بیماری زا تحت عنوان رادیکالهای آزاد را دارند.
مولکولهای رادیکال آزاد میتوانند باعث بروز بیماریهای مزمن و پیری در افراد شوند.
مصرف و جذب بیشتر آنتی اکسیدانها میتواند در پیشگیری از بروز انواع خاصی از سرطانها، بیماریهای قلبی و علائم پیری موثر واقع شوند.
مواد غذایی غنی از آنتی اکسیدانها مانند کیوی در بین عموم مردم و مصرف کنندگانی که در جستجوی راههایی برای مصرف مواد غذایی طبیعی و سالم علاوه بر داروها هستند، طرفداران زیادی دارند.
نتایج این تحقیقات در مجله کالج آمریکایی تغذیه منتشر شده است.
در این تحقیق، پژوهشگران مرکز تغذیه اطفال آرکانزاس در دپارتمان کشاورزی آمریکا یک مطالعه مقایسهای را بین کیوی، انگور قرمز و توت فرنگی انجام دادند که همگی از منابع غذایی آنتی اکسیدانها هستند.
نتایج تحقیقات نشان داد که متابولیسم آنتی اکسیدانهای موجود در کیوی بسیار ساده تر انجام گرفته و راحتتر جذب جریان خون میشوند.
با این حال دانشمندان هنوز نمیدانند که طی کدام مکانیسم آنتی اکسیدانهای کیوی راحتتر و بهتر در بدن عمل میکنند.
استرس ، مواد مضر و کمبود خواب ، روی بدن انسان اثر می گذارد. هر کس که می خواهد به این وضع گرفتار نشود،باید در روز 4 عدد کیوی بخورد. در مورد مقدار ویتامین C لازم، بین دانشمندان توافق نظر وجود ندارد. بعضی معتقدند که کمبود ویتامین C را باید از طریق خوردن قرص های ویتامین C تأمین کرد. عده ای از متخصصین بر این عقیده اند که برای پیش گیری از تب، ناراحتی های معده و روده، بی حالی و خستگی، سرفه های شدید و زکام که در اثر وجود باکتریها بروز می کند، مصرف 150 میلی گرم ویتامین C بهترین راه است.کیوی ، سیستم حفاظتی بدن را تقویت می کند و از بروز سرطان جلوگیری می نماید.
پادزهر سیگار
سیگاری ها نیاز به ویتامین C بیشتری دارند. زیرا مواد سمی ، مخصوصاً رادیکال های آزاد موجود در دود سیگار ویتامین ها را از بین می برد . بنابراین سیگاری ها حدوداً باید ، 40% ویتامین C بیشتری ، مصرف کنند. این مقدار با خوردن دو عدد کیوی تأمین می شود. کسانیکه زنجیروار سیگار می کشند باید جعبه، جعبه کیوی بخرند و مصرف کنند.البته در افراد سیگاری با خوردن کیوی ، ضایعات مربوط به ویتامین Cجبران میشود، ولی ضرری که کشیدن سیگار برای قلب، مجاری عروقی، ریه و سایر اندام های بدن دارد ، جبران نمی شود.
پادزهر کیوی درمقابل سمومی که در سیگاروجود دارد، ناچیز است. نوعی خاص از اسیدهای فنول به همراه ویتامین C ، برای مقابله با خطرات سرطان کارساز هستند. یکی از آنها اسید قهوه است که در کیوی با غلظت بالائی وجود دارد. حتی قهوه که نام این اسید از آن گرفته شده است، یک دهم غلظت این اسید موجود در کیوی را ندارد. اسید قهوه، مثل ویتامین C مانع تولید مواد سرطانزا در معده ، یعنی نیتروزامین ها می شود. کیوی با داشتن ویتامین C و اسید قهوه، دو ماده اساسی ضد سرطان را در اختیار می گذارد .
" مطالعات دانشمندان ایتالیایی نشان داده است که دیابتی ها که مرتب مقدار زیادی ویتامین C دریافت می کنند، میزان کلسترول و انسولین پایینی دارند. کیوی برای تامین ویتامین C منبع خوبی است."
کیوی دارای آنزیمهائی است که پروتئین ها را تجزیه می کنند. متأسفانه این آنزیم ها در معده به وسیله اسید معده از بین می روند، طوریکه در معده و روده اثری ندارد. ولی اسید معده بعد از خوردن غذاهای گوشتی و لبنی زیاد، مقداری خنثی می شود و آنزیم های کیوی می توانند مدت کوتاهی فعالیت کنند و این زمان کافی است که مواد پروتئینی به وسیله این آنزیم ها به قطعات کوچکتری تجزیه شوند و این امر عمل هضم غذاهای سنگین در معده و روده را آسانتر می کند.
چهار مرتبه خوردن کیوی در روز توصیه می شود
چهارعدد کیوی را در طول روز تقسیم کنید. مثلاً صبح، ظهر، بعدازظهر، و عصر. چون بدن انسان نمی تواند ویتامین C را ذخیره کند ، بنابراین به جای خوردن تنقلات مثل چیپس بهتر است کیوی میل نمائید !

یک نسخه از کیوی:
4 عدد کیوی و یک موز را پوست کنید، با گوشتکوب یا وسیله دیگر آنها را خرد و مخلوط کنید. 300 میلی لیتر شربت آناناس و 300 میلی لیتر آب سیب را با آن مخلوط کنید و مصرف نمائید
کیوی
سیستم حفاظتی بدن را تقویت می کند و از بروز سرطان جلوگیری می نماید. کیوی برای تامین ویتامین C منبع خوبی است. کیوی دارای آنزیمهائی است که پروتئین ها را تجزیه می کنند. در افراد سیگاری با خوردن کیوی ، ضایعات مربوط به ویتامین C جبران می شود.
استرس ، مواد مضر و کمبود خواب ، روی بدن انسان اثر می گذارد. هر کس که می خواهد به این وضع گرفتار نشود، باید در روز 4 عدد کیوی بخورد. در مورد مقدار ویتامین C لازم، بین دانشمندان توافق نظر وجود
ندارد. بعضی معتقدند که کمبود ویتامین C را باید از طریق خوردن قرص های ویتامین C تأمین کرد. عده ای از متخصصین بر این عقیده اند که برای پیش گیری از تب، ناراحتی های معده و روده، بی حالی و خستگی، سرفه های شدید و زکام که در اثر وجود باکتریها بروز می کند، مصرف 150 میلی گرم ویتامین C بهترین راه است. کیوی ، سیستم حفاظتی بدن را تقویت می کند و از بروز سرطان جلوگیری می نماید.
پادزهر سیگار
سیگاری ها نیاز به ویتامین C بیشتری دارند. زیرا مواد سمی ، مخصوصاً رادیکال های آزاد موجود در دود سیگار ویتامین ها را از بین می برد . بنابراین سیگاری ها حدوداً باید ، 40% ویتامین C بیشتری ، مصرف کنند.
این مقدار با خوردن دو عدد کیوی تأمین می شود. کسانیکه زنجیروار سیگار می کشند باید جعبه، جعبه کیوی بخرند و مصرف کنند. البته در افراد سیگاری با خوردن کیوی ، ضایعات مربوط به ویتامین C جبران می شود، ولی ضرری که کشیدن سیگار برای قلب، مجاری عروقی، ریه و سایر اندام های بدن دارد ، جبران نمی شود.
پادزهر کیوی درمقابل سمومی که در سیگاروجود دارد، ناچیز است. نوعی خاص از اسیدهای فنول به همراه ویتامین C ، برای مقابله با خطرات سرطان کارساز هستند. یکی از آنها اسید قهوه است که در کیوی با غلظت بالائی وجود دارد. حتی قهوه که نام این اسید از آن گرفته شده است، یک دهم غلظت این اسید موجود در کیوی را ندارد.
اسید قهوه، مثل ویتامین C مانع تولید مواد سرطانزا در معده ، یعنی نیتروزامین ها می شود. کیوی با داشتن ویتامین C و اسید قهوه، دو ماده اساسی ضد سرطان را در اختیار می گذارد .
" مطالعات دانشمندان ایتالیایی نشان داده است که دیابتی ها که مرتب مقدار زیادی ویتامین C دریافت می کنند، میزان کلسترول و انسولین پایینی دارند. کیوی برای تامین ویتامین C منبع خوبی است."
خوردن انار ، مانع گرفتگی عروق و بیماری های قلبی می شود
جام جم آنلاین: محقق فلسطینی گفت آب انار یکی از نیرومندترین آنتی اکسیدان هاست که تاثیر زیادی از پیشگری گرفتگی عروق و بیماری های قلبی دارد.
به گزارش پایگاه اینترنتی الجزیره ، دکتر فتحی عبدالهادی، کارشناس کشاورزی و باغداری درباره فواید میوه انار در شهرک کفرکنا در داخل اراضی اشغالی فلسطین گفت: تحقیقات جدید نشان می دهد انار خواص بهداشتی و پزشکی زیادی دارد و سرشار از سدیم ، کلسیم ، فسفر و ماده پولی وینول آنتی اکسیدان است.
وی اضافه کرد: انار ، بدن انسان را در برابر بیماری های قلبی ، آلزایمر و سرطان پروستات بیمه می کند.
در همین حال مصطفی ناطور ، محقق دیگر فلسطینی تاکید کرد درخت انار که در قرآن کریم نیز از آن نام برده شده ، 5هزار سال پیش در ایران کاشته می شد و نهال این درخت از ایران به بقیه کشورهای جهان رفته است.
ناطور گفت: اکنون 1.2 میلیون تن از این میوه در جهان صادر می شود.
هند اولین صادرکننده انار است و پس از هند ، ایران ، امریکا ، ترکیه ، اسپانیا ، تونس و فلسطین ، صادرکنندگان اصلی انار هستند.
انار
میوهای است سرشار از ویتامین وبه علت داشتن آهن و سایر عناصر دیگر دی هضم می باشد .خوردن دانه های انار به مراتب بهتر از نوشیدن آب اناراست . انار میوه ای است که به آن خون ساز می گویند و به همین
علت بهترین موقع برای مصرف آن صبح وقبل از صبحانه است . انار مقوی قلب ، مفرح ، دفع کننده چربی ، رفع کننده سموم اغلب عفونتهای داخلی ، دافع حرارت می باشد و خوردن انار با پرده های سفید آن شکم را دباغی میکند ، رب انار ، برگ انار در ضعف معده ، کمی اشتها ، تهوع ، ضعف عمومی ، تصفیه خون ، خاصه در دختران جوان و دررفع میگرن بسیار مفید است.
دانه های میوه ی جنگلی انار که به (نار دان)شهرت دارد در معالجه اسهال بسیار موثر است . اب انار شیرین باشکر ونشاسته برای درد سینه وسرفه توصیه می شود .
به درخت کوچکی است که پوست ساقه و تنه آن قهو های بوده و در اکثر نقاط اروپا ، نواحی مدیترانه ، آسیا و آفریقای شمالی می روید .
برگهای آن پوشیده از کرک و صاف است . گلهای آن درشت ، برنگ سفید و یا صورتی و دارای پنج گلبرگ می باشد . میوه رسیده زردرنگ ، گرد و یا بشکل گلابی است و در سطح آن پوشیده از کرک بوده و دریا طعمی مطبوع ، شیرین و یا کمی ترش است .
ترکیبات شیمیایی:
در 100 گرم میوه به مواد زیر مواد زیر وجود است :
آب 83 گرم
مواد قندی 10 گرم
مواد نشاسته ای 5 گرم
کلسیم 10 میلی گرم
فسفر 17 میلی گرم
آهن 0/8 میلی گرم
پتاسیم 195 میلی گرم
سدیم 5 میلی گرم
ویتامین آ 40 واحد
ویتامین ث 15 میلی گرم
ویتامین ب 1 0/02 میلی گرم
ویتامین ب 2 0/03 میلی گرم
ویتامین ب 3 0/2 میلی گرم
خواص داروئی میوه به :
از نظر طب قدیم ایران به شیرین کیم گرم و تر و ترش و سرد و خشک است . روغن به سرد ، تر و قابض و به دانه سرد و تر است .
1)به تقویت کنده قلب است .
2)ادرار آور است.
3)نرم کننده سینه است .
4)مقوی معده و دستگاه هاضمه است .
5)قابض است .
6)خونریزی را بند می آرود .
7)به ترش مسهل است .
8)به ترش برای تنگی نفس مفید است .
9)به ترش استفراغ را بند می آورد .
10)اسهال های ساده و اسهال خونی را درمان می کند .
11)به بهترین و مفید ترین میوه برای مسلولین است .
12)خونریزی از رحم را متوقف می کند .
13)اثر مفید روی بواسیر درد .
14)برای هضم غذا مفید است .
خواص به دانه
1- لعاب به دانه را روی زخم ها و سوختگی ها بگذارید تا باعث شفای سریع آنها شود .
2-ضد تب است .
3-اسهال خونی و ساده را درمان می کند .
4- برای درمان جراحات گلو موثر است .
5-سرفه را برطرف می کند .
6- برای درمان تورم های داخلی بدن مفید است .
7-برای التیام ترک پوست دست وبدن ، نوک پستان ، لب و بواسیر لعاب به دانه را روی موضع بمالید .
8-برای درمان خشکی زبان و دهان مفید است .
9-آفتاب زدگی را با مالیدن لعاب به دانه بر روی پوست درمان کنید .
10-جویدن به دانه برای تقویت نیروی جنسی مفید است .
خواص دم کرده گل و شکوفه به
1-سردرد را برطرف می کند.
2- مقوی معده است .
3-سینه را صاف و تقویت می کند.
4-سرفه کودکان را برطرف می سازد .
5-برای درمان بی خوابی دم کرده گل را با آّب بهار نارنج مخلوط کرده و قبل از رفتن به رختخواب بنوشید .
خواص روغن به
1)برای برطرف کردن زنگ زدن در گوش مفید است
2)سرگیجه را برطف می کند
3)برای مداوای زخم های دهان مفید است .
4)خونریزی ریوی را درمان می کند .
5)اسهال مزمن را برطرف می کند.
6)دوست کبد است و روم کبد را رفع می کند .
7)زخم روده ها را درمان می کند .
خواص برگ وشاخه های به
1)جوشانده برگ درخت به ورم چشم را مداوا می کند .
2)زخم ها را با جوشانده برگ به بشوئید .
3)قابض است .
4)ضماد برگ درخت به برای ورم چشم مفید است .
طرز استفاده:
1) شیره به : 50 گرم به را خرد کرده با 50 گرم عسل یا شکر مخلوط کنید و در یک لیتر آب جوش بریزید و آنرا روی چراغ گذاشته تا بجوشد و حجم آن به نصف تقلیل یابد .
2) شراب به : 50 رگم به خورد شده را در یک لیتر شراب ریخته و بگذارید دو هفته بماند و سپس از آن استفاده کنید .
3)جوشانده دانه به : 30 گرم به دانه را در یک لیتر آب جوش ریخته و آنقدر بجوشانید تا بصورت ژله در آید .
4)جوشانده برگ درخت به : 30گرم برگ درخت به را در یک لیتر آبجوش ریخته و مدت چند دقیقه بجوشانید .
5)دم کرده گل به : 30 گرم گل به را در یک لیتر آبجوش ریخته و بمدت پنج دقیقه بگذارید تا دم بکشد .
6)لوسیون پوست به : ایو لوسیون برای از بین بردن چین و چروکهای پوست از هر کرم دیگری موثر تر است .
7)روغن به : به را تکه تکه کرده و بپزید سپس آب آنرا بگیرید و با دو برابر وزن آن روغن زیتون مخلوط کرده و آنقدر بجوشانید تا تمام آب آن بخار شود و فقط روغن باقی بماند البته قدت کنید که روغن نسوزد .
مضرات :
خوردن به بصورت خام خوب نیست و مضر می باشد زیرا به خام رگهای بدن را مسدود می سازد و چون گرم است برای کسانیکه گرم مزاجند خوب نیست .
کلیات گیاه شناسی
آووکادو درختی است که ارتفاع آن به حدود 6 متر می رسد و درقسمت های گرم آمریکا و برزیل و غرب هندوستان پرورش می یابد .
منشاء آووکادو آمریکای جنوبی بوده که از آنجا به نواحی دیگر دنیا راه یافته است .
برگهای این درخت ضخیم و سبز و گلهای آن کوچک و سبز رنگ است . میوه آن مانند گلابی و درای پوستی سخت برنگ سبز تیره و یا سیاه است
در حدود 400 نوع مختلف آووکادو وجود دارد که بعضی از آنها درای پوست صاف و سبز رنگ بوده ولی پوست برخی از آنها سیاه و خشن است /
مدرکی در دست است که نشان می دهد مایاها و اینکاها از این میوه استفاده می کرده اند .
ترکیبات شیمیایی:
آووکادو چرب است و درای اسیدهای آمینه مختلف مانند سیستین Cystine تریپتوفان Tryptophane و تیروسین Tyrosine می باشد . در تحقیقات جدیدی که انجام شده وجود چند نوع آنتی بیوتیک در آووکادو ثابت شده است .
دانه گیاه درای مقدر کمی ( در حدود 2 درصد ) روغن است . این روغن غلیظ و سفت و به رنگ زرد مایل به سبز بوده که درای بو و طعمی مطبوع است .
روغن دانه آووکادو درای حدود 7 درصد روغن های اشباع شده مانند اسید پالمتیک Palmitic و اسید استئاریک Steraric Acid اسید آراشیدیک Arachidic Acid ، اسید میریستیک Myristic Acid و در حدود 80 درصد روغن های اشباع نشده مانند اسید اولئیک Oleic Acid و اسید لینولئیک Linoleic Acid می باشد .
در یکصد گرم آووکادو مواد زیر موجود است :
آب 80 گرم
انرژی 150 کالری
پروتئین 1/8 گرم
چربی 14 گرم
مواد نشاسته ای 5 گرم
کلسیم 8 میلی گرم
فسفر 35 میلی گرم
آهن 5/0 میلی گرم
پتاسیم 600 میلی گرم
ویتامین آ 250 واحد
ویتامین ب 1 0/08 میلی گرم
ویتامین ب 2 0/15 میلی گرم
ویتامین ب3 1/4 میلی گرم
ویتامین ث 12 میلی گرم
خواص داروئی:
1) جوشانده برگهای آووکادو سبب بهبود گوارش است .
2) آووکادو تقویت کننده معده است .
3) نفخ و گاز معده را از بین می برد .
4) برای درمان یرقان مفید است .
5) جوشانده برگهای آووکادو اسهال خونی را برطرف می کند .
6) آووکادو تقویت کننده بدن است .
7) آووکادو رشد بچه ها را جلو می اندازد زیرا درای مواد معدنی بسیاری است .
8) آووکادو خون ساز است و آنهایی که مبتلا به کم خونی هستند باید از آو وکادو استفاده کنند .
9) آووکادو بدن را قلیایی کرده و تمیز می کند .
10) چون آووکادو شکر و مواد نشاسته ای کمی درد برای آنهایی که بیماری قند دارند نیز مناسب است .
11) برای دوره نقاهت به مریض آووکادو بدهید . ضعف عمومی را برطرف می کند .
12) خستگی را برطرف می کند .
13) ناراحتی روده و معده را معالجه می کند .
14) بیخوابی را درمان می کند زیرا درای تریپتوفان است . اگر به کم خونی دچار هستید حتما با شام خود آووکادو بخورید .
15) برای درست کردن سس سالاد از آووکادو استفاده کنید .
طرز استفاده:
روغن آووکادو درای ویتامین های مختلف مانند P ، C، K ، H ، E، D ، B، A می باشد . بنابراین ارزش غذایی زیادی درد .
1- روغن آووکادو ضد رماتیسم است و اگر مفاصل شما درد می کند آنرا با روغن آووکادو ماساژ دهید .
2- برای جلوگیری از ریزش مو ، هرشب مقدری از روغن آووکادو را به سر بمالید و صبح بشوئید .
3- شوره سر را از بین می برد .
4-برای براق شده موها ، بعد از شستشوی سر چند قطره آووکادو را به موها بمالید .
5-روغن آووکادو بهترین کرم برای پوست است زیرا به آسانی در پوست نفوذ یم کند و به پوست شادابی می دهد .
و بالاخره آووکادو بهترین ماسک برای برطف کرده چین و چروک های صورت و جلوگیری از پیدایش آن است . برای این منظور آووکادو را پوست کنده و له کنید و بصورت ماسک بر روی صورت و گردن بگذارید و بعد از نیم ساعت بشوئید .
مضرات :
مضرات خاصی گفته نشده است .
پرتغال
از نظر شیمیایی پرتقال را منبع غنی ویتامین ث میدانند و جالب آنکه پوست آن در بسیاری موارد حتی مغذیتر از پرتقال است.
کارشناسان مؤسسه ملی سرطان آمریکا معتقدند موارد سرطان معده در آمریکا تقریبا کم است، زیرا در تمام ماههای سال پرتقال و مرکبات در دسترس همه قرار دارد و بیشتر مردم آنها را مصرف میکنند.
ویتامین ث یکی از عوامل مهم مهار کننده سرطان است به طوری که این ویتامین را دشمن نیرومندی بر علیه یکی از عوامل شناخته شده سرطانزا یعنی نیتروزامینها میشناسند.
مصرف زیاد پرتقال علاوه بر پیشگیری از سرطان معده در پیشگیری از انواع دیگر سرطانها نیز مؤثر است. از جمله سرطان مری در اشخاصی که زیاد پرتقال میخورند، پنجاه درصد کمتر از اشخاصی است که آن را کمتر مصرف میکنند و یا اصلا نمیخورند. همچنین میزان ابتلا به سرطان لوزالمعده در مصرف کنندگان پرتقال در پایینترین حد قرار دارد.
محققان دریافتهاند که پرتقال و سایر مرکبات در پایین آوردن کلسترول خون نیز مؤثرند و این خاصیت مدیون وجود پکتین یا ماده الیافی پوست و ورقههای نازک ما بین پرههای پرتقال است. در مواردی که هدف کاهش کلسترول و تامین سلامت شریانها باشد، برای استفاده از حداکثر نیروی درمانی پرتقال توصیه میشود که پرتقال را با لایه سفیدرنگ زیر پوست و لایههای نازک داخل پرتقال که حاوی پکتین هستند مصرف کنید.
پیشگیری از عفونتهای ویروسی از خواص دیگر پرتقال است که در عصاره آن وجود دارد. دانشمندان این خاصیت را فقط به دلیل ویتامین ث موجود در آن نمیدانند، بلکه معتقدند که ممکن است یک ترکیب ناشناخته ضدویروسی نیز در عصاره پرتقال موجود باشد.
لازم است بدانید که یک لیوان آب پرتقال، دارای 120 میلی گرم ویتامین ث یعنی دو برابر مقدار توصیه شده در روز است و علاوه بر آن دارای مقادیری کلسیم، پتاسیم، نیاسین و اسید فولیک است. آب پرتقال سرشار از الیاف فیبر است به ویژه اگر با گوشت میوه مصرف شود. آب پرتقال هر اندازه که سردتر باشد و در یخچال نگهداری شود ویتامین ث آن بیشتر حفظ خواهد شد.
آب پرتقال صحیح چگونه به دست میآید؟
پرتقال را پوست کنده البته مانند پوست کندن یک سیب، یعنی پوست دوم سفید رنگ روی آن بماند و بعد به قطعات کوچک ببرید و در آب میوهگیری بیندازید، درست مثل زمانی که میخواهید آب هویج بگیرید. آب پرتقال شما باید شیری رنگ باشد و نه کاملا نارنجی (از دیدگاه طب نتروپت و درمانهای طبیعی). افرادی که فشار خونشان بالاست و برای کنترل آن دارو مصرف میکنند، به احتمال زیاد به دلیل استفاده از داروهای ضد فشار خون و یا
برای بالا بودن سدیم در بدنشان، پتاسیم آنها از حد طبیعی پائینتر آمده و مشکلاتی در وضع سلامت آنها به وجود میآورد. این بیماران باید به طور مرتب پتاسیم خونشان را مورد آزمایش قرار داده و کاملا زیر نظر باشند. البته درمان کمبود پتاسیم به طور مصنوعی امکانپذیر است و با تجویز پزشک صورت میگیرد.
ولی این بیماران باید همیشه در تغذیه روزانه خود از مواد غذایی حاوی پتاسیم بالا استفاده کنند. آب پرتقال سرشار از پتاسیم است و در یک لیوان بزرگ آب پرتقال حدود 350 میلیگرم پتاسیم وجود دارد.
میوههای زرد مانند موز، انواع مرکبات، زردآلو، هلو، انگور، خرما و طالبی نیز دارای پتاسیم فراوان هستند، ولی چون آب پرتقال کالری کمتری دارد مناسبتر است. زیرا مواد خوراکی که کالری زیاد تولید میکنند برای مبتلایان به فشارخون مناسب نیستند.
مرزه
گیاه چند ساله ای است که گل آوری آن از تیر تا شهریور می باشد. مرزه گیاه بومی مدیترانه شرقی
و جنوب غربی آسیا است. رشد آن در مناطق شیبدار سنگلاخی, مزارع و کناره بزرگراه ها و راه آهن می باشد. هم بصورت وحشی و هم کشت شده در نواحی مدیترانه, اروپای مرکزی, هند, آفریقای جنوبی و آمریکای شمالی یافت می شود. احتمالا برای اولین بار در ایتالیا کشت شده و بدین علت است که در قرن نوزدهم نیز در اروپای مرکزی عمدتادر باغات صومعه ها کاشته می شد. قسمت های هوایی بانضمام برگ ها و در بعضی مواقع فقط قسمت های فوقانی گل دار جمع آوری می گردد. بصورت خوشه ای دسته شده و یا بر روی قابهای چوبی پهن کردن و در سایه و با حرارت مصنوعی کمتر از 40درجه سانتی گراد خشک می شوند. این دارو دارای عطر و بوی تند و زننده ای با مزه ای که طعم فلفل را به یاد می آورد و بعد درون ظروف حلبی نگهداری می شوند. این گیاه دارای 8/0 تا 5/1 درصد اسانس بهمراه تانن, رزین و موسیلاژ می باشد. دارای خاصیت بادشکن, کمک به هضم و دارای خاصیت ادرار آوری ملایم و همچنین دافع کرم می باشد. بصورت دم کردنی در گرفتگی معده وروده و همچنین بسیار موثر در دفع کرم می باشد. برگهای خام آن عمدتا بهمراه لوبیا و سالاد فصل, خیار, ماهی, گوشت, کالباس و سوسیس مصرف می شود. اسانس این دارو درصنایع غذایی کاربرد دارد. دارو بصورت وحشی جمع آوری می شود. منبع اصلی تهیه آن نواحی مدیترانه می باشد. همچنین به میزان محدود در اروپای مرکزی و دیگر نواحی کشت می شود. داروی خام تهیه شده از دیگر گونه های آن مثل هر دو در نواحی مدیترانه ای می روید کاربرد دارویی دارند.

بصورت بوته ای بوده که گل آوری آن از فروردین تا تیر است. ذغال اخته اغلب بفرم
توده ای در جنگلها و مردابها, نقاط مرتفع تا کم ارتفاع رشد می کند. بعضی مواقع حتی در بالای خط ممتد جنگلهای کاج پاکوتاه رشد می کند. این گیاه در مناطق قطبی و نواحی معتدل نیمکره شمالی و احتمالا در شمالی ترین نقطه آسیا می روید. پراکنش آن درمناطق جنوبی بیشتر در تپه ها است. در یونان و کوههای مراکش یافت نمی شود. قسمت های مورد استفاده برای استخراج ماده موثر میوه های خشک شده وبرگ گیاه می باشد. میوه ها پس از رسیدن جمع آوری دشه و در سایه یا زیر آفتاب خشک می شوند. چنانچه حرارت مصنوعی اعمال شود نبایستی بیش از 45 درجه سانتی گراد باشد. میوه ها بایستی طوری خشک شوند که آلوده به کپک نشوند. میوه های خشک شده بدون بو بوده و باعث جمع شدن زبان می شوند. برگها بین خرداد تا شهریور جمع آوری می شوند که معمولا بصورت نواری پهن شده و بمانند میوه خشک می شوند. میوه ها حاوی بیش از 10 درصد تانن و مقادیر زیادی قند, پکتین, اسیدهای آلی و رنگدانه می باشند. دارای خاصیت قابض و موجب یبوست در روده می گردد. برگها نیز دارای تانن و موادی که کمتر مورد شناسایی قرار گرفته و باعث کاهش قند خون می شوند. این دارو دارای خاصیت ضد عفونی کنندگی ضعیف بر روی عفونت های کلیه و مثانه می باشد. در بعضی موارد برای کاهش قند خون در دیابت بکار می رود. میوه های این گیاه بصورت جوشانده شهرت استفاده در درمان اسهال و ادرار است. هم چنین به عنوان غرغره برای تورم دهان نیز بکار می رود. جوشانده برگها و پوشش دانه این گیاه به عنوان داروی کمکی در پزشکی در درمان دیابت مصرف می گردد. در عین حال میوه ها بطور وسیعی به عنوان مواد غذایی مصرف می شوند.دارو فقط بصورت وحشی جمع آوری می شوند. میوه ها جز داروهای پزشکی توسط یک آلمانی از قرن دوازدهم آورده شده است

تاتوره یک گیاه علفی یکساله است که از خرداد تا مهر گل می دهد و به احتمال زیاد بومی شمال شرقی آمریکای شمالی می باشد و از آنجا به دیگر مناطق آمریکا, اروپا
و سایر مناطق دنیا وارد شده است. تاتوره در زمینهای بایر, کنار جاده و نزدیک مناطق مسکونی در ارتفاعات کم تا نسبتا زیاد در بیشتر مناطق معتدله و نیمه حاره نیمکره شمالی یافت می شود. امروزه این گیاه در تمام کشورهای دنیا یافت می شود. بیشتر داروی خام در برگهای گیاهان گلدار و بندرت دربذور رسیده وجود دارد. برگها را در سایه یا در گرمای مصنوعی حدود 50 درجه سانتی گراد خشک می کنند. دارو طعم تلخ و شوری دارد. با توجه به اینکه گیاه شدیدا سمی است دقت زیادی هنگام جمع آوری باید صورت گیرد و فرد جمع کننده باید از دستکش و ماسک جهت محافظت چشم ها و دهان استفاده کند. برگها حاوی الکالوئیدهای تروپان سمی به مقادیر 5/0 درصد بوده و علاوه بر آن بذور حاوی حدود 20 درصد روغن می باشند. عمل الکالوئیدهای تروپان و موارد استفاده آن همانند بذر البنج و بلادون می باشد.دارو بعضی اوقات در سیگارهای ضد تنگی نفس استفاده می شود. تاتوره معمولا بصورت وحشی جمع آوری می شود. انواع زراعی آنهایی هستند که برای تهیه دارو استفاده می شوند بخصوص گونه هایی که غنی از اسکوپولامین می باشند مانند Datura innoxia (مناطق حاره ای آمریکا) D.metel (مناطق حاره و نیمه حاره آسیا و آفریقا) یا ارقامی از D.Stramonium بخصوص آنهایی که کپسول های بدون برآمدگی و محتوای بیشتر آلکالوئید هستند. این گیاه از نیمه دوم قرن شانزدهم در اسپانیا شناخته شده بود و به دیگر کشورها بعنوان یک گیاه زینتی وارد شد. یک قرن بعد از این وضعیت خارج شد و بعنوان یک گیاه وحشی مستقر گردید
