.

فلفل سفید (و سیاه) درختچه‌ای بالا رونده‌ای است که به حالت خودرو و وحشی در مناطق مختلف هند می‌روید. گل‌های آن سفید و به صورت سنبله و میوه آن گرد و کوچکتر از نخود، ابتدا به رنگ سبز و پس از رسیدن به رنگ قرمز تیره در می‌آید و به شکل خوشه‌ای از ساقه آویزان می‌شود.

 

برای به دست آوردن فلفل سفید، دانه‌ها هنگام برداشت باید کاملا رسیده و به رنگ کبود متمایل به قرمز تیره باشند. دانه‌ها را در آب قرار می‌دهند تا خیس بخورند. سپس تنها مغز دانه‌ها باقی می‌مانند که در جریان خشک شدن رنگ سفید متمایل به زرد پیدا می‌کنند.

خواص دارویی

فلفل سفید از گیاهان دارویی بسیار قدیم جهان است و دارای طبع گرم و خشک می‌باشد.

رقیق کنندهٔ خون، ضدبلغم، ضدنفخ و ضدسرفه است.

از فلفل سفید برای تسکین درد دندان، قطره قطره آمدن ادرار، تقویت کبد، تنگی نفس، تقویت حافظه، مسمومیت و تقویت معده نیز استفاده می‌کنند

طبع فلفل گرم و خشک است.

 
۲. مقوی معده و بادشکن می‌باشد.
۳. زیاده‌روی در خوردن فلفل باعث ایجاد افزایش ترشحات معده می‌گردد.
۴. کسانی که ناراحتی معده دارند در خوردن آن افراط نکنند.
۵. گرد آن باعث فرار حشرات می‌گردد و برای جلوگیری از بیدزدگی لباس در میان لباس‌ها بپاشند.
۶. فلفل مقوی حافظه و اعصاب می‌باشد.
۷. مسکن دردهای عصبی است.
۸. جهت رفع رطوبت دماغ و معده فلفل با مویز جویده و میل شود.
۹. جهت فلج و بی‌حسی اعضای بدن با روغن فلفل ماساژ دهند.
۱۰. فلفل خون غلیظ را سبک می‌کند.
۱۱. کسانی که جذام دارند از فلفل در برنامه غذایی خود استفاده کنند.
۱۲. جهت رفع سفیدک ناخن ضماد فلفل بگذارند.
۱۳. جهت رویاندن موی گری فلفل را با آب پیاز و نمک مخلوط کرده به محل ریخته شده مو بمالند.
۱۴. کسی که تریاک خورده است تا زمان رساندن به پزشک به او جوشانده فلفل بدهید تا استفراغ کند.
۱۵. جهت عقرب گزیده تا رساندن به پزشک مانند شماره ۱۴ استفاده کنند.
۱۶. اسراف در خوردن فلفل باعث تاریکی چشم می‌شود.
۱۷. مصرف زیاد فلفل برای بیماری‌های دستگاه گوارش، مجاری ادرار، سل، بواسیر، سودا، کلیه، جگر و کسانی که کم‌خونی دارند مفید نمی‌باشد.
۱۸. جهت موخوره فلفل سفید را با پیاز و نمک مخلوط نموده بمالند.
۱۹. جهت تسکین درد رماتیسم فلفل سیاه را با روغن زیتون مخلوط نموده بمالند.
۲۰. 
۲۱. جهت درمان سنگ در مجاری ادرار از دمکرده برگ فلفل استفاده شود.
۲۲. جهت رویاندن ناخن که در اثر چرک انگشت از بین رفته باشد فلفل را با حنا مخلوط کرده به صورت ضماد بگذارند.
۲۳. جهت رفع بلغم و بلغم لزج فلفل و مویز میل شود.
۲۴. جهت ساکت کردن درد دندان یک حبه قند را در یک قاشق فلزی قرار داده با آتش آن را ذوب کنند سپس کمی فلفل اضافه نموده در حفره دندان کرم خورده بریزند درد آن ساکت شده و از کرم خوردگی دندان جلوگیری می‌کند.
۲۵. جهت درمان خنازیر به صورت ضماد بگذارند.
۲۶. کسانی که ورم پروستات دارند در خوردن فلفل زیاده‌روی نکنند.
۲۷. کسانی که تصلب شرائین دارند و سکته مغزی کرده‌اند نباید فلفل زیاد استفاده کنند.
۲۸. بیماران سوزاک و سیفیلیس و کسانی که ناراحتی مجاری ادرار دارند از خوردن فلفل سیاه خودداری کنند.
۲۹. زنان حامله‌ای که عفونت مجاری ادرار دارند از خوردن فلفل سیاه خودداری کنند.
  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۳:٠٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٧/۳

 

صندل سفید
به فارسى«سندل سفید»و در کتب طب سنتى به نام«صندل ابیض»نامبرده‌مى‌شود.به فرانسوى نوع سفید آن را cnalb latnaS و نوع رنگ زرد روشن آن را nirtic latnaS و به انگلیسى‌ doow ladnas etihW گویند.چوب درختى است ازخانوادهء eaecalatnaS نام علمى آن‌ .L mubla mulatnaS مى‌باشد.

مشخصات

صندل سفید از چوب درختچه‌اى گرفته مى‌شود که درختچهء آن کوچک ونیمه انگل است.برگهاى آن متقابل،نوک‌تیز از نظر رنگ و ابعاد شبیه برگ گردومى‌باشد.گلهاى آن خوشه‌اى ساده است.میوهء آن تخم مرغى کوچک با یک هسته وریشهء آن داراى ریشکهایى است و ریشکها داراى آلات مکنده‌اى هستند که با آن به‌سایر ریشه‌هاى درختان نزدیک خود مى‌چسبند و از مواد غذایى آنها استفاده مى‌کنند.
رنگ چوب آن در سطح خارجى وصل به پوست درخت سفید یا زرد و مغز یاقلب چوب لیمویى و قهوه‌اى روشن است و داراى اسانس معطّرى مى‌باشد و از چوب‌و خرده چوب و خاک ارّه آن در طب سنتى استفاده مى‌شود.

این درختچه بومى اندونزى است که به سایر مناطق از جمله هند نیز وارد شده و دربرخى مناطق نیز به منظور مصارف صنعتى چوب آن در نجارى کاشته مى‌شود و ضمنادر بازار دارویى عرضه مى‌شود.

ترکیبات شیمیایى‌

از نظر ترکیبات شیمیایى از مغز چوب یا درون چوب آن اسانس روغنى فرّارى‌گرفته مى‌شود که مقدار آن در درختان مختلف متفاوت و از  ۶ - ١ / ۵  درصد مى‌باشد.
بررسى دیگرى مقدار اسانس را  ٨ - ٠ / ٨  درصد نشان مى‌دهد.

اسانس صندل سفید داراى  ٩۶ - ٨٩  درصد مادهء سانتالول‌ ١ است.اگر چوب‌صندل که براى تعیین مقدار اسانس مورد مطالعه قرار مى‌گیرد شامل تنها درون چوب‌نبوده و سایر قسمتهاى چوب را نیز شامل باشد،مقدار چند درصد اسانس کم مى‌شودو تا  ١  درصد ممکن است برسد
گزارش بررسى‌هاى شیمیایى دیگرى ترکیبات صندل سفید را چنین نشان مى‌دهد:

در چوب صندل سفید اسانس وجود دارد که مادهء عامل این اسانس( ٩٨ - ٩٠ )درصد سانتالول و بقیهء سانتالون‌ ٢ و سانتن‌ ٣ است‌
خواص-کاربرد

در اندونزى از خاک ارّه چوب صندل سفید و از اسانس آن به عنوان دارو استفاده‌مى‌شود.در چین معمولا این چوب وارد مى‌شود و در صنایع نجارى به کار مى‌رود وزواید و خاک ارّه و خرده‌هاى چوب در نجارى‌ها جمع‌آورى و به عنوان دارو دربازار عرضه مى‌شود.شاخه صندل‌ A) گل‌

در چین خرده چوبها را خرد کرده به صورت گرد در مى‌آورند و این دارو براى‌گرم کردن داخلى و کاهش درد به کار مى‌رود.به علاوه براى قطع تهوع و استفراغ،کمردرد و سکسکه نافع است‌[چونگ یائوچى‌].این دارو بادشکن است و براى رفع‌آشفتگى و تهوع و ناراحتى‌هاى وبایى تجویز مى‌شود[استوارت‌].اسانس آن در عصرجدید در موارد سوزاک توصیه مى‌شود[د-لانسان‌].ولى به‌طور کلى مصرف آن‌خیلى کم شده است و بیشتر چوب آن مصرف مى‌شود[استوارت‌].خرده‌چوب وخاک‌ارّه چوب آن ساییده شده و با آب به شکل خمیر به صورت و پیشانى انداخته‌مى‌شود،بسیار خنک‌کننده است و براى رفع سردردهایى که از گرما ایجاد شده باشدمفید مى‌باشد[هین‌].این خمیر براى رفع انواع ناراحتى‌هاى پوست نیز روى پوست‌انداخته مى‌شود و مفید است‌[برکیل‌].مصرف داخلى جوشاندهء خرده چوب نیزمعمول است و مدّر و ضد تب است‌[مى‌نات‌].از دم‌کرده یا جوشاندهء آن در مصرف‌داخلى براى بند آوردن اسهال و اسهال خونى استفاده مى‌شود

در هند از خمیر خاک ارّه چوب که با آب تهیه مى‌شود براى رفع سردرد و کاهش تب‌روى پیشانى مى‌اندازند و در موارد بیمارى‌هاى پوستى براى کاهش حرارت و خارش‌روى پوست و کاهش التهاب ضماد مصرف مى‌شود.و امّا طبق نظر حکماى طب سنتى‌صندل از نظر طبیعت خیلى سرد و خشک است و از نظر خواص معتقدند که صندل‌سفید فرح‌آور و مقوى معده و قابض مى‌باشد و براى تحلیل ورمهاى گرم مفید است.

خوردن آن براى خفقان گرم و تبهاى تند صفراوى و ضعف قوهء حافظه و ذهن وضعف معده و کبد خصوصا در مورد گرم مزاجان مؤثر است.

مالیدن خمیر خرده‌هاى چوب آن با گلاب و کمى کافور به پیشانى براى رفع‌سردرد گرم نافع است و خوردن آن به تنهایى و یا با ادویه مناسب براى رفع خفقان ودرد معده ناشى از گرمى و مخلوط با آن عنب الثعلب و یا با آب حى العالم و یا با آب‌برگ خرفه و امثال آن براى رفع نقرس گرم و ورمهاى گرم نافع است.صندل سفیدمضر نیروى جنسى است،به‌طورى که آن را قطع مى‌کند و مضرّ صدا مى‌باشد و از این‌نظر باید با عسل و نبات خورده شود و مقدار خوراک آن تا  ۵  گرم است.معمولا دربازار صندل زرد یا صندل لیمویى به شکل قطعات چوب بى‌پوست که طول آنها  ١ -/ ۵ متر و قطر آنها حدود  ١٠  سانتیمتر است عرضه مى‌شود و همچنین داراى الیاف است وسخت مى‌باشد.رنگ آن زرد کمرنگ و بوى آن ترکیبى از بوى گل سرخ و مشک ولیمو و خیلى مطبوع است.طعم آن تلخ و سبک‌تر از آب است.

صندل سفید با همان ابعاد عرضه مى‌شود،ولى رنگ آن کم‌رنگ و مایل به سفیداست.معمولا بیشتر صندل زرد مصرف مى‌شود.اسانس صندل زرد سنگین‌تر از آب‌است و در  ٢٨٨  درجه سانتى‌گراد جوش مى‌آید و معمولا  ۴٠ - ١۵  قطرهء آن در در  ٣ گرم الکل حل کرده و سه قسمت نموده و براى رفع سوزاک در عرض روز  ٣ - ٢  بارمى‌خورند.

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۳:٠۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٧/۳

 

سُعد (سعد کوفی)

بیخ یا به اصطلاح فنی غدۀ زیر زمینی گیاهی است که گونه های مختلف آن را به فارسی به طور کلی « جگن » می نامند. غدّه یا ریشۀ متورم آن را که در بعضی گونه ها معطر و خوشبو و در برخی گونه ها شیرین و خوردنی است و مصرف دارویی دارد در کتب طب سنتی با نامهای « سُعد» و « سُعد کوفی»،« صباح الخیر»، « مشک زمین » و « حب الزلم» و نوعی از آن نیز « سعد هندی» نامبرده می شود . در آذربایجان آن را « تپلاق» یا « توبولاق» و در تنکابن مازندران « استکور» می نامند. گیاه را به فرانسوی Souchet و غدّه معطر آن را Souchet  odorant و Amande  de  terre گویند و به انگلیسی Sedge و Galingale و به یونانی Kypeiros که به معنای گیاه باتلاقی است می نامند و جنس گیاه که به لاتین Cyperus گفته می شود از ریشۀ یونانی آن گرفته شده است.

گیاهی است از خانوادۀ جگنها  Cyperaceae که متجاوز از یکصد گونه دارد و نام علمی گونه هایی از آن عبارت است از :

1- Cyperus  longus  L. که گونه با غدّه های معطّر است این گونه که دارای ساقۀ زیرزمینی خزنده و ساقۀ هوایی سه گوش است ، بلندی آن 100-40 سانتی متر می شود در ایران در اطراف تهران ، در لرستان در بیشه و اشتران کوه و خرم آباد ، در شیراز و کازرون ، در بلوچستان دیده می شود در هند نیز انتشار دارد.

2- Cyperus  escultus  L. این سعد را که به عربی « حب الزلم» گویند، به فرانسوی Amande de terre  , Souchet  comestible نامیده می شود. گیاهی است علفی چند ساله ، بی کرک، بلندی ساقۀ آن 50-20 سانتی متر . در بعضی قسمتهای ساقۀ گیاه برجستگی های کوچک به شکل غدّه دیده می شود. ساقۀ آن سه گوشه و روی سطح آن خطوط ظریف طولی وجود دارد. سنبلکهای آن خرمایی رنگ مایل به زرد و برگها باریک و دراز است .این گونه در هند، ایران ، افریقا و امریکا انتشار دارد در ایران در اهواز و شیراز دیده می شود.

3- .Cyperus    rotundus L. نام محلی آن در ایران « تاپاتی» است به فرانسوی Souchet  rond و به انگلیسی Nutt  grass گفته می شود.گیاهی است چند ساله به بلندی 40 – 20 سانتی متر. ساقۀ زیرزمینی آن در قسمتهای مختلف دارای تورمهای غده ای سیاه رنگ به شکل تخم مرغی دراز می باشد . ساقۀ آن سه گوشه است . برگها متعدد و کوچک به طول 6-2 میلی متر. و سنبلکها به رنگ   قهوه ای مایل به قرمز است . این گیاه در ایران در کرج ، اطراف تهران و در شمال در مازندران ، در مشرق در خراسان ، در مناطق مرزی ایران و عراق و در نصیرآباد بلوچستان که با نام محلی « کاب» شناخته می شود و در شیراز دیده می شود.

گونه ای از این گیاه نیز در منازل به عنوان گلدان زینتی کاشته می شود که در تهران آن را « علف چتری » گویند ، زیرا برگهای آن مانند چتر است و هر چند برگ از یک نقطه خارج می شود . به انگلیسی این گونه را Umbrella  grass و Umbrella   flatsedge گویند نام علمی آن Cyper   alternifolius می باشد.

گیاهی است چند ساله به بلندی 90-30 سانتی متر . برگهای آن باریک دراز و علفی به رنگ سبر تیره و هر چند برگ مانند چتر از یک نقطه خارج می شود ساقه گیاه سه گوشه است. در اواخر تابستان گلهای آن ظاهر می شود این گیاه بومی مناطق نیمه حارّه است و مرتباً باید آبیاری شود سرمای زمستان مناطق سرد را تحمل نمی کند و باید در داخل منزل یا گلخانه باشد.

سعد و به طور کلی انواع گونه های آن در نقاط بسیار مرطوب و باتلاقی مناطق گرم و معتدل دنیا می رویند و ریشه های گیاه باید همیشه در آب باشد به طوری که اغلب مردم جگنها را علفهای هرز باتلاقها می دانند. تکثیر این گیاه با کشت غده های آن در فروردین ماه و برداشت آن در ماههای آبان و آذر انجام میشود. غده های معطر آن که سعد کوفی گفته می شود در طب سنتی مصارف دارویی وسیعی دارد و در مورد کشت گونه های زینتی درگلدان ، قسمتی از بوتۀ گیاه را جدا کرده و با ریشه از بوتۀ اصلی جدا می کنند و مستقلاً می کارند.

 ترکیبات شیمیایی

در سعد گونۀ C.rotundus یک اسانس مشخص شده که مقدار آن در حدود 5/0 درصد آن است و شامل پینن ، مقدار کمی سینئول ، سسکی ترپن، و یک الکل جدید به نام ایزوسی پرول می باشد . به علاوه دارای چربی است که شامل 7/2 درصد یک مادۀ مومی خنثی ، گلیسرول ، لینولنیک اسید ، لینولئیک اسید، اولئیک اسید ، میر یستیک اسید ، و استئاریک اسید می باشد. یک آلکالوئید ناپایدار نیز در سعد وجود دارد [ G.I.M.P] .اسانس روغنی فرّار قسمت متورم زیرزمینی سعد گونۀ یاد شده خاصیت آنتی بیوتیک دارد و از رشد مایکروکوکوس پیروژنس واریته اورئوس جلوگیری می کند [S.G.I.M.P].

در گزارش دیگری آمده است که قسمت زیرزمینی متورم سعد گونه C.rotundus دارای اسانس روغنی فرّار ، نوعی پروتئید [ ایچی مورا]، نشاسته، قند و مواد رزینی و یک آلکالوئید استافیلوکوکوس اورئوس جلوگیری می نماید.

در گونۀ C.esculentus غده های متورم قسمت زیرزمینی گیاه دارای در حدود 28- 20 درصد روغن با طعم و بوی مطبوع است و به علت چربی زیادی که در غده های آن وجود دارد ، آردی که از آن تهیه می شود مادۀ غذایی بسیار پرانرژی می باشد.

سعد که از ریشۀ گیاهان یاد شده بخصوص نوع معطر آن از ریشه گیاه C.longus به دست می آید غده ای است به شکل و اندازۀ بادام یا زیتون و یا کمی بزرگتر ، پوست آن سیاه و داخل آن سفید و معطر است . نوعی از آنکه در بازار سعد هندی گفته می شود مغز آن سفید نیست و کوچکتر از نوع سعد کوفی است و شبیه زنجبیل می باشد و اگر جویده شود زعفرانی رنگ می شود. خاصیت نوع هندی آن این است که اگر به پوست بدن مالیده شود ، موهای آن قسمت می ریزد در ایران بهترین سعد را از نظر دارویی از ریشۀ جگنهایی که در فارس در کنار رودخانه ها می روید ، به دست می آورند ، مغز آن بسیار سفید و معطر است .

در هند قسمت زیرین متورم گونه خوراکی C.esculentus محرک و افزایش دهندۀ نیروی جنسی است و سعد معطر حاصله از گونۀ C.longus دارای طعم کمی تلخ و معطر است و دراسپانیا به عنوان محرک و مقوی معده و قاعده آور خورده می شود و سعد به دست آمده از ریشۀ گونه C.rotundus مدّر و قاعده آور و معرّق و ضد کرم شکم و محرک است و برای اختلالات معده و تحریکات روده ای تجویز می شود . در چین ، ژاپن ، کره و تایوان سعد حاصله از گیاه C.rotundus ، به عنوان قاعده آور ، مسکن ، آرام بخش ، ضد اسپاسم [ ایچی مورا و کاریونه و کیمورا] و بند آورندۀ خونریزی [ کاریونه و کیمورا] . تجویز میشود.

این سعد برای معالجۀ انواع و اقسام ناراحتی های رحمی شامل بند آمدن بی موقع عادت ماهیانه و عادت ماهیانه با خونریزی خیلی شدید و همچنین برای رفع ناراحتی های زایمان مصرف می شود.ضمناً سعد تونیک ، مقوی معده [روا] و نرم کنندۀ سینه [ چونگ] است و برای سوء هاضمه ، نفخ ، بزرگ شدن معده [ چونگ یائوچی و گزیانگفو] ، تهوع، دیسانتری [ هاو] ، درد شکم ، سرماخوردگی ، سرفه [هو] و سردرد مفید است [ ایشی دویا]. در چین علاوه بر موارد فوق سعد را در جوشانده های مختلف به عنوان مدّر و برای معالجۀ ناراحتی های کبد ، زردی و تب بر در مالاریا مصرف می کنند و آن را برای رفع میگرن و سرگیجه نیز بسیار سودمند می دانند و بالاخره داروی موثری برای معالجۀ روماتیسم است[ می نات].از سعد مخلوط با داروهای موثری برای معالجۀ صرع، سکسکه و رفع ترشحات سوزاکی مهبل استفاده می شود زیرا برای تصفیۀ خون نیز مفید است .

در شبه جزیرۀ مالایا غده های سعد ازچین وارد می شود و از دود آن که داخل بینی دمیده می شود برای رفع درد بینی استفاده می شود [برکیل]. به عنوان مدّر بسیار قوی مصرف می شود. جوشاندۀ سادۀ آن ضدکرم شکم و قاعده آور است . در جاوه برای قطع اسهال مصرف می شود در فیلیپین جوشاندۀ ریشۀ آن را برای اسهال خونی می خورند و در استعمال خارجی روی صورت  می ریزند، برای رفع درد دندان مفید است . سعدخشک و یا جوشاندۀ آن را برای رفع درد معده می خورند.

و امّا سعد کوفی از نظر طبیعت طبق رأی حکمای طب سنتی خشک و نسبتاً گرم است و از نظر خواص معتقدند که خوردن آن مدّر است یعنی ترشح ادرار را زیاد می کند و قاعده آور است . دهانۀ عروق را باز کرده و عفونتها را خارج می سازد. جهت کاهش سردردهای سرد ، بدبویی بینی ، روشن کردن و جلای رنگ رخسار ، برای خفقان ، یرقان ، زخمهای معده ، تقویت معده ، هاضمه ، اعصاب، افزایش نیروی جنسی و اشتهای به غذا مفید است . سعد را با آب بسایید و در ظرف سفالی بر آتش بگذارند تا آب آن جذب شود ، و هر روز ناشتا قدری از آن را بخورند ، برای تقویت معده ، رفع سوزش دهانۀ معده که در اثر بدهضمی غذا ایجاد شده باشد و همچنین برای رفع بدبویی دهان که منشاء آن بدی هضم معدی باشد ، مفید است .

اگر از جوشاندۀ آن به صورت قطره در گوش چکانیده شود برای رفع سنگینی شنوایی مفید است . اگر دندانها و لثه ها را با گرد آن بشویند و مالش دهند برای خوشبویی دهان و تقویت دندانها و لثه ها و سفت کردن لثه ها مفید می باشد . اگر گرد آن را داخل صابون کنند صابون بسیار معطر و خوشبو میشود.پاشیدن گرد سعد روی زخمهای کهنه برای رویانیدن گوشت مفید است . اگر 30 گرم سعد را در 450 گرم سرکه رقیق جوشانیده باشند خوردن آن به تدریج ظرف 4-3 روز که هر بار 30 گرم خورده شود برای دفع اقسام کرم معده کرم کدو مفید و موثر است . اسراف در خوردن و یا خوردن آن به طور مداوم مضّر است و موجب ایجاد اختلال درخون می شود.

 

البته طبیبعی است تأثیر کامل این دارو بستگی به فراهم بودن سایر شرایط و نبودن مانع از تأثیر آنها دارد.

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۳:٠٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٧/۳

 

سُعد (سعد کوفی)

بیخ یا به اصطلاح فنی غدۀ زیر زمینی گیاهی است که گونه های مختلف آن را به فارسی به طور کلی « جگن » می نامند. غدّه یا ریشۀ متورم آن را که در بعضی گونه ها معطر و خوشبو و در برخی گونه ها شیرین و خوردنی است و مصرف دارویی دارد در کتب طب سنتی با نامهای « سُعد» و « سُعد کوفی»،« صباح الخیر»، « مشک زمین » و « حب الزلم» و نوعی از آن نیز « سعد هندی» نامبرده می شود . در آذربایجان آن را « تپلاق» یا « توبولاق» و در تنکابن مازندران « استکور» می نامند. گیاه را به فرانسوی Souchet و غدّه معطر آن را Souchet  odorant و Amande  de  terre گویند و به انگلیسی Sedge و Galingale و به یونانی Kypeiros که به معنای گیاه باتلاقی است می نامند و جنس گیاه که به لاتین Cyperus گفته می شود از ریشۀ یونانی آن گرفته شده است.

گیاهی است از خانوادۀ جگنها  Cyperaceae که متجاوز از یکصد گونه دارد و نام علمی گونه هایی از آن عبارت است از :

1- Cyperus  longus  L. که گونه با غدّه های معطّر است این گونه که دارای ساقۀ زیرزمینی خزنده و ساقۀ هوایی سه گوش است ، بلندی آن 100-40 سانتی متر می شود در ایران در اطراف تهران ، در لرستان در بیشه و اشتران کوه و خرم آباد ، در شیراز و کازرون ، در بلوچستان دیده می شود در هند نیز انتشار دارد.


2- Cyperus  escultus  L. این سعد را که به عربی « حب الزلم» گویند، به فرانسوی Amande de terre  , Souchet  comestible نامیده می شود. گیاهی است علفی چند ساله ، بی کرک، بلندی ساقۀ آن 50-20 سانتی متر . در بعضی قسمتهای ساقۀ گیاه برجستگی های کوچک به شکل غدّه دیده می شود. ساقۀ آن سه گوشه و روی سطح آن خطوط ظریف طولی وجود دارد. سنبلکهای آن خرمایی رنگ مایل به زرد و برگها باریک و دراز است .این گونه در هند، ایران ، افریقا و امریکا انتشار دارد در ایران در اهواز و شیراز دیده می شود.

3- .Cyperus    rotundus L. نام محلی آن در ایران « تاپاتی» است به فرانسوی Souchet  rond و به انگلیسی Nutt  grass گفته می شود.گیاهی است چند ساله به بلندی 40 – 20 سانتی متر. ساقۀ زیرزمینی آن در قسمتهای مختلف دارای تورمهای غده ای سیاه رنگ به شکل تخم مرغی دراز می باشد . ساقۀ آن سه گوشه است . برگها متعدد و کوچک به طول 6-2 میلی متر. و سنبلکها به رنگ   قهوه ای مایل به قرمز است . این گیاه در ایران در کرج ، اطراف تهران و در شمال در مازندران ، در مشرق در خراسان ، در مناطق مرزی ایران و عراق و در نصیرآباد بلوچستان که با نام محلی « کاب» شناخته می شود و در شیراز دیده می شود.

گونه ای از این گیاه نیز در منازل به عنوان گلدان زینتی کاشته می شود که در تهران آن را « علف چتری » گویند ، زیرا برگهای آن مانند چتر است و هر چند برگ از یک نقطه خارج می شود . به انگلیسی این گونه را Umbrella  grass و Umbrella   flatsedge گویند نام علمی آن Cyper   alternifolius می باشد.

گیاهی است چند ساله به بلندی 90-30 سانتی متر . برگهای آن باریک دراز و علفی به رنگ سبر تیره و هر چند برگ مانند چتر از یک نقطه خارج می شود ساقه گیاه سه گوشه است. در اواخر تابستان گلهای آن ظاهر می شود این گیاه بومی مناطق نیمه حارّه است و مرتباً باید آبیاری شود سرمای زمستان مناطق سرد را تحمل نمی کند و باید در داخل منزل یا گلخانه باشد.

سعد و به طور کلی انواع گونه های آن در نقاط بسیار مرطوب و باتلاقی مناطق گرم و معتدل دنیا می رویند و ریشه های گیاه باید همیشه در آب باشد به طوری که اغلب مردم جگنها را علفهای هرز باتلاقها می دانند. تکثیر این گیاه با کشت غده های آن در فروردین ماه و برداشت آن در ماههای آبان و آذر انجام میشود. غده های معطر آن که سعد کوفی گفته می شود در طب سنتی مصارف دارویی وسیعی دارد و در مورد کشت گونه های زینتی درگلدان ، قسمتی از بوتۀ گیاه را جدا کرده و با ریشه از بوتۀ اصلی جدا می کنند و مستقلاً می کارند.

 ترکیبات شیمیایی

در سعد گونۀ C.rotundus یک اسانس مشخص شده که مقدار آن در حدود 5/0 درصد آن است و شامل پینن ، مقدار کمی سینئول ، سسکی ترپن، و یک الکل جدید به نام ایزوسی پرول می باشد . به علاوه دارای چربی است که شامل 7/2 درصد یک مادۀ مومی خنثی ، گلیسرول ، لینولنیک اسید ، لینولئیک اسید، اولئیک اسید ، میر یستیک اسید ، و استئاریک اسید می باشد. یک آلکالوئید ناپایدار نیز در سعد وجود دارد [ G.I.M.P] .اسانس روغنی فرّار قسمت متورم زیرزمینی سعد گونۀ یاد شده خاصیت آنتی بیوتیک دارد و از رشد مایکروکوکوس پیروژنس واریته اورئوس جلوگیری می کند [S.G.I.M.P].

در گزارش دیگری آمده است که قسمت زیرزمینی متورم سعد گونه C.rotundus دارای اسانس روغنی فرّار ، نوعی پروتئید [ ایچی مورا]، نشاسته، قند و مواد رزینی و یک آلکالوئید استافیلوکوکوس اورئوس جلوگیری می نماید.

در گونۀ C.esculentus غده های متورم قسمت زیرزمینی گیاه دارای در حدود 28- 20 درصد روغن با طعم و بوی مطبوع است و به علت چربی زیادی که در غده های آن وجود دارد ، آردی که از آن تهیه می شود مادۀ غذایی بسیار پرانرژی می باشد.

سعد که از ریشۀ گیاهان یاد شده بخصوص نوع معطر آن از ریشه گیاه C.longus به دست می آید غده ای است به شکل و اندازۀ بادام یا زیتون و یا کمی بزرگتر ، پوست آن سیاه و داخل آن سفید و معطر است . نوعی از آنکه در بازار سعد هندی گفته می شود مغز آن سفید نیست و کوچکتر از نوع سعد کوفی است و شبیه زنجبیل می باشد و اگر جویده شود زعفرانی رنگ می شود. خاصیت نوع هندی آن این است که اگر به پوست بدن مالیده شود ، موهای آن قسمت می ریزد در ایران بهترین سعد را از نظر دارویی از ریشۀ جگنهایی که در فارس در کنار رودخانه ها می روید ، به دست می آورند ، مغز آن بسیار سفید و معطر است .

در هند قسمت زیرین متورم گونه خوراکی C.esculentus محرک و افزایش دهندۀ نیروی جنسی است و سعد معطر حاصله از گونۀ C.longus دارای طعم کمی تلخ و معطر است و دراسپانیا به عنوان محرک و مقوی معده و قاعده آور خورده می شود و سعد به دست آمده از ریشۀ گونه C.rotundus مدّر و قاعده آور و معرّق و ضد کرم شکم و محرک است و برای اختلالات معده و تحریکات روده ای تجویز می شود . در چین ، ژاپن ، کره و تایوان سعد حاصله از گیاه C.rotundus ، به عنوان قاعده آور ، مسکن ، آرام بخش ، ضد اسپاسم [ ایچی مورا و کاریونه و کیمورا] و بند آورندۀ خونریزی [ کاریونه و کیمورا] . تجویز میشود.

این سعد برای معالجۀ انواع و اقسام ناراحتی های رحمی شامل بند آمدن بی موقع عادت ماهیانه و عادت ماهیانه با خونریزی خیلی شدید و همچنین برای رفع ناراحتی های زایمان مصرف می شود.ضمناً سعد تونیک ، مقوی معده [روا] و نرم کنندۀ سینه [ چونگ] است و برای سوء هاضمه ، نفخ ، بزرگ شدن معده [ چونگ یائوچی و گزیانگفو] ، تهوع، دیسانتری [ هاو] ، درد شکم ، سرماخوردگی ، سرفه [هو] و سردرد مفید است [ ایشی دویا]. در چین علاوه بر موارد فوق سعد را در جوشانده های مختلف به عنوان مدّر و برای معالجۀ ناراحتی های کبد ، زردی و تب بر در مالاریا مصرف می کنند و آن را برای رفع میگرن و سرگیجه نیز بسیار سودمند می دانند و بالاخره داروی موثری برای معالجۀ روماتیسم است[ می نات].از سعد مخلوط با داروهای موثری برای معالجۀ صرع، سکسکه و رفع ترشحات سوزاکی مهبل استفاده می شود زیرا برای تصفیۀ خون نیز مفید است .

در شبه جزیرۀ مالایا غده های سعد ازچین وارد می شود و از دود آن که داخل بینی دمیده می شود برای رفع درد بینی استفاده می شود [برکیل]. به عنوان مدّر بسیار قوی مصرف می شود. جوشاندۀ سادۀ آن ضدکرم شکم و قاعده آور است . در جاوه برای قطع اسهال مصرف می شود در فیلیپین جوشاندۀ ریشۀ آن را برای اسهال خونی می خورند و در استعمال خارجی روی صورت  می ریزند، برای رفع درد دندان مفید است . سعدخشک و یا جوشاندۀ آن را برای رفع درد معده می خورند.

و امّا سعد کوفی از نظر طبیعت طبق رأی حکمای طب سنتی خشک و نسبتاً گرم است و از نظر خواص معتقدند که خوردن آن مدّر است یعنی ترشح ادرار را زیاد می کند و قاعده آور است . دهانۀ عروق را باز کرده و عفونتها را خارج می سازد. جهت کاهش سردردهای سرد ، بدبویی بینی ، روشن کردن و جلای رنگ رخسار ، برای خفقان ، یرقان ، زخمهای معده ، تقویت معده ، هاضمه ، اعصاب، افزایش نیروی جنسی و اشتهای به غذا مفید است . سعد را با آب بسایید و در ظرف سفالی بر آتش بگذارند تا آب آن جذب شود ، و هر روز ناشتا قدری از آن را بخورند ، برای تقویت معده ، رفع سوزش دهانۀ معده که در اثر بدهضمی غذا ایجاد شده باشد و همچنین برای رفع بدبویی دهان که منشاء آن بدی هضم معدی باشد ، مفید است .

اگر از جوشاندۀ آن به صورت قطره در گوش چکانیده شود برای رفع سنگینی شنوایی مفید است . اگر دندانها و لثه ها را با گرد آن بشویند و مالش دهند برای خوشبویی دهان و تقویت دندانها و لثه ها و سفت کردن لثه ها مفید می باشد . اگر گرد آن را داخل صابون کنند صابون بسیار معطر و خوشبو میشود.پاشیدن گرد سعد روی زخمهای کهنه برای رویانیدن گوشت مفید است . اگر 30 گرم سعد را در 450 گرم سرکه رقیق جوشانیده باشند خوردن آن به تدریج ظرف 4-3 روز که هر بار 30 گرم خورده شود برای دفع اقسام کرم معده کرم کدو مفید و موثر است . اسراف در خوردن و یا خوردن آن به طور مداوم مضّر است و موجب ایجاد اختلال درخون می شود.

 

البته طبیبعی است تأثیر کامل این دارو بستگی به فراهم بودن سایر شرایط و نبودن مانع از تأثیر آنها دارد.

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ٢:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٧/۳
تگ ها :

 

پنیرک با نام علمی Malva sylvestris در عربی خبازی نامیده می شود. گیاهی است علفی، به ارتفاع تا 60 سانتی متر و پایا. به صورت خودرو، در بسیاری از نقاط می روید و برای استفاده نیز کشت می گردد.

قسمت مورد استفاده ی پنیرک برگ و گل می باشند. البته در اکثر نواحی، گل پنیرک مورد استفاده قرا می گردد. این گیاه در ایران رویش ندارد و گونه ی نزدیک به آن به نام M.neglecta مورد استفاده قرار می گیرد. گونه ی موجود در ایران، به بلندی گونه ی اول نیست و به حالت تقریبا خوابیده است و حداکثر تا 40 سانتی متر مرتفع می شود. برگ ها دارای حالت دایره ای و دندانه دار و گل ها، بنفش رنگ و کوچک هستند.

قسمت مورد استفاده ی پنیرک در ایران، گل های بنفش رنگ خشک شده ی آن می باشد. محل رویش گیاه در ایران نواحی البرز، اطراف تهران، شمال ایران، آذربایجان، آستارا، اصفهان، نواحی مرکزی ایران، خراسان، دامغان، سمنان، جنوب ایران، کرمان، بلوچستان و سایر نقاط می باشند.

 

 

الف: گل پنیرک

ترکیبات مهمگل های پنیرک بیش از 10 درصد موسیلاژ دارند. این موسیلاژ در اثر هیدرولیز، تبدیل به گالاکتوز، آرابینوز، گلوکز، رامنوز و اسید گالاکتورونیک می شود. هم چنین گل های پنیرک حاوی مقدار کمی تانن و حدود یک دهم درصد لوکوآنتوسیانین ها و 7 درصد آنتوسیانین ها می باشد(نسبت به وزن خشک گل).

اثرات مهم

دم کرده ی گل ها به خاطر داشتن موسیلاژ، یکی از داروهای خوب ضد سرفه است. هم چنین به عنوان ضد نزله(زکام) و تورم دهان و گلو مصرف می شود. از سویی چون دارای خاصیت قابض ضعیف است، تا حدی به عنوان ضداسهال عمل می کند.

در طب عوام از خوراکی آن، به منظور مشکلات مثانه و به صورت ضماد موضعی در التیام زخم ها استفاده می شود. از رنگ آن(آنتوسیانین های آن)، برای مواد غذایی استفاده می شود.

 

طریقه و مقدار مصرف

تهیه چای: بر روی 2 گرم از گل ها، یک لیوان آب سرد ریخته و حداکثر 5 دقیقه می جوشانیم. هم چنین می توان بر روی همین مقدار گل، یک لیوان آب در حال جوشیدن ریخته و پس از 15 دقیقه، صاف نموده و میل کنیم.

نکات قابل توجه

1- اثرات گل پنیرک، عمدتا مربوط به موسیلاژ و آنتوسیانین آن است که یکی از مهم ترین داروهای ضد سرفه و مفید برای رفع گرفتگی صدا است.

2- بهتر است پس از صاف کردن دم کرده، گل را کمی فشار داد تا تمام موسیلاژ استخراج شده و تفاله را دور بریزیم.

3- هنگام تهیه ی فرآورده، نباید بیش از 5 دقیقه آن را بجوشانیم، چون باعث هیدرولیز موسیلاژ و کم اثر شدن محصول می شود.

4- در منابع جدید مصرف گیاه را برای درمان کم خونی، مفید گزارش نموده اند.

مهمترین اثرات گزارش شده گل پنیرک:

ضد درد، ضد التهاب، ضد عفونی کننده، قابض، ملین، ادرار آور، خلط آور و مقوی رحم.

 

 

ب: برگ پنیرک

ترکیبات مهمبرگ حاوی حدود 8 درصد موسیلاژ می باشد که پس از هیدرولیز، تولید قندهای آرابینوز، گلوکز، رامنوز، گالاکتوز و اسید گالاکتورونیک اسید می کند. هم چنین حاوی مقدار تانن و فلاونوئید است.

طریقه و مقدار مصرف

بر روی 5 گرم برگ، یک لیوان آب سرد ریخته مدت حدود 5 دقیقه می جوشانیم و یا بر روی همین مقدار برگ، یک لیوان آب در حال جوشیدن می ریزیم و بهتر است درب آن را بپوشانیم؛ آن گاه پس از 15 دقیقه صاف می کنیم. البته بهتر است محلول های سرد آن را، قبل از مصرف، کمی گرم کنیم. در صورتی که با هر بار مصرف، یک قاشق عسل به آن بیفزاییم، اثر آن قوی تر می شود. این میزان مصرف را می توان روزی سه تا چهار بار تکرار کرد.

اثرات مهم

اثرات مهم برگ پنیرک مشابه با گل های آن است؛ به ویژه جهت درمان تورم قسمت های بالای راه های تنفسی و گلو، تورم های روده ای – معدی، مناسب است.

داروهای گیاهی

برگ پنیرک به عنوان یکی از گیاهان مؤثر در عوارض سرماخوردگی به ویژه سرفه، در تعداد زیادی از فرمولاسیون های سرماخوردگی، مخلوط با گیاهان دیگر وجود دارد.

 

 

عوارض جانبی

تاکنون عوارضی از مصرف گل و یا برگ پنیرک گزارش نشده است.

نکات قابل توجه

1- گیاه پنیرک موجود در ایران(Malva neglecta)، از نظر خواص دارویی مشابه با پنیرک موجود در نقاط دیگر دنیا است. این دو گونه گیاه از یک جنسی هستند که شرح آن داده شده است.

2- خواص گل و برگ پنیرک، نزدیک به هم است؛ ولی اثرات گل به دلیل داشتن آنتوسیانین و لکوآنتوسیانین ها، کامل ترمی باشد.

3- برای استفاده از خواص کامل پنیرک، می توان مخلوطی از گل و برگ آن را مورد استفاده قرار داد.

4- چون اثرات پنیرک با گل ختمی هم جهت است، می توان از مخلوط گل پنیرک و گل ختمی جهت تهیه ی موسیلاژ مربوطه، به ویژه در سرماخوردگی، تسکین سرفه به عنوان خلط آور و رفع گرفتگی صدا استفاده کرد.

5- برای جمع آوری گل ها، بهتر است در زمان باز شدن گل ها که اکثرا در تابستان است، این کار صورت گیرد، جمع آوری برگ ها در فصل بهار باید صورت گیرد.

6- در بازار ایران، فقط گل پنیرک به صورت خشک شده(بنفش رنگ) وجود دارد که می توان طبق روش ذکر شده، از آن استفاده کرد.

 

 

پنیرک در طب سنتی

از نظر طب سنتی گیاه پنیرک را معتدل می ‌دانند، اخلاط غلیظ را رقیق و اخلاط خیلی رقیق را معتدل می‌ کند. ساییدگی برگ آن برای شکستگی اعضاء مفید است، ترکیب آن با روغن زیتون برای سوختگی و عقرب ‌گزیدگی مفید است، دم کرده ی ساقه و برگ آن با شکر، گرفتگی صدا را برطرف می‌ سازد.

در درمان التهاب ‌های تنفسی و جوش ‌های پوستی کاربرد دارد، دارای ویتامین Aو B و Cاست و در درمان بیماری ‌های کلیه و مثانه بسیار مؤثر است، ضدسرفه و مرهم سینه است.

برگ و ریشه پنیرک اگر به شکل ضماد درآید و روی دمل و یا کورک قرار گیرد باعث می ‌شود تا بسیار سریع سر باز کنند.

جوشانده ی آن برای عفونت ‌های مثانه، اسهال خونی و سرفه‌ های شدید موثر و مفید است، دم کرده ی آن برای کسانی که دچار یبوست و دارای معده و روده‌ های تنبلی هستند، توصیه می ‌شود.

در درمان برونشیت و استفراغ نیز استفاده می‌ شود، به صورت غرغره در رفع تحریکات مخاط دهان و درد گلو اثر مفیدی دارد و همچنین برای رفع سوزش مجرای ادرار مفید است.

برای رفع جوش‌های صورت نیز می ‌توان از پنیرک استفاده کرد ضمن این که درد و ناراحتی‌ های محل جوش را تسکین می ‌دهد و به صورت کمپرس یا لوسیون در درمان سوختگی‌ ها موثر است.

برگ پنیرک به عنوان یکی از گیاهان مؤثر در عوارض سرماخوردگی به ویژه

سرفه، در تعداد زیادی از فرمولاسیون های سرماخوردگی، مخلوط با گیاهان

دیگر وجود دارد

در هندوستان از گیاه پنیرک به عنوان داروی لعابدار نرم‌ کننده و خنک‌ کننده استفاده می‌ شود، 300 گرم برگ خشک پنیرک را در یک لیتر آب می‌ جوشانند و به عنوان مسکن می‌ خورند.

استعمال جوشانده آن به صورت کمپرس گرم و حمام، در رفع ناراحتی‌ های بواسیر، بعضی تومورها، ورم پلک چشم و غیره بین مردم معمول است.

از جوشاندن گل و برگ آن در نیم لیتر آب، محلولی به دست می ‌آید که اثر نرم‌ کننده در پوست بدن دارد و به صورت لوسیون مالیدن بر روی پوست، آرامش و نرمی خاصی به افرادی که دارای پوست حساس و لطیف هستند می ‌بخشد.

برای تسکین ناراحتی‌های ناشی از تابش گرمای خورشید و آفتاب ‌زدگی، جوشانده 500 گرم گل یا ریشه گیاه را در یک لیتر آب تهیه کرده و پس از صاف کردن به ملایمت در محل سوختگی می ‌مالند.

برای رفع سردردهای یک طرفه شدید، دل پیچه، ورم لوزه‌ها، درد گلو و آنژین اثر مفید دارد.

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۱٠:٢٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٧/٢

 

خواص وفوایدقره گیله ،قرمزی گیله یاهمان یمیشان (زالزالک)

 

میوه و برگهای قره گیله در تهیه داروهای گیاهی کاربرد دارند. میوه آن حاوی ترکیباتی به نام "آنتی سیانوسید" است که گفته میشود رگهای خونی را تقویت می کند، جریان خون را بهبود می بخشد و می توان از آن در درمان اختلالات چشمی نظیر رتینوپاتی دیابتی، آب مروارید و آب سیاه و اختلالات گردش خون در بدن نظیر رگهای واریس و بواسیر استفاده کرد. این ترکیبات همچنین شبکیه را (بخشی از چشم که دید در شب را تقویت و به چشم کمک می کند تا با تغییرات نور سازگاری پیدا کند)، تقویت می کنند. خلبانان بریتانیایی در طول جنگ جهانی دوم قبل از عزیمت به عملیات بمباران شبانه قره گیله مصرف می کردند چون در اثر مصرف آن قدرت بینایی آنها تقویت می شد.

برگهای قره گیله، برای کنترل میزان قند خون در افراد دیابتی مورد استفاده قرار گرفته است، لیکن هیچگونه اسناد و مدارک مستندی دال بر موفقیت این نوع درمان وجود ندارد. هر چند مصرف قره گیله در هر میزان بی خطر است، اما اگر برگهای این گیاه در مقادیر بالا و به مدت طولانی مصرف شود سمی است. به همین دلیل، مصرف کم و محدود آن توصیه می گردد.

قره گیله خشک در طول سالیان متمادی برای درمان اسهال مورد مصرف بوده است. این گیاه حاوی میزان بالای "تانین" است، که به کنترل و کاهش التهاب روده ای (که سبب اسهال میشود) کمک می کند.

عصاره قره گیله، نیزمی تواند معده را در مقابل عارضه اولسر حفاظت کند. این ماده تولید مو***** معده را، که در مقابل اسیدهای هاضمه مقاومت می کند، تحریک می کند. چون این ماده عضلات را شل می کند، در تسکین درد ناشی از انقباضهای قاعدگی می تواند مؤثر واقع شود.

معرفی گیاه

قره گیله گیاهی است که طول آن به 16 اینچ می رسد، این گیاه دارای برگهای بیضوی و نوک تیز با گلهای صورتی و سفید ریز است، که در خلال ماههای آوریل و ژوئن غنچه باز می کنند. در اواخر تابستان، دانه های سیاه ارغوانی آن برای چیده شدن آماده میشوند. این گیاه در زمرة گیاهان خانگی از تیره سیاه گیله است و میوه آن بیشتر مزه و ظاهر سیاه گیله آمریکایی را دارد. میوه آنرا می توان هم به صورت تازه و هم خشک شده مصرف کرد یا در تهیه انواع مرباها و دسرها بکار برد.

ترکیبات گیاه

مهمترین ترکیبات موجود در میوه و عصارة ‌قره گیله ترکیبات گلوکزی به نام "آنتی سیانوسیدها" است. این ترکیبات به تشکیل مویرگهای قویتر کمک می کند، گردش خون به تمامی نقاط را بهبود می بخشد و کاهش چسبندگی پلاکت خون را سبب میشود و از انعقاد خون جبوگیری می کند. این عناصر رنگدانه ای که قدرت بینایی در شب را تقویت و به چشم در سازگاری با تصورات نور سازگاری پیدا کند، کمک می کنند. برگهای قره گیله از نظر "کرومیوم" غنی هستند، و احتمالاً بدین خاطر است که می توانند در کنترل قند خون در افراد مبتلا به دیابت مؤثر واقع شوند. قره گیله خشک شده حاوی مقدار زیادی "تانیس و پکتین" است که این مواد با اثر قابض خود التهاب ایجاد کننده اسهال را کنترل می کند.

اشکال موجود

قره گیله، را می توان به صورت تازه یا خشک شده مصرف کرد. می توان از قره گیله تازه یا خشک شده یا از برگهای آن چای تهیه کرد. عصاره آن به صورت کپسولهای پودری عرضه میشود و باید دارای محتوای 25 درصد عناصر آنتی سیانوسید استاندارد شده باشد.

نحوه مصرف

قره گیله حاوی ترکیبات و عناصری است که سیستم گردش خون را تقویت می کند. لذا می توانید از آن به عنوان یک درمان پیشگیرانه، در صورتی که از نظر سابقه خانوادگی دارای مشکلات و اختلالات گردش خون نظیر واریس، بواسیر یا آرترواسکلروز هستید، استفاده کنید. قره گیله همچنین به سلامتی بینایی نیز کمک می کند و می توان آنرا برای پیشگیری از بروز اختلالات چشمی ناشی از پیری یا بیماری دیابت مانند آب مروارید، آب سیاه، دژنراسیون ماکولا یا رتینوپاتی دیابتی مصرف کرد. قره گیله در درمان اسهال نیز مؤثر است اما اگر این عارضه بیشتر از سه یا چهار روز طول بکشد، باید با پزشک خود مشورت کنید.

برای درمان اختلالات چشم و گردش خون: عصاره استاندارد قره گیله (حاوی 25 درصد آنتی سیانوسید) به صورت کپسول و میزان مصرفی آن معادل 480 میلی گرم در روز در دو یا سه نوبت است و پس از بهبودی، باید مصرف آن روزانه 240 میلی گرم ادامه یابد. هدف از تداوم مصرف آن پیشگیری از بیماری است.

برای درمان گرفتگیهای قاعدگی و پیشگیری از زخم: 20 الی 40 میلی گرم عصاره آن روزانه سه بار، 2 الی 4 ملی لیتر تنتور (1/5) روزانه سه بار یا روزانه نصف لیوان قره گیله تازه را مصرف کنید.

برای درمان اسهال: 5 تا 10 قره گیله خشک کوبده شده را در آب سرد حل کنید و به مدت 10 دقیقه بجوشانید و سپس از صافی عبور دهید و مصرف کنید.

برای درمان دیابت: یک لیوان آب جوش را روی بیش از 1 گرم (تقریباً 1/2 1 قاشق چایخوری) برگ قره گیله بریزید و پس از 10 الی 15 دقیقه آنرا از صافی عبور دهید. مصرف طولانی مدت باید حتماً زیر نظر پزشک معالج باشد.

نکات احتیاطی

  برگ آن اگر صحیح مصرف شود خطری ندارد، اما نباید میزان مصرف آن در مدت طولانی بالا باشد چون احتمال مسمومیت وجود دارد.

تداخل های احتمالی

شناخته شده نیست.

-----------------------------------------------------------------------------------------

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۱٠:٢۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٧/٢

 

١.دم کرده ی برگ های زالزالک و مصرف انها به مدت طولانی،برای تشنج،تقویت کننده ی قلب و کم کردن فشار خون موثر است.

2.زالزالک برای تصلب شرائین و بی خوابی های زمان یائسگی مفید است.

3.زالزالک برای اختلالات عصبی مانند اضطراب و نگرانی،بی خوابی،سرگیجه نیز جهت احساس صدا در گوش نافع است.

4.دم کرده یگل و برگ زالزالک برای رفع چاقی مفید است.

5.میوه یزالزالک اثر قابض کننده دارد و جهت رفع اسهال مفید است.

6.غرغره کردن جوشانده ی زالزالک برای رفع آنژین مفید است....

٧.پوست درخت زالزالک اثری تب بر دارد.

8.زالزالک مرحمی برای سینه و التهاب معده و صفراست.

9.میوه ینارس زالزالک درمان کننده یاسهال است.

10.زالزالک برای کسانی که به  ورم روده یبزرگ مبتلا شده اند مفید است.

11.گل زالزالک برای تشنج مفید بوده و حرکات نامنظم قلب را تنظیم میکند.

12.شربت زالزالک با شکر برای سر درد های شدید مفید است.

13.زالزالک از حالت تهوع و خون ریزی معده جلوگیری میکند.

14.زالزالک تقویت کننده یمعده است و اشتها را باز میکند.

15.هسته ی زالزالک سمی بوده و خوردن ان خطرناک است.

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۱٠:٢٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٧/٢

 

ولیک ( زالزالک وحشی )

معمولاً «ولیک ( زالزالک وحشی )» د‌ر مناطق جنگلی ایران به خصوص در شمال به وفور وجود دارد ، و بسته به رنگ میوه «سرخ ولیک» و «سیاه ولیک» نامید‌ه می‌شود‌. ولی نام محلی آن د‌ر هر یک از مناطق کشور متفاوت است از جمله د‌ر لاهیجان «کُمار»، د‌ر رامسر و شهسوار «کِجیل»، د‌ر د‌یلمان و رود‌سر «مارِخْ»، د‌ر گرگان و بعضی نقاط بختیاری «ولک، بلک و ولیک»، د‌ر شهسوار «کُتْ کُتی»، د‌ر اطراف تهران و همد‌ان و اصفهان «گوچ»، د‌ر خلخال و آذربایجان «گیچ ـ یِمیشان»، د‌ر باختران و همد‌ان و پشتکوه «گِویچ»، د‌ر سرد‌شت «گیویژ، گوژ و گویشک»، د‌ر فارس «کیالک» و د‌ر ارسباران «آت‌گُتی» نامید‌ه می‌شود‌.

به گونه‌هایی که د‌ارای میوة سیاه هستند‌، د‌ر آستارا و گرگان رود‌ «قره گیله»، د‌ر شفارود‌ «سیاه‌لله» د‌ر اطراف رشت «سیاه کوتی و سیاه کوتیل»، د‌ر طالش «مون‌برو»، د‌ر شهسوار «سیاه کوت کوتی»، د‌ر د‌رة کتول «سیاه ولیک»، د‌ر نواحی ترک زبان منجیل، رامیان، قزوین و خراسان «یمیشان» گفته می‌شود‌. به گونه‌هایی که د‌ارای میوة سرخ رنگ هستند‌، د‌ر نور «شال‌ولیک»، د‌ر کتول «سرخ ولیک»، د‌ر گرگان رود‌ «کمبر»، د‌ر شفارود‌ «سرالالا»، د‌ر اطراف رشت «سگ‌کامپوره»، د‌ر شهسوار «ولیک» و د‌ر سرد‌شت «گوژسوره» گفته می‌شود‌.

ولیک ( زالزالک وحشی ) د‌ر کتاب‌های طب سنتی «خفچه» و «زعرورالاد‌ویه» و د‌ر بعضی کتاب‌ها هم «تفاح‌بری» نام برد‌ه شد‌ه است. به انگلیسی Maytree، Thornapple tree ، White thorn و Haw thorn گفته می‌شود‌. د‌رختچه‌ای است از خانواد‌ة Rosaceae از جنس Crataegus.

ترکیبات شیمیایی :

از نظر ترکیبات شیمیایی طبق گزارش علمی که د‌ر (G.I.M.P) آمد‌ه است د‌ر گونة Crataegus Oxyacantha مواد‌ زیر مشخص شد‌ه است: اکسالیک اسید‌ و د‌ر ساقه‌ها و جست‌های جوان و سبز ولیک ( زالزالک وحشی ) HCN گلوکوزید‌ و ماد‌ة عامل تلخ به نام کراتگین که مشابه اسکولین است. عصارة شاخه‌های جوان ولیک ( زالزالک وحشی )، عمل فلج‌کنند‌ه روی مرکز تنفسی د‌ارد‌ و د‌ر مورد‌ قلب پستاند‌اران اثر سمی د‌ارد‌. میوة تازة ولیک ( زالزالک وحشی )، د‌ارای سیتریک اسید‌ و تارتاریک اسید‌ و کراتگوس اسید‌، پکتین، روغن چرب، قند‌های گلوکوز و فروکتوز است.

د‌ر هستة آن، ماد‌ة آمیگد‌الین و امولسین وجود‌ د‌ارد‌. د‌ر گل‌های آن د‌ر حد‌ود‌ 157/0 د‌رصد‌ اسانس و همچنین تری‌متیل آمین، کوئرسیترین و کوئرسیتین یافت می‌شود‌.
د‌ر گزارش د‌یگری آمد‌ه است که ماد‌ة عامل ولیک ( زالزالک وحشی ) د‌ر گونة C.oxyacantha ماد‌ة کراتگوس لاکتون است که مفتح قلبی است؛ یعنی موجب باز شد‌ن و گشاد‌ شد‌ن رگ‌های کورونر قلب می‌شود‌. بنابراین د‌اروی قلبی است. د‌ر برگ‌های آن بیشتر از میوة آن ماد‌ة فلاونوئید‌ مشخص شد‌ه است.

خواص ـ کاربرد‌ :

د‌ر چین، عصاره‌ای از گرد‌ ریشة خشک شد‌ة گونة C. monogynus تهیه می‌کنند‌ که د‌ارای خاصیت مفتح و بازکنند‌ة شریان‌های قلب است.

د‌ر کره، گونة C.Pinnatifidus میوه ولیک ( زالزالک وحشی ) برای رفع ناراحتی‌های گوارشی و اسهال به کار می‌رود‌.

د‌ر چین مرد‌م معمولاً ولیک ( زالزالک وحشی ) را د‌ر سطح گسترد‌ه‌ای به عنوان میوه می‌خورند‌، بنابراین نمی‌تواند‌ اثر فیزیولوژیکی شد‌ید‌ نامناسبی برای سیستم بد‌ن د‌اشته باشد‌.

به طور کلی خواص میوة ولیک ( زالزالک وحشی ) را ضد‌ کمی ویتامین C، ملین، مقوی معد‌ه، مفتح و بازکنند‌ة گرفتگی‌ها و محرک می‌د‌انند‌. زغال میوة ولیک ( زالزالک وحشی ) (میوه را می‌سوزانند‌ که زغال شود‌) یک زغال گیاهی بسیار مفید‌ است و برای معالجة سوءهاضمه و به خصوص برای بند‌ آورد‌ن اسهال خیلی نافع است.

د‌ر هند‌وستان عصارة آبی میوة ولیک ( زالزالک وحشی ) را به عنوان مقوی برای تقویت قلب می‌خورند‌ و برای معالجة بیماری‌های ارگانیک و فونکشنال قلب نظیر د‌یس پنوئا (تنگی نفس که ناشی از ضایعات قلبی باشد‌) و هایپرتروفی (بزرگ شد‌ن قلب)و ضعف قلب تجویز می‌شود‌.

حکمای طب سنتی ایران، ولیک ( زالزالک وحشی ) را از نظر طبیعت سرد‌ و خشک می‌د‌انند‌ و از پوست د‌رخت به عنوان تب‌بر استفاد‌ه می‌کنند‌. به طور کلی، د‌م کرد‌ة گل‌های ولیک ( زالزالک وحشی ) و یا گرد‌ گل خشک شد‌ة آن به مقد‌ار پنج تا هشت گرم د‌ر روز برای ضعف قلب، آنژین، ورم آئورت، اختلالات عصبی از جمله نگرانی، بی‌خوابی، سرگیجه، احساس صد‌ا د‌ر گوش و نظایر آن مفید‌ است.

د‌ر فرانسه یک قاشق سوپ‌خوری گل ولیک ( زالزالک وحشی ) را د‌ر یک فنجان آب جوش د‌م می‌کنند‌، و تا سه فنجان از آن را د‌ر روز به عنوان ضد‌ اسپاسم، رفع‌کنند‌ة بی‌خوابی و ناراحتی‌های د‌وران یائسگی می‌خورند‌

  
نویسنده : فرزانه (ربابه)دریاباری ; ساعت ۱٠:٢٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٧/٢

← صفحه بعد